Bỏ qua điều hướng
•

Tôi mượn camera chụp ảnh và đoạt giải, tiền thưởng là của tôi hay chủ máy?

Tôi mượn camera chụp ảnh và đoạt giải, tiền thưởng là của tôi hay chủ máy?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi mượn máy ảnh của bạn đi chụp phong cảnh, sau đó bức ảnh bất ngờ được giải nhưng bạn cho rằng tác phẩm đó là của cô ấy, còn tôi chỉ bấm nút.

Tôi không phải thợ ảnh chuyên nghiệp, có chiếc camera cũ bố để lại lâu năm hỏng đúng hôm đi du lịch gia đình. Tôi mượn tạm bạn một máy ảnh khác, đi đường chụp cảnh làm kỷ niệm.

Khi biết thành phố có cuộc thi, tôi lục vài tấm gửi đi, không ngờ được giải cao nên vô tư đi nhận, về khoe bạn và chia cho bạn một nửa tiền thưởng. Nó không nhiều, nhưng suy cho cùng có camera của bạn, mới có giải thưởng của tôi.

Nhưng tôi bất ngờ khi bạn phản ứng gay gắt, nói tôi giấm giúi mang ảnh đi thi vì thực tế tấm ảnh đó phải là của bạn. Bạn nói nếu thẳng thừng, đáng lẽ đã kiện tôi.

Tôi vừa buồn vừa bối rối, không biết mình có sai luật thật không.

Chẳng lẽ chỉ vì ai đó cho tôi mượn laptop mà tiểu thuyết tôi gõ trên đó đương nhiên của người ta?

Tôi muốn hỏi luật quy định thế nào về quyền tác giả, trường hợp này tác phẩm ảnh được tính là của ai? Tôi xin cảm ơn.

Độc giả Lộc

Luật sư tư vấn:

Theo khoản 1 Điều 12a Luật sở hữu trí tuệ năm 2005, được bổ sung năm 2022 quy định về tác giả, đồng tác giả như sau:

"Tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Trường hợp có từ hai người trở lên cùng trực tiếp sáng tạo tác phẩm với chủ ý là sự đóng góp của họ được kết hợp thành một tổng thể hoàn chỉnh thì những người đó là các đồng tác giả".

Trong trường hợp của bạn, bạn là người lựa chọn địa điểm, thời gian, góc chụp, trực tiếp chụp ảnh... nên bạn là tác giả của tác phẩm nêu trên.

Bạn của bạn chỉ là người cho mượn máy ảnh để bạn sáng tạo tác phẩm nên không được coi là đồng tác giả.

Việc sở hữu, cho mượn máy ảnh không đồng nghĩa với việc đồng sáng tạo hay sở hữu tác phẩm, không làm phát sinh quyền tác giả đối với sản phẩm được tạo ra từ máy ảnh; trừ khi có thỏa thuận về việc thuê chụp ảnh, giao việc hoặc thỏa thuận chia sẻ bản quyền từ trước.

Luật sư Phạm Thanh Bình
Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội

Vụ việc độc giả Lộc mượn máy ảnh đi du lịch, gửi ảnh dự thi đoạt giải rồi bị chủ thiết bị đòi quyền sở hữu tác phẩm phản ánh tranh chấp bản quyền phổ biến trong đời sống. Mâu thuẫn nảy sinh khi người cho mượn cho rằng người chụp chỉ thao tác kỹ thuật đơn thuần, thậm chí dọa khởi kiện vì bị mang ảnh đi thi mà không thông báo trước. Tranh luận này đặt ra câu hỏi pháp lý rõ ràng về ranh giới giữa quyền sở hữu công cụ tác nghiệp và quyền tác giả đối với sản phẩm sáng tạo. Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Thanh Bình thuộc Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội khẳng định độc giả Lộc là tác giả hợp pháp duy nhất của bức ảnh đoạt giải. Căn cứ khoản 1 Điều 12a Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được bổ sung năm 2022, tác giả là cá nhân trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm. Người bấm máy đã chủ động lựa chọn không gian, thời điểm, bố cục và trực tiếp thực hiện hành vi bấm chụp để định hình nên tác phẩm hoàn chỉnh. Người cho mượn máy ảnh hoàn toàn không đủ điều kiện để được công nhận là đồng tác giả theo quy định pháp luật. Hành vi cung cấp công cụ vật lý không làm phát sinh quyền nhân thân hay quyền tài sản đối với sản phẩm nghệ thuật được tạo ra từ công cụ đó. Quyền sở hữu đối với giải thưởng cùng toàn bộ lợi ích liên quan thuộc trọn vẹn về người trực tiếp sáng tạo, trừ khi các bên có thỏa thuận thuê chụp ảnh, giao việc hoặc chia sẻ bản quyền từ trước.
amung