Theo lời kể của người bệnh, bắt đầu sử dụng bóng cười từ khoảng 2 năm trước. Ban đầu chỉ là vài quả trong những cuộc vui cùng bạn bè, sau đó số lượng sử dụng tăng dần, trung bình khoảng 50 quả mỗi ngày. Khoảng một tháng trước khi đến bệnh viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện dấu hiệu tê bì hai bàn chân, sau đó hai chân yếu dần và tình trạng yếu tiếp tục xuất hiện ở hai tay.
Người bệnh đến khám chuyên khoa thần kinh và được chỉ định thăm dò điện thần kinh cơ. Kết quả đo cho thấy tổn thương đa dây thần kinh tứ chi, hai chân nặng hơn hai tay, tổn thương ưu thế sợi trục vận động. Kết quả điện thần kinh cơ kết hợp với tiền sử sử dụng N₂O kéo dài, biểu hiện lâm sàng, xét nghiệm hình ảnh học, giúp bác sĩ lâm sàng chẩn đoán tổn thương thần kinh do bóng cười.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tường Ngọc Linh - Phó Chủ nhiệm Khoa Chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, việc tiếp xúc với khí N₂O làm cơ thể bất hoạt chức năng vitamin B12. Hậu quả là người sử dụng N₂O kéo dài có thể xuất hiện bệnh lý tủy sống, bệnh đa dây thần kinh ngoại biên hoặc phối hợp cả hai. Nếu không phát hiện kịp thời, tổn thương thần kinh nghiêm trọng có thể dẫn đến hồi phục rất chậm hoặc không thể hồi phục.
Tại các tụ điểm giải trí như quán bar, karaoke, bóng cười đã trở thành một thú vui thu hút không ít giới trẻ tò mò trải nghiệm như một hình thức giải trí thời thượng. Thực chất, bóng cười là bóng bay chứa nitrous oxide (N₂O), còn gọi là khí cười. Đây là chất khí không màu, có vị hơi ngọt.
Trong y khoa, N₂O được sử dụng trong một số kỹ thuật gây mê, giảm đau với liều lượng, nồng độ oxy và thời gian sử dụng được kiểm soát chặt chẽ. Khí này cũng có một số ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm. Khi được hít với mục đích giải trí, N₂O có thể nhanh chóng tạo cảm giác lâng lâng, hưng phấn và thay đổi nhận thức.
Tác dụng thường xuất hiện nhanh và tương đối ngắn, khiến người sử dụng có xu hướng hít lặp lại nhiều lần, việc sử dụng N₂O kéo dài hoặc với lượng lớn có thể gây độc tính thần kinh nghiêm trọng.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tường Ngọc Linh - Phó Chủ nhiệm Khoa Chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, khuyến cáo, việc sử dụng bóng cười kéo dài hoặc với số lượng lớn có thể gây tổn thương nghiêm trọng hệ thần kinh.
Người đã sử dụng bóng cười nếu xuất hiện tê bì tay chân, yếu cơ, đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng cần đến cơ sở y tế để được khám sớm, được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế tối đa những biến chứng thần kinh.
Chính từ những hệ lụy nguy hại đó, kể từ ngày 1/1/2025, theo Nghị quyết 173/2024/QH15, bóng cười, shisha và thuốc lá điện tử được coi là mặt hàng cấm tại Việt Nam. Theo đó, người sử dụng, buôn bán các loại mặt hàng này sẽ bị xử lý hành chính, hoặc hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
THIÊN LAM