Từ Kbang đến Mang Yang: Chuyển động trong chuẩn hóa sản xuất
Tháng 10/2026, xã Kbang hoàn thành rà soát, thu thập dữ liệu vùng trồng sầu riêng và cà phê của 838 hộ dân, với tổng diện tích 1.228,3ha, đạt 100% kế hoạch đề ra. Trong đó, 793 hộ trồng cà phê với diện tích 1.156ha và 45 hộ trồng sầu riêng trên 72,3ha.
Để triển khai nhiệm vụ, UBND xã thành lập tổ công tác, phối hợp với 14 thôn, làng rà soát, cập nhật thông tin, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý vùng nguyên liệu, hướng tới cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nông sản.
Kết quả này có ý nghĩa vượt ra ngoài việc thống kê diện tích canh tác. Khi thông tin về hộ sản xuất, cây trồng và vùng nguyên liệu được cập nhật đầy đủ, địa phương có thêm công cụ quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng và từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Tại Mang Yang, ứng dụng công nghệ trong quản lý đàn bò ở trang trại NutiMilk cho thấy một hướng tiếp cận khác trong quá trình hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp.
Chia sẻ tại Hội thảo “Nông sản Việt: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới” ngày 16/10/2026, ông Đoàn Trung Kiên, Giám đốc trang trại cho biết, đơn vị ứng dụng hệ thống công nghệ quản lý đàn bò của Israel, cập nhật dữ liệu khoảng 10 phút một lần để theo dõi hoạt động, khả năng nhai lại và dấu hiệu sức khỏe vật nuôi.
Với quy mô đàn bò được giới thiệu lên tới 12.000 con, công nghệ giúp nâng cao hiệu quả giám sát chăn nuôi, kiểm soát chất lượng sản xuất.
Hai mô hình ở Kbang và Mang Yang tuy khác nhau về quy mô nhưng cùng phản ánh xu hướng chuyển từ quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản lý bằng quy trình, dữ liệu và công nghệ.
Chuẩn hóa chất lượng, thúc đẩy chế biến sâu
Tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh yêu cầu trang bị kiến thức thị trường, kỹ năng kinh doanh và tiêu chuẩn xuất khẩu cho nông dân. Theo bà, người sản xuất cần nắm rõ yêu cầu của từng thị trường, trong khi chính quyền và các sở, ngành có trách nhiệm đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn.
Định hướng này có ý nghĩa quan trọng đối với Gia Lai, địa phương sở hữu nguồn nông sản phong phú từ cao nguyên đến duyên hải, với những sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, mắc ca, hạt điều, sản phẩm chăn nuôi và thủy sản.
Lợi thế nguyên liệu chỉ trở thành sức cạnh tranh khi được chuẩn hóa về chất lượng, quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm và khả năng cung ứng.
Từ thực tế Kbang, tỉnh cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu vùng trồng, hướng dẫn nông dân ghi nhật ký sản xuất, kiểm soát vật tư nông nghiệp và hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Các hợp tác xã cần được hỗ trợ nâng cao năng lực tổ chức sản xuất theo đơn hàng, bảo đảm chất lượng đồng đều và kết nối doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu.
Đặc biệt, công nghệ bảo quản, chế biến sâu phải trở thành động lực nâng cao giá trị nông sản. Tại hội thảo, các chuyên gia đề cập giải pháp sấy thăng hoa, xử lý áp suất cao, lên men có kiểm soát, bao bì sinh học và truy xuất nguồn gốc số nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch, kéo dài thời gian bảo quản.
Với Gia Lai, có thể ưu tiên phát triển sản phẩm chế biến từ cà phê, trái cây, hạt điều và các đặc sản địa phương; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ, đồng thời hình thành cơ sở sơ chế, bảo quản dùng chung để hỗ trợ hợp tác xã.
Song hành với đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thực chất. Mã QR phải gắn với dữ liệu có thể kiểm chứng về vùng trồng, cơ sở sản xuất, quy trình chế biến và chất lượng sản phẩm, thay vì chỉ cung cấp thông tin quảng bá.
Nâng chất lượng OCOP, mở rộng chuỗi giá trị
Theo kết quả rà soát được Báo Gia Lai công bố tháng 10/2026, toàn tỉnh có 846 sản phẩm OCOP từ 3-5 sao còn hiệu lực, gồm 750 sản phẩm 3 sao, 85 sản phẩm 4 sao và 11 sản phẩm 5 sao.
Đây là nguồn lực quan trọng để Gia Lai phát triển các sản phẩm đặc trưng, khai thác lợi thế nguyên liệu bản địa và từng bước nâng cao giá trị ngành nông nghiệp.
Tuy nhiên, chứng nhận OCOP không đồng nghĩa sản phẩm đương nhiên đáp ứng mọi yêu cầu của thị trường quốc tế. Do đó, cần tiếp tục duy trì tiêu chuẩn, cải tiến bao bì, kiểm soát chất lượng và mở rộng kênh phân phối.
Quan trọng hơn, phải xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và đơn vị tiêu thụ, bảo đảm lợi ích được chia sẻ hợp lý.
Thông điệp “Chuẩn hóa giá trị” từ hội thảo cần được cụ thể hóa bằng những kết quả đo lường được: vùng nguyên liệu được quản lý, sản phẩm có khả năng truy xuất, tỷ lệ chế biến sâu và mức độ tham gia chuỗi cung ứng.
Từ Kbang, Mang Yang đến những chủ thể OCOP, Gia Lai đang từng bước tạo nền tảng cho nền nông nghiệp giá trị cao. Khi chất lượng trở thành cam kết xuyên suốt, công nghệ nâng hiệu quả sản xuất và nông dân được tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nông sản Gia Lai sẽ có thêm cơ hội vươn xa, đóng góp vào hành trình đưa nông sản Việt vươn ra thế giới.
Gia Bình