TP.HCM ‘đặt hàng’ văn nghệ sĩ kể chuyện lịch sử bằng nghệ thuật

Sáng 15-9, Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề quý 3-2026 dành cho lực lượng văn nghệ sĩ sáng tác các lĩnh vực văn học, nghệ thuật, tại Khu tưởng niệm Đoàn tàu không số - bến Lộc An (xã Hồ Tràm, TP.HCM).

Chương trình đưa văn nghệ sĩ đến một địa chỉ lịch sử gắn với Đường Hồ Chí Minh trên biển, gặp gỡ các nhân chứng từng tham gia chiến đấu và những người nhiều năm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Gợi mở “kho chất liệu” lịch sử cho văn nghệ sĩ

Bà Đinh Thị Thanh Thủy - Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM - cho biết từ cuối năm 2025 đến nay, có nhiều chuyên đề tổ chức hằng quý trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật. 

Với quý 3-2026, hoạt động được tổ chức trong bối cảnh TP.HCM chuẩn bị cho đợt vận động sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật hướng đến những dấu mốc quan trọng trong nhiệm kỳ 5 năm.

Bà Thanh Thủy cho rằng những năm tới có nhiều sự kiện lịch sử lớn có thể trở thành chất liệu để văn nghệ sĩ khai thác, sáng tác. "Tôi nghĩ rất nhiều cột mốc mà các anh chị có thể 'lẩy' ra để làm chất liệu cho những tác phẩm của mình", bà Thủy nói.

Dịp này, bà Thanh Thủy gợi ý 5 nhóm đề tài gồm: Lịch sử cách mạng và truyền thống yêu nước; tri ân thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng; TP.HCM trong dòng chảy lịch sử của dân tộc; con người Việt Nam trong truyền thống và thời kỳ đổi mới; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ.

• Văn nghệ sĩ TP.HCM trao 166 phần quà cho bà con xã Ba Chúc, An Giang

Trong đó bà Thủy nhìn nhận đề tài bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ là vấn đề khó nhưng cần được văn nghệ sĩ quan tâm. Bởi nếu chúng ta quan tâm và chuyển tải, làm nhuần nhuyễn thì giá trị của tác phẩm sẽ thực sự sâu sắc. 

Theo bà Thủy, thay vì tiếp cận những vấn đề lớn một cách khô cứng, văn nghệ sĩ có thể khai thác từ những câu chuyện, nhân vật hoặc lát cắt cụ thể để chuyển tải những thông điệp lớn.

Bà cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc đưa văn nghệ sĩ đến gặp các nhân chứng lịch sử. Những câu chuyện, ký ức của người trong cuộc có thể trở thành nguồn tư liệu và cảm xúc quý giá cho sáng tác.

Những câu chuyện lịch sử là chất liệu quý để sáng tác

Tham dự chương trình, nhạc sĩ Nguyễn Bá Hùng cho biết việc được nghe các nhân chứng kể lại những câu chuyện ít xuất hiện trên báo chí hay sách vở là nguồn chất liệu quý giá đối với người sáng tác.

Là người thường viết về đề tài người lính, Nguyễn Bá Hùng chia sẻ chuyến đi giúp anh hiểu thêm về hành trình đấu tranh giành độc lập, hòa bình của dân tộc, đồng thời có thêm chất liệu về Đường Hồ Chí Minh trên biển và đề tài thương binh, liệt sĩ.

Ca khúc Đón anh về được anh sáng tác gần đây cũng xuất phát từ sự thôi thúc về hành trình đưa hài cốt các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương sau hơn nửa thế kỷ nằm lại nơi chiến trường.

Theo Nguyễn Bá Hùng, cụm từ "đón anh về" gợi cảm giác gần gũi, thể hiện tình cảm của thế hệ sau đối với những người đã dành tuổi trẻ chiến đấu vì độc lập, tự do và hòa bình.

Anh mong muốn ca khúc có thể đến với nhiều bạn trẻ, qua đó giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về sự hy sinh của những người lính.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bày tỏ chuyến đi giúp anh có thêm trải nghiệm thực tế về lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển và câu chuyện tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Anh cho rằng những chuyến đi thực tế giúp nhạc sĩ có cảm xúc chân thật. Theo anh, các ca khúc về quê hương, đất nước và tri ân các anh hùng liệt sĩ, sự rung động từ những câu chuyện có thật là chất liệu quan trọng để tác phẩm chạm đến người nghe, đặc biệt là người trẻ.

Hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ”, anh sáng tác ca khúc Dưới cờ Tổ quốc anh về, do ca sĩ Nguyễn Duyên Quỳnh thể hiện.

Ca sĩ Nguyễn Duyên Quỳnh cho biết khi nghe bản demo Dưới cờ Tổ quốc anh về, cô xúc động trước hình ảnh những người lính chiến đấu năm xưa và sự mong ngóng của gia đình.

Cô đang cùng ê kíp thực hiện MV, với mong muốn chuyển tải câu chuyện rõ hơn qua âm nhạc và hình ảnh.

“Là một ca sĩ từng tham gia nhiều hoạt động của TP.HCM đến với các khu di tích, căn cứ địa, Quỳnh rất biết ơn khi có mặt trong chuyến đi này.

Chuyến đi giúp Quỳnh được nghe thêm nhiều câu chuyện lịch sử và tận mắt chứng kiến những di tích, dấu vết của các cuộc chiến năm xưa. Những trải nghiệm thực tế này mang lại nguồn chất liệu quý giá cho Quỳnh trong công việc sáng tác. Ngoài ca hát, Quỳnh cũng sáng tác các ca khúc về quê hương, đất nước”, cô bày tỏ.

TP.HCM sẵn sàng hỗ trợ lan tỏa tác phẩm có giá trị

Tại buổi sinh hoạt, ông Nguyễn Tấn Kiệt - Trưởng Phòng Nghệ thuật, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM - cho biết cơ quan quản lý mong muốn đồng hành với văn nghệ sĩ trong hoạt động nghệ thuật.

Theo đó các nghệ sĩ được khuyến khích chủ động chia sẻ thông tin, kế hoạch sáng tác từ sớm để cơ quan chuyên môn có thể hỗ trợ.

Đối với những tác phẩm có chất lượng, đặc biệt là các tác phẩm được gửi đến sớm, cơ quan quản lý có thể chủ động định hướng để các đơn vị nghệ thuật đưa vào chương trình biểu diễn.

“Phòng Nghệ thuật cũng sẵn sàng hỗ trợ lan tỏa những tác phẩm có giá trị về truyền thống cách mạng và văn hóa dân tộc đến người dân”, ông Nguyễn Tấn Kiệt nhấn mạnh.

Buổi sinh hoạt chuyên đề tại di tích bến Lộc An - Khu tưởng niệm Đoàn tàu không số, sẽ gợi mở đề tài, chất liệu sáng tác cho lực lượng văn nghệ sĩ trên lĩnh vực văn học, nghệ thuật.