Thành phố đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, lấy thị trường làm trọng tâm để nâng giá trị và đầu ra cho sản phẩm; tổ chức lại sản xuất, phát triển du lịch nông thôn, hình thành chuỗi giá trị bền vững.
Tạo nền tảng cho nông nghiệp số
Trên diện tích khoảng 5 ha, gia đình ông Dương Công Quyền ở thôn Địch Tây, xã Tiên Phước trồng 500 cây măng cụt. Do cây có thời gian sinh trưởng dài, ông Quyền áp dụng phương thức “lấy ngắn nuôi dài”, trồng xen khoảng 1.000 cây ca-cao, chuối và nuôi 50 con dê. Sau hơn 6 tháng, gia đình đã có thu nhập từ cây chuối.
Trang trại của ông Quyền ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất như sử dụng điện năng lượng mặt trời để bơm nước tưới, lắp hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới tự động đến từng gốc cây, qua đó tiết kiệm điện, nước và công lao động. Dữ liệu mùa vụ được quản lý bằng nhật ký điện tử; thông tin về từng loại cây trồng, bón phân, dịch bệnh... được lưu trữ, giúp ông phân tích và kịp thời điều chỉnh sản xuất.
Ông Quyền chia sẻ: “Diện tích trang trại lớn, trồng cùng lúc nhiều loại cây xen lẫn chăn nuôi đòi hỏi việc quản lý phải tốt. Vì thế, việc lưu trữ thông tin của từng loại cây trồng, vùng trồng, con vật nuôi giúp tôi có cơ sở dữ liệu để so sánh, đối chiếu theo từng thời điểm, từ đó tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả xử lý công việc”.
Xã Tiên Phước là địa phương có kinh tế vườn, kinh tế trang trại phát triển của thành phố Đà Nẵng. Xã có diện tích tự nhiên 74,63 km², trong đó đất nông nghiệp hơn 6.563 ha, riêng đất trồng cây lâu năm hơn 2.510 ha. Toàn xã hiện có 1.317 hộ có diện tích vườn từ 1.000 m² trở lên, 136 vườn đạt tiêu chí vườn mẫu và 15 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại. Nhiều loại cây đã tạo được thương hiệu riêng như măng cụt, bòn bon, cau, bưởi da xanh, sầu riêng, hồ tiêu... Đặc biệt, sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước được cấp chỉ dẫn địa lý năm 2026, mở thêm cơ hội nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Hùng Anh cho biết, đến tháng 6/2026, tổng diện tích kinh tế vườn toàn xã đạt hơn 1.768 ha. Giai đoạn 2021-2025, địa phương đã hỗ trợ phát triển 367 vườn và 3 trang trại, tổng kinh phí hơn 15 tỷ đồng. Những con số này cho thấy kinh tế vườn không chỉ là nguồn thu bổ trợ của hộ gia đình mà đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế nông nghiệp Tiên Phước.
“Với giá trị thu nhập bình quân khoảng 170 triệu đồng/ha, đóng góp khoảng 42% giá trị sản xuất nông nghiệp của xã, hiệu quả kinh tế từ vườn ngày càng rõ. Trên nền tảng hiện có, xã sẽ chuyển từ phát triển kinh tế vườn theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, giá trị và liên kết; từ sản xuất nông sản sang phát triển kinh tế vườn đa giá trị; từng bước ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số các vùng trồng chủ lực và nhật ký điện tử kết hợp với tham quan, trải nghiệm, thưởng thức trái cây tại vườn”, ông Hùng Anh nói.
Đưa giải pháp số đến tận vườn
Đà Nẵng hiện có hơn 150.000 vườn, trang trại. Giai đoạn 2021-2025, gần 1.900 vườn và 20 trang trại được tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Đến nay, toàn thành phố có hơn 220 vườn, trang trại có tiềm năng kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm và khoảng 1.600 vườn tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Từ đầu năm đến nay, Đà Nẵng đã triển khai hỗ trợ chuyển đổi số cho 124.000 hộ kinh doanh, trong đó có hộ kinh doanh nhà vườn, trang trại; đồng thời đưa sản phẩm OCOP và đặc sản lên sàn thương mại điện tử chuyên dùng.
Để thúc đẩy cơ cấu kinh tế nông nghiệp phát triển, trong đó có kinh tế vườn, kinh tế trang trại, Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng đã ban hành các nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn thành phố và hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Vũ Thị Bích Hậu, hiện yếu tố cản trở sự phát triển của kinh tế vườn, kinh tế trang trại là quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết giữa các hộ dân; việc ứng dụng tiến bộ khoa học-công nghệ, chuyển đổi số chưa đồng đều. Vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước cần chú trọng chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành, chuyển từ báo cáo sang quản trị bằng dữ liệu. Cần lựa chọn một số chuỗi sản phẩm có đủ điều kiện để thí điểm giải pháp số.
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ Đào Ngọc Đạt, chuyển đổi số mở ra cho Đà Nẵng cơ hội gắn kết nông nghiệp với du lịch. Thông qua nền tảng số, các nhà vườn, trang trại có thể quảng bá sản phẩm, điểm đến, kết nối với doanh nghiệp lữ hành, phát triển các tour trải nghiệm nông nghiệp, du lịch sinh thái và quản lý khách hàng. Qua đó, đa dạng hóa nguồn thu và mở rộng không gian tăng trưởng cho địa phương.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết, thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan phối hợp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, triển khai ngay các giải pháp chuyển đổi số theo hướng có sản phẩm, kết quả cụ thể và hiệu quả đo lường được; hoàn thiện, triển khai rộng rãi cơ sở dữ liệu và bản đồ số nhà vườn, trang trại trên toàn thành phố.
“Phải thống kê, giám sát việc triển khai chuyển đổi số tại các nhà vườn, trang trại theo từng xã, phường trên IOC và báo cáo định kỳ. Người nông dân cần mạnh dạn thay đổi tư duy, sẵn sàng đón nhận, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đó là yếu tố quyết định sự thành bại của công cuộc chuyển đổi số nông nghiệp”, đồng chí Hồ Quang Bửu nhấn mạnh.
Bài và ảnh: LÊ ANH QUÂN và ĐỖ VẠN