Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Việt Nam - Nga hướng tới cùng làm chủ công nghệ

Tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga ở Moskva sáng 9/9 theo giờ địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm nhìn hợp tác công nghệ mới giữa hai nước. Với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”, diễn đàn mở ra không gian trao đổi về những lĩnh vực có khả năng định hình tương lai, từ trí tuệ nhân tạo đến năng lượng mới. Thông điệp nổi bật được đưa ra là Việt Nam và Nga không chỉ chia sẻ thành tựu, mà cần tiến tới cùng nghiên cứu, cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko khẳng định Việt Nam từ lâu là đối tác đáng tin cậy của Nga, đồng thời nhận định hai bên còn nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao. Theo ông, trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, năng lượng mới và công nghệ vũ trụ sẽ góp phần tạo nên diện mạo công nghệ tương lai, đòi hỏi hai nước kết hợp thế mạnh hiệu quả hơn. Tại diễn đàn, Quỹ Khoa học Nga và Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam dự kiến khởi động tuyển chọn các dự án nghiên cứu chung mới, cùng một số chương trình hợp tác khác. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được Việt Nam xác định là động lực chủ yếu của quá trình phát triển. Những lĩnh vực này được kỳ vọng giúp đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, tăng sức cạnh tranh, đồng thời củng cố năng lực tự chủ của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, nhất là với những quốc gia có nền tảng khoa học, công nghệ vững mạnh, quan hệ hữu nghị truyền thống và khả năng bổ sung cho nhu cầu phát triển. Trong số đó, Nga giữ vị trí đặc biệt, bởi khoa học, công nghệ và giáo dục từ lâu đã tạo nên nền móng quan trọng cho quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Hàng vạn cán bộ, chuyên gia Việt Nam từng được đào tạo tại Liên Xô trước đây và Nga ngày nay, trong đó nhiều người trở thành nhà khoa học, chuyên gia hoặc cán bộ lãnh đạo. Lực lượng này đã đóng góp thiết thực cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, đồng thời trở thành cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Nga qua nhiều thế hệ. Từ nền tảng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai bên hình thành tư duy mới, cách làm mới và đặt ra những mục tiêu cao hơn trong hợp tác khoa học, công nghệ. Hợp tác tương lai, theo định hướng được nêu tại diễn đàn, không nên chỉ dừng ở trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ hoặc ký kết các văn kiện mang tính khung. Mục tiêu lớn hơn là Việt Nam và Nga cùng làm chủ công nghệ, cùng phát triển sản phẩm, cùng xây dựng năng lực nghiên cứu, đồng thời cùng đưa kết quả vào thị trường. Để đạt mục tiêu này, hai nước cần đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ nhà khoa học và chuyên gia trẻ, lực lượng giữ vai trò quyết định trong các ngành công nghệ chiến lược. Các chương trình đào tạo về lĩnh vực mũi nhọn cần được mở rộng, cùng với việc tăng cường trao đổi nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh và kỹ sư giữa Việt Nam với Nga. Hai bên cũng được đề nghị tạo điều kiện để những nhóm nghiên cứu trẻ phối hợp thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cụ thể, gắn nghiên cứu với yêu cầu phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kỳ vọng việc đánh giá hợp tác trong những năm tới sẽ chuyển từ cách đếm số đoàn trao đổi, số văn kiện ký kết sang đo lường kết quả thực chất. Câu hỏi quan trọng sẽ là hai bên đã cùng làm chủ bao nhiêu công nghệ, tạo ra bao nhiêu sản phẩm, thúc đẩy bao nhiêu doanh nghiệp cùng đầu tư và đào tạo được bao nhiêu nhà khoa học trẻ. Những kết quả ấy cũng cần được xem xét qua mức độ đóng góp cụ thể đối với sự phát triển của Việt Nam và Nga, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động giao lưu hoặc cam kết. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị cao và tiềm lực khoa học, công nghệ của Nga tạo điều kiện hợp tác sâu rộng. Cùng với đó, quyết tâm đổi mới và phát triển mạnh mẽ của Việt Nam có thể tạo thêm động lực để quan hệ hợp tác chuyển nhanh từ tiềm năng sang những kết quả cụ thể. Theo kỳ vọng được nêu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ trở thành động lực mới, trụ cột mới, đồng thời là biểu tượng mới của quan hệ Việt Nam - Nga trong thế kỷ XXI. Diễn đàn cũng chứng kiến lễ ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt - Liên bang Nga và hoạt động trao các văn kiện hợp tác về khoa học, công nghệ và giáo dục giữa hai nước, theo Dân Trí.