Tôi muốn làm hội thẩm nhân dân trong các phiên tòa, cần nộp đơn ở đâu?

Tiêu chuẩn để làm hội thẩm nhân dân là gì? Để được làm hội thẩm nhân dân trong các phiên xét xử, tôi phải ứng cử hay nộp hồ sơ thể nào?

Hội thẩm nhân dân có được trả lương không và chế độ đãi ngộ thế nào?

Tôi xin cảm ơn.

Độc giả Bá Anh

Theo quy định tại Điều 121 Luật Tổ chức tòa án năm 2024 (đã được sửa đổi, bổ sung), hội thẩm là người đại diện của nhân dân tham gia xét xử tại tòa án. Hội thẩm gồm có: Hội thẩm nhân dân và Hội thẩm quân nhân.

Pháp luật quy định khi biểu quyết về quyết định giải quyết vụ án, hội thẩm ngang quyền với thẩm phán và quyết định theo đa số.

Về thủ tục bầu (áp dụng cho Hội thẩm nhân dân):

Tòa án nhân dân cấp tỉnh đề xuất nhu cầu về số lượng, cơ cấu thành phần Hội thẩm tại tòa án nhân dân cấp tỉnh và tòa án nhân dân khu vực, đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh lựa chọn và giới thiệu người đủ tiêu chuẩn nêu trên.

Như vậy, với quy định nói trên, bạn không thể ứng cử hay nộp hồ sơ để xin được làm hội thẩm. Chức danh này do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bầu dựa trên danh sách do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh lựa chọn và giới thiệu.

Về tiêu chuẩn để làm Hội thẩm, Khoản 1 Điều 122 Luật này quy định:

a) Là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc và với Hiến pháp, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có uy tín trong cộng đồng dân cư, có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý, liêm khiết và trung thực;

b) Từ đủ 28 tuổi đến 70 tuổi;

c) Có kiến thức pháp luật;

d) Có hiểu biết xã hội;

đ) Có sức khỏe bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao;

e) Không đang trong thời gian thi hành quyết định kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức; không bị xử lý kỷ luật bằng hình thức bãi nhiệm, cách chức, buộc thôi việc;

g) Không thuộc trường hợp đang bị xử lý hình sự hoặc đã bị tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật;

h) Không thuộc trường hợp đã bị bãi nhiệm hội thẩm.

Về chế độ, chính sách khi tham gia hội thẩm:

Theo Pháp lệnh số 05/2024 về Chi phí tố tụng, phụ cấp xét xử đối với Hội thẩm là 900.000 đồng/người/ngày.

Ngoài ra, hội thẩm được tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, tham gia hội nghị tổng kết công tác xét xử của tòa án.

Hội thẩm là cán bộ, công chức, viên chức, quân nhân tại ngũ, công nhân quốc phòng thì thời gian làm nhiệm vụ hội thẩm được tính vào thời gian làm việc ở cơ quan, đơn vị.

Khi tham gia các hoạt động tại tòa án, hội thẩm được thanh toán các khoản chi phí có liên quan theo quy định của pháp luật.

Hội thẩm được tôn vinh, khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng và quy định của Tòa án nhân dân tối cao.

Hội thẩm được cấp trang phục để làm nhiệm vụ xét xử.

Việc cấp phát, sử dụng trang phục của Hội thẩm do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định.

Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội