Tổng thống Trump hồi tháng 3 ký sắc lệnh yêu cầu lập danh sách cử tri đủ điều kiện và buộc Dịch vụ Bưu chính Mỹ (USPS) chỉ được phát phiếu bầu cho những người có tên trong đó. Văn bản này của ông Trump nhanh chóng vấp phải nhiều thách thức pháp lý.
Indira Talwani, thẩm phán liên bang ở Massachusetts, tiếp nhận hai trong số loạt đơn kiện của đảng viên Dân chủ và những nhóm bảo vệ quyền bầu cử. Bà Talwani sau đó ra lệnh đình chỉ sắc lệnh của Tổng thống Trump và cấm triển khai quy định này tới thời điểm sau tháng 11.
Phán quyết của bà Talwani bị hủy vào tháng 8, nhưng sau đó lại được khôi phục. Chính quyền Tổng thống Trump kháng cáo lên Tòa án Tối cao, lập luận rằng việc chính phủ kiểm soát dịch vụ bưu chính cho phép họ đặt ra quy tắc xử lý phiếu bầu qua thư.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Doonbeg, Ireland ngày 13/9. Ảnh: AP
Trong phán quyết ngày 14/9, Tòa án Tối cao nhận định chính quyền Tổng thống Trump khó có thể chứng minh tính hợp pháp của sắc lệnh, đồng thời không đủ cơ sở để yêu cầu tòa can thiệp khẩn cấp nhằm dỡ bỏ lệnh cấm của tòa cấp dưới.
Quyết định được thông qua bởi hội đồng 9 thẩm phán, trong đó 7 người ủng hộ và hai thẩm phán bảo thủ bỏ phiếu chống.
Thẩm phán Brett Kavanaugh, một trong 7 người đưa ra ý kiến đồng thuận, cho rằng kế hoạch của Tổng thống Donald Trump có thể hợp pháp về lâu dài, song giới chức bầu cử địa phương "không có đủ thời gian để triển khai hợp lý trước ngày bỏ phiếu".
Lo ngại về tính khả thi của sắc lệnh càng gia tăng khi một người tố giác trong ngành bưu chính cảnh báo rằng hệ thống của USPS hiện được thiết lập "quá cẩu thả và vội vã", có thể khiến hàng triệu người Mỹ không nhận được phiếu bầu kịp thời.
Nhân viên bầu cử tại kho chứa phiếu bầu qua thư tại văn phòng ở bang Washington, Mỹ tháng 3/2024. Ảnh: AP
Ông Trump từ lâu chỉ trích bỏ phiếu qua thư, dù từng sử dụng hình thức này, trong đó có cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa ở bang Florida hồi đầu năm. Ông Trump cũng nhiều lần cho rằng rất dễ xảy ra gian lận khi bỏ phiếu qua thư, dù chưa có bằng chứng về việc này.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng Cộng hòa của ông Trump nguy cơ mất thế đa số mong manh ở quốc hội sau cuộc bầu cử vào tháng 11 tới, đặc biệt tại Hạ viện.
Phe Dân chủ phát tín hiệu nếu giành chiến thắng, họ sẽ ngăn chặn các chương trình nghị sự của Tổng thống Trump và có thể xem xét luận tội ông lần thứ ba.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, Guardian, AP)