Bùi Quốc Hưng, cựu phó Phòng Cảnh sát hình sự thuộc Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) đang bị TAND Hà Nội xét xử với tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ chạy án bất thành cho hai giám đốc sản xuất sữa giả.
>>Tra cứu đầy đủ 426 sản phẩm sữa giả ở đây
Theo cáo trạng, sự việc bắt nguồn vào cuối năm 2025 khi Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05 - Bộ Công an) kiểm tra nhà máy, kho hàng của Công ty Rance Pharma và Hacofood, thu giữ lượng lớn sữa có dấu hiệu vi phạm.
Lo sợ, hai giám đốc Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường xoay xở "chạy án".
Để tiếp cận lãnh đạo C05, mạng lưới 4 trung gian chạy án được kết nối. Hà tìm đến người anh thân thiết Phạm Gia Khải, đưa 150.000 USD. Khải tìm đến doanh nhân Nguyễn Văn Quân. Quân trích 200 triệu đồng nhờ vả người thứ ba là Nguyễn Văn Hòa để kết nối với công an Hưng. Hòa cầm 200 triệu và chỉ đưa một nửa cho Hưng.
Ngày 23/1/2025, tại nhà vườn của Hòa ở khu đô thị Đồng Sơn, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), Quân xách một túi giấy chứa 140.000 USD (tương đương 3,5 tỷ đồng) đưa cho Hưng để nhờ gặp lãnh đạo C05, cáo trạng nêu.
Chiếc túi đựng 140.000 USD hay hai hộp xì gà?
Tại phiên tòa hôm nay, cựu công an Hưng phủ nhận trong túi là tiền, cho rằng chỉ chứa 2 hộp xì gà.
Để làm rõ sự thật, HĐXX đối chất công khai giữa các bị cáo và công bố kết quả thực nghiệm điều tra.
Trước lời khai của Hòa về việc "mở túi thấy có hai hộp xì gà hiệu Cohiba và Montecristo", chủ tọa Nguyễn Thanh Nhã xoáy sâu vào mâu thuẫn thể tích giữa quà tặng và chiếc túi.
"Kích thước hai hộp xì gà gộp lại dày khoảng 10 cm. Túi giấy kích thước 30x25x8 cm. Bị cáo thấy hai hộp xì gà có thể lấp đầy túi không?", chủ tọa hỏi.
Bị cáo Hòa lúng túng: "Thưa tòa, hai hộp xì gà đút vào túi thì cái túi vẫn rộng hơn... Không thể kín hết thể tích của túi được".
Chủ tọa nói lời khai của Quân, lái xe của Quân cùng biên bản thực nghiệm điều tra đều khẳng định: Quân đã xếp các cọc tiền USD vào túi giấy và trực tiếp đưa cho Hưng.
Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, trong quá trình điều tra, Hưng từng thừa nhận có cầm 140.000 USD từ Quân nhưng sau đó "để trên ôtô nên bị mất".
Nói với bị cáo Hưng, HĐXX phân tích: Bị cáo là sĩ quan công an dày dạn kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc về tố tụng hình sự. Việc lập luận để trên ôtô rồi làm mất, nghe "thực sự không hợp lý".
"Làm gì có chuyện đi xin xỏ chạy án mà đi tay không"
Tiếp tục trình bày, Hưng khai chiều 20/1/2025 đưa Hòa lên phòng làm việc của lãnh đạo C05. Trước khi vào, Hưng khuyên Hòa "hay thôi không gửi 100 triệu này nữa, chỉ vào hỏi xem như anh giúp có giúp được không".
Theo Hưng, đó là lý do không đưa số tiền này nữa, "tức là thôi, anh em tự chuẩn bị quà Tết, vào chúc Tết, không liên quan gì 100 triệu". Tiền này Hưng vẫn cầm nên sau khi bị cơ quan điều tra triệu tập đã trả lại Hòa.
"Bị cáo chỉ chịu cái việc môi giới với khoản 100 triệu đó thôi, chứ không biết gì 140.000 USD nào cả", Hưng khai.
Hòa cũng khẳng định không biết gì về "vụ 140.000 USD".
Song HĐXX đánh giá: "Làm gì có chuyện đi xin xỏ chạy án mà đi tay không. Trong khi riêng tiền cho môi giới đã 100 triệu rồi".
Lãnh đạo C05 hai lần từ chối
Ngoài ra, cáo trạng thể hiện, sau khi bị triệu tập để điều tra vụ chạy án này, ngay buổi tối, Hưng đã chuyển trả Hòa 100 triệu đồng và dặn không được khai báo nội dung liên quan đến mình.
Tại tòa, Hưng cho rằng đó là quà Tết, không phải tiền nhờ vả chạy án gì, song bị chủ tọa hỏi "tự dưng đưa quà Tết trước cả tháng, đưa cả trăm triệu?". Nhận tiền từ tháng 1, biết việc không thành nhưng vẫn ôm đến tháng 4, bị công an triệu tập lên mới trả. "Quà Tết thì sao phải trả?", chủ tọa hỏi.
VKS xác định Hưng nhận 3,5 tỷ đồng để chạy án bất thành nhưng vẫn cầm tiền không trả lại, do đó bị truy tố Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Lý do thất bại, theo cáo trạng và lời khai của các bị cáo tại tòa, là thái độ cương quyết từ chối của lãnh đạo C05 Bộ Công an.
Trong hồ sơ vụ án và diễn biến xét hỏi tại tòa đã ghi nhận ít nhất hai lần Cục trưởng Trần Minh Lệ trực tiếp từ chối khi các bị cáo tìm cách tác động "chạy án".
Lần từ chối thứ nhất, theo khai báo của bị cáo Khải, sau khi nhận lời giúp hai giám đốc sản xuất sữa giả, Khải một mình đến gặp Cục trưởng tại trụ sở Bộ Công an dưới danh nghĩa giải quyết việc cá nhân.
Tại đây, "tiện việc", Khải chủ động đặt vấn đề nhờ vả xin giúp đỡ cho hai công ty sữa và hỏi tiến độ điều tra. Song Cục trưởng Lệ thẳng thừng từ chối trả lời, không chấp nhận bất kỳ thông tin nhờ vả nào và yêu cầu Khải đi về ngay.
"Anh không biết. Em để cho cơ quan điều tra làm việc", Khải thuật lại lời Cục trưởng C05 khi đó.
Lần từ chối thứ hai diễn ra chiều 20/1/2025, bị cáo Hưng đưa bị cáo Hòa lên phòng làm việc của Cục trưởng với cớ "đi chúc Tết".
Tại đây, Hòa trình bày việc hai nhà máy sữa bị C05 kiểm tra, thu giữ hàng hóa và ngỏ lời nhờ hỗ trợ để sớm có kết quả xử lý có lợi cho doanh nghiệp. Một lần nữa, Cục trưởng trả lời như trên.
Theo cáo trạng, dù lãnh đạo C05 khẳng định xử lý theo pháp luật, nhưng Hưng vẫn giấu giếm thông tin hoặc phao tin "đang chờ kết quả xét nghiệm/đang chờ xử lý", để không trả lại 140.000 USD đã nhận của hai chủ công ty sữa.
Hiện Hưng là người duy nhất trong 29 bị cáo chưa nộp bất cứ khoản khắc phục nào.
Các bị cáo tại tòa. Ảnh: Danh Lam
Phiên tòa đang tiếp tục làm việc.
Thanh Lam