Tin tức quốc tế sáng 28.9: Tranh cãi thỏa thuận mật, Hàn Quốc đòi Ukraine xin lỗi

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc yêu cầu Ukraine đưa ra lời xin lỗi chính thức, sau khi Kyiv phủ nhận có thỏa thuận giữ kín thông tin về việc chuyển hai tù binh Triều Tiên cho Seoul. Tranh cãi bùng lên sau phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Liên Hiệp Quốc, rằng hai binh sĩ Triều Tiên đã được gửi tới Hàn Quốc. Ông Zelensky cũng nhấn mạnh việc bắt sống những người này không hề dễ dàng, khiến câu chuyện nhanh chóng trở thành bất đồng ngoại giao giữa hai chính phủ. Vài giờ sau phát biểu của ông Zelensky, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung viết trên mạng xã hội X rằng ông không hiểu vì sao Ukraine phá vỡ thỏa thuận và công khai sự việc. Ông Lee gọi động thái này là đáng thất vọng, trong khi phía Ukraine phản bác rằng họ không hề biết tồn tại một thỏa thuận bảo mật như vậy. Theo AFP ngày 28.9, trợ lý của ông Zelensky, Dmytro Lytvyn, nói Ukraine là quốc gia cởi mở và việc chuyển giao binh sĩ trong bí mật sẽ rất kỳ lạ. Ông Lytvyn cho biết Ukraine chỉ thông báo sự việc thực tế là hai binh sĩ đã được gửi đến Hàn Quốc, giữa câu chuyện vốn kéo dài và có nhiều chi tiết. Trái lại, Thư ký cấp cao phụ trách quan hệ công chúng của Tổng thống Hàn Quốc, ông Seong Ghi-hong, cho rằng Ukraine đã vi phạm thỏa thuận bảo mật giữa hai nước. Ông Seong nói lời phủ nhận của văn phòng báo chí Tổng thống Ukraine đã làm suy giảm nghiêm trọng lòng tin và gây tổn hại nặng nề quan hệ hữu nghị song phương. Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc yêu cầu Ukraine giải thích và xin lỗi chính thức, theo ông Seong, đồng thời đang xem xét những biện pháp bổ sung có thể cần thiết. Ông không nói rõ các biện pháp đó là gì, nên hiện chưa có thông tin cụ thể về bước tiếp theo Seoul dự kiến thực hiện. Vụ việc vì thế không chỉ xoay quanh việc công khai thông tin, mà còn phơi bày cách hai bên khác nhau nhìn nhận một thỏa thuận vốn được cho là giữ kín. Ở một diễn biến khác, truyền thông Israel ngày 27.9 đưa tin Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã bí mật thực hiện chuyến thăm không báo trước tới Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Các kênh truyền hình 12 và KAN, cùng hai tờ Haaretz và The Jerusalem Post, cho biết chuyến đi kéo dài một ngày. Theo những nguồn tin này, ông Netanyahu đã gặp Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan trong chuyến thăm được cho là kín đáo. Văn phòng Thủ tướng Israel chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về thông tin chuyến đi, nên các chi tiết được báo chí nêu chưa được văn phòng xác nhận. Tin tức xuất hiện vài tuần sau khi truyền thông Israel công bố cáo buộc gây chấn động liên quan đến cảnh báo trước cuộc tấn công của Hamas. Theo thông tin đó, Tổng thống UAE đã cảnh báo ông Netanyahu trước ngày 7.10.2023, nhưng Thủ tướng Israel không chuyển lời cảnh báo cho các cơ quan an ninh. Ông Netanyahu đã phủ nhận thông tin cho rằng mình nhận được cảnh báo từ Tổng thống UAE rồi không chuyển tiếp cho các cơ quan an ninh Israel. Cùng ngày 27.9, tại Serbia, Tổng thống Aleksandar Vucic tuyên bố từ chức, khép lại nhiệm kỳ năm năm thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng. Quyết định được đưa ra khi chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử quốc hội sớm ngày 25.10 đang diễn ra, đồng thời mở đường cho một cuộc bầu cử tổng thống sớm. Ông Vucic rời chức sớm bảy tháng trước khi nhiệm kỳ kết thúc, trong bối cảnh Serbia chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử quốc hội sớm. Việc từ chức cũng tạo điều kiện để ông được bổ nhiệm làm thủ tướng, nếu đảng Tiến bộ Serbia, viết tắt là SNS, thành lập được chính phủ mới. Như vậy, tuyên bố của ông Vucic vừa khép lại nhiệm kỳ tổng thống hiện tại, vừa để ngỏ khả năng ông tiếp tục nắm giữ vai trò lãnh đạo trong chính trường Serbia.