Vụ án liên quan chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức Chu Thị Thành (mẹ đại gia kim cương Chu Đăng Khoa) và cựu kế toán PVOil Vũng Áng Hà Ngọc Vinh đang được TAND Hà Nội xét xử trong phiên tòa dự kiến kéo dài 4 ngày.
Vinh trong hơn 8 năm làm kế toán PVOil Vũng Áng bị cáo buộc lợi dụng sơ hở của hệ thống kế toán đã xuất bán 5,1 triệu lít xăng dầu không hóa đơn cho công ty quen biết.
Trước cáo buộc tham ô 94 tỷ đồng, Vinh khai đánh bạc thua hết, không còn đồng nào nộp lại. Lời khai này bị thẩm phán đặt nghi vấn về tính trung thực.
Cách "con voi lọt lỗ kim"
Vinh, 40 tuổi, là tổ trưởng tổ kế toán kho thuộc PVOil Vũng Áng từ 2009. Theo cáo trạng, từ năm 2016 đến 2024, Vinh đã lợi dụng những sơ hở trong quản lý để bán xăng dầu của doanh nghiệp cho Cao Bảo Ngọc (Giám đốc Công ty Việt Trung) mà không xuất hóa đơn, không nộp tiền về công ty.
Tổng cộng, 187 chuyến hàng với gần 5,1 triệu lít xăng dầu được giao dịch, trị giá hơn 94 tỷ đồng.
Trước HĐXX, Vinh trình bày quy trình xuất hàng của PVOil Vũng Áng trải qua nhiều khâu: khách hàng đặt hàng, phòng kinh doanh lập lệnh xuất trên hệ thống, bộ phận kho thực hiện xuất hàng cho xe bồn, kế toán hoàn tất chứng từ và hóa đơn.
Tuy nhiên, bị cáo nhận thấy việc đối chiếu giữa lượng hàng thực tế xuất kho với hóa đơn chưa được kiểm soát chặt chẽ. Vinh vì thế không cập nhật đầy đủ thông tin những chuyến hàng mình muốn chiếm đoạt lên phần mềm quản lý.
Bị cáo khẳng định thao tác này do một mình thực hiện, không có người khác tham gia.
Với mỗi lít xăng dầu bán ra ngoài, Vinh thỏa thuận chiết khấu cho Ngọc 500 đồng trong giai đoạn 2016-2020, sau đó tăng lên 1.000 đồng. Việc mua bán diễn ra trong nhiều năm.
Bị cáo Vinh (áo xanh) cựu kế toán PVOiI Vũng Áng. Ảnh: Ngọc Thành
Giám đốc Ngọc thừa nhận Vinh từng đề cập đang có lượng lớn xăng dầu tồn, cần đẩy đi nhanh trong một lần làm việc với đoàn công tác PVOil Vũng Áng. Ngọc đồng ý, được Vinh chiết khấu tới 1.000 đồng mỗi lít.
Ngọc khai là đối tác quen nên "vô tư nhận lời", không biết đó là hàng bán kiểu phi pháp, "nếu biết đồ ăn cắp đã chẳng bao giờ mua".
Song lời khai này bị HĐXX TAND Hà Nội cho rằng thiếu căn cứ.
"Bị cáo trưởng thành, năng lực nhận thức đầy đủ lại là giám đốc doanh nghiệp, mua gần 200 chuyến hàng tới gần trăm tỷ đồng không hóa đơn mà lại bảo không biết phạm pháp thì nghe có thấy ổn không?", HĐXX hỏi ông Ngọc.
Bị cáo vẫn cho rằng việc bị quy kết đồng phạm tham ô với Vinh là điều "khó hiểu", tuy nhiên vẫn chấp nhận nộp lại hơn 24 tỷ đồng hưởng lợi phi pháp gồm: tiền gian lận thuế và hóa đơn, tiền chênh lệch từ mua xăng dầu giá rẻ không hóa đơn từ Vinh.
Bị cáo nói nói số xăng dầu này cũng được ông bán rẻ, "hưởng lợi chẳng bao nhiêu" vì khách đều là ngư dân tàu cá, hoàn cảnh khó khăn.
"Nếu ngay từ chuyến hàng đầu, bị cáo yêu cầu hóa đơn, và dừng lại ngay thì đã không sao, phải nhận thức là hành vi lặp đi lặp lại tới 187 lần đấy", chủ tọa Nguyễn Văn Chương phân tích với bị cáo Ngọc.
'Đánh bạc kiểu gì hết gần trăm tỷ?'
Về phần cựu kế toán PVOil Vũng Áng, dù khai 94 tỷ đồng tham ô đã hưởng một mình, không chia cho ai và nướng hết vào cờ bạc online, song HĐXX vẫn đặt nhiều nghi vấn.
Vinh khai dùng tiền tham ô tham gia các trò chơi đánh bạc trên trang Fun88, "mua bán cầu thủ" ảo mà không chi vào mục đích nào khác, cũng không chia cho ai và đã thua hết.
Song từ kinh nghiệm xét xử các vụ án tham ô tài sản, thẩm phán Lê Quang Chiều cho rằng không ít bị cáo thường khai tiền chiếm đoạt dùng để đánh bạc, đầu tư tiền ảo hoặc tham gia các sàn giao dịch chứng khoán bất hợp pháp rồi mất hết. "Nhưng chưa chắc đã có việc đấy", ông nói.
Theo thẩm phán, việc các bị cáo lựa chọn cách giải thích này có thể xuất phát từ thực tế khó xác định rõ ràng nhưng giao dịch trên những nền tảng trực tuyến không thể quản lý.
"Hệ thống pháp luật hiện không thể truy vết được những sàn đó, các bị cáo cứ đẩy cho lý do đánh bạc, đặt cược thua lỗ. Nhưng với khả năng, trình độ và sự móc nối tinh vi như thế này làm sao có chuyện đánh bạc hết 94 tỷ đồng", thẩm phán nhận định và cảnh báo, việc Vinh có thực sự sử dụng tiền vào đánh bạc trực tuyến hay không có thể được xem xét dưới góc độ quan hệ pháp luật khác trong một vụ án khác.
Thẩm phán Lê Quang Chiều (trái) và chủ tọa Nguyễn Văn Chương (giữa) điều hành phiên tòa. Ảnh: Ngọc Thành
Không có khả năng trả lại tiền
Vinh cho biết không còn khả năng tài chính để hoàn trả khoản tiền đã chiếm đoạt.
Bị cáo khai đã bán toàn bộ đất đai do ông bà, tổ tiên để lại, thu được 3,5 tỷ đồng để nộp khắc phục hậu quả; bán cả căn nhà đang ở để có thêm tiền bồi thường.
"Biết sai đã muộn quá. Cuộc đời không có từ giá như", Vinh nói.
Trước đó, trong diễn biến khác của phiên tòa, nữ đại gia Chu Thị Thành, chủ tịch tập đoàn Thiên Minh Đức và cấp dưới khi bị hỏi về việc bán 72 triệu lít xăng không hóa đơn để trốn nghĩa vụ nộp Quỹ bình ổn xăng dầu hơn 79 tỷ đồng đều cho rằng "không biết là sai, vô tình tham ô".
Lời khai bị HĐXX cho là quanh co, "lúc phạm tội rất tinh vi đấy nhưng ra tòa thì hỏi đến ai cũng rất ngây ngô".
Hôm nay, phiên tòa tiếp tục làm việc.
Thanh Lam