Buôn Ea Mar nằm ở vùng biên giới xã Buôn Đôn, nơi điều kiện đất đai khá khắc nghiệt. Nhiều khu vực chủ yếu là đất sỏi, khô cằn, trước đây người dân thường trồng hoa màu ngắn ngày, điều hoặc sắn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cây ca cao bén rễ, phát triển ở vùng biên xã Buôn Đôn (Ảnh: Thúy Diễm).
Năm 2014, cây ca cao được đưa vào trồng thử nghiệm tại địa phương. Thay vì sản xuất riêng lẻ, một nhóm nông dân đã liên kết thành Tổ hợp tác ca cao buôn Ea Mar để cùng học hỏi, trao đổi kỹ thuật và hỗ trợ nhau trong quá trình phát triển cây ca cao.
Đến nay, tổ hợp tác có 15 thành viên, đều là phụ nữ. Mỗi gia đình có một diện tích, cách bố trí vườn khác nhau nhưng các thành viên cùng chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc cây.
Không chỉ gặp nhau trực tiếp, các thành viên còn kết nối qua nhóm Zalo. Khi một hộ phát hiện cây có biểu hiện bất thường hoặc gặp khó khăn trong chăm sóc, thông tin được chia sẻ để mọi người cùng trao đổi, tìm cách xử lý.
Bà Phan Thị Nghi (64 tuổi, Tổ trưởng Tổ hợp tác ca cao buôn Ea Mar) là một trong những người đầu tiên đưa cây ca cao về trồng tại vùng đất này.
Năm 2014, gia đình bà trồng khoảng 650 cây trên diện tích hơn 1ha. Sau khi vườn ca cao bước vào giai đoạn kinh doanh ổn định, mang lại nguồn thu khoảng 100 triệu đồng/năm. Nhận thấy cây ca cao thích nghi tốt với điều kiện đất đai của địa phương, bà Nghi tiếp tục mở rộng lên khoảng 800 cây.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Gia đình bà Nghi có nguồn thu hơn 100 triệu đồng/năm nhờ trồng xen ca cao dưới tán cây điều (Ảnh: Thúy Diễm).
"Với sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, chúng tôi được tập huấn kỹ thuật trước khi đưa cây vào trồng. Từ giống, phân bón đến cách chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đều được hướng dẫn. Sau đó, các thành viên trong tổ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm với nhau", bà Nghi bộc bạch.
Theo bà Nghi, ca cao tương đối dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, không đòi hỏi quá nhiều công lao động và phù hợp với vùng đất khô hạn của Buôn Đôn. Đặc biệt, việc liên kết sản xuất giúp các hộ yên tâm hơn về đầu ra.
Có thời điểm giá hạt ca cao tươi lên khoảng 80.000 đồng/kg. Những năm thuận lợi, vườn ca cao của gia đình bà Nghi cho hơn 1,3 tấn hạt tươi.
Bà Trần Thị Ngư (63 tuổi), một thành viên của tổ, hiện trồng khoảng 700 cây ca cao xen trong vườn điều rộng hơn 1ha. Theo bà Ngư, cách trồng xen giúp tận dụng diện tích, cây ca cao được hưởng bóng mát từ cây điều, trong khi việc chăm sóc, thu hoạch cũng không quá vất vả.
"Ca cao dễ chăm sóc, ít tốn công thu hoạch. Tùy từng năm giá cả khác nhau nhưng nếu giá ổn định thì đây là nguồn thu khá tốt cho nông dân", bà Ngư chia sẻ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tổ hợp tác ca cao buôn Ea Mar đã chia sẻ kinh nghiệm trồng trọt, giúp nhiều hộ dân phát triển kinh tế (Ảnh: Thúy Diễm).
Điểm đáng chú ý là các thành viên không giữ riêng kinh nghiệm cho gia đình mình. Những cách làm hiệu quả được trao đổi trong tổ, những vấn đề phát sinh trong vườn được đưa ra cùng bàn bạc. Nhờ đó, việc ứng dụng kỹ thuật không chỉ dừng ở một vài hộ mà từng bước lan tỏa trong cả tổ hợp tác.
Bà Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã Buôn Đôn, cho biết trên địa bàn xã hiện có hơn 30ha ca cao đang sinh trưởng, phát triển tốt. Để hỗ trợ người dân, địa phương phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật và kết nối với các doanh nghiệp nhằm tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Theo bà Thủy, việc thành lập và duy trì các tổ hợp tác tạo điều kiện để người dân không phải sản xuất đơn lẻ.
"Tổ hợp tác cao cao buôn Ea Mar đã hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm để cùng phát triển sản xuất. Khi tham gia tổ, người dân có thêm nhiều quyền lợi trong kỹ thuật, kết nối đầu ra, hạn chế tình trạng bị động về nguồn thu", bà Thủy cho hay.
Những vườn ca cao xanh tốt ở buôn Ea Mar cho thấy hiệu quả của mô hình tổ hợp tác trong việc giúp nông dân thay đổi cách sản xuất, từng bước hướng đến nền nông nghiệp chủ động và bền vững hơn.