Khởi đầu của một hành trình chiến lược
Thương hiệu quốc gia không nên được nhìn nhận như một danh hiệu để doanh nghiệp “đạt được rồi dừng lại”, mà phải là điểm khởi đầu cho một hành trình mới – hành trình 2 năm đồng hành để củng cố giá trị, nâng tầm thương hiệu và mở rộng thị trường.
Với 3 tiêu chí trụ cột gồm Chất lượng-Đổi mới sáng tạo-Năng lực tiên phong trong công tác xét chọn, Bộ Công thương đã thực hiện phương thức chấm điểm trên thang 1.000 điểm, trong đó sản phẩm phải đạt tổng điểm từ 650 trở lên và từng tiêu chí đạt tối thiểu 60%. Đặc biệt, điểm chuẩn cho nhóm tiêu chí đổi mới sáng tạo đã được nâng lên thành 300/1.000 điểm (tăng tới 120 điểm so với các kỳ trước đây).
Trao đổi về sự dịch chuyển này, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) nhấn mạnh: "Chương trình Thương hiệu quốc gia đã chú trọng, đặc biệt quan tâm tới những yếu tố mà Nghị quyết 57 của Đảng đặt ra trong bối cảnh mới đối với nền kinh tế nước ta, cụ thể là sẽ quan tâm hơn và quan tâm rất nhiều đến yếu tố khoa học-công nghệ".
Sự điều chỉnh này cho thấy danh hiệu Thương hiệu quốc gia không chỉ được đánh giá dựa trên quy mô hay thị phần, mà ngày càng gắn chặt với năng lực phát triển dài hạn của doanh nghiệp: khả năng đổi mới sáng tạo, thích ứng linh hoạt, dẫn dắt thị trường và tạo dựng giá trị bền vững theo tinh thần kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Không chỉ là một danh hiệu, mà là "mảnh ghép" của quốc gia
Một sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia trước hết là sự ghi nhận xứng đáng đối với nỗ lực của doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu. Nhưng ở tầm nhìn rộng hơn, mỗi thương hiệu được công nhận còn đóng góp thêm một “mảnh ghép” quan trọng vào hình ảnh chung của hàng hóa và nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.
Nhìn lại chặng đường 10 kỳ xét chọn qua, sự chuyển biến của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam là vô cùng ấn tượng. Ông Vũ Bá Phú nhận định: "Trong 10 kỳ vừa qua, chúng ta thấy rằng đã có sự biến chuyển cả về cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cũng như giá trị thương hiệu quốc gia. Thương hiệu quốc gia có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của đất nước".
Nếu như ở giai đoạn đầu triển khai, các thương hiệu và sản phẩm của Việt Nam còn ít được biết đến trên bản đồ thế giới, thì nay, nhiều tên tuổi lớn đã hiên ngang góp mặt trong các bảng xếp hạng uy tín toàn cầu. Đơn cử, các doanh nghiệp chủ lực trong lĩnh vực sữa, viễn thông và hệ thống ngân hàng thương mại đã vươn lên đứng trong top 500 giá trị thương hiệu lớn nhất thế giới. Bên cạnh đó, khoảng 15% sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia nhiều kỳ đã nằm trong top 50 sản phẩm có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Nhờ những bước tiến vững chắc đó, giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ tới 45% trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay, đạt mức 463 tỷ USD và tiệm cận với quy mô GDP cả nước. Thành tựu này là minh chứng rõ nét cho vai trò then chốt của chương trình trong việc thu hút đầu tư, phát triển thị trường và duy trì sự tăng trưởng xuất khẩu bền vững.
Hướng tới hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp toàn diện
Được công nhận là một dấu mốc vinh dự, song đó không phải là đích đến cuối cùng. Một thương hiệu mạnh không thể chỉ được tạo nên bằng một lần xét chọn, mà phải được kiểm chứng qua thị trường, tôi luyện qua thời gian và củng cố bằng năng lực thực tế trong từng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm khách hàng.
Bởi vậy, khoảnh khắc doanh nghiệp được công nhận Thương hiệu quốc gia cũng chính là thời điểm một hành trình mới bắt đầu. Nếu quá trình xét chọn là bước đánh giá để nhận diện những thương hiệu có nền tảng tốt, thì giai đoạn sau đó phải là quá trình cùng doanh nghiệp biến nền tảng ấy thành sức mạnh thị trường.
Nhận thức rõ vai trò chiến lược của thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu dựa trên nền tảng công nghệ và tiêu chuẩn ESG khắt khe, Bộ Công thương đã chủ động tham mưu cho Chính phủ chiến lược phát triển thương hiệu quốc gia dài hạn đến năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2045.
Ông Vũ Bá Phú cho biết thêm: "Với ý nghĩa và vai trò vô cùng quan trọng của chương trình Thương hiệu quốc gia, Bộ Công thương đã chủ động tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ về chiến lược Thương hiệu quốc gia cho giai đoạn đến năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2045".
Chiến lược này được xây dựng bài bản với cấu trúc đồng bộ gồm 5 lớp, bao trùm toàn diện từ chất lượng đổi mới sáng tạo của sản phẩm, doanh nghiệp, cho đến các giải pháp nâng cao giá trị thương hiệu ngành và quốc gia. Đặc biệt, chiến lược còn lồng ghép các yếu tố về bản sắc văn hóa, lịch sử phát triển dân tộc và gắn kết với các định hướng phát triển công nghiệp văn hóa theo các chủ trương mới của Đảng.
Với phương châm "Xét chọn để ghi nhận-Đồng hành để phát triển-Thị trường để kiểm chứng-Quốc tế để khẳng định", Chương trình Thương hiệu quốc gia không dừng lại ở một biểu trưng hay danh hiệu tôn vinh, mà đang chuyển mình thành một hệ sinh thái hỗ trợ đắc lực, nâng đỡ năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam vững vàng vươn xa trong kỷ nguyên hội nhập mới.
Vũ Thị Đức Hạnh