TP.HCM xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo kế hoạch của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM triển khai thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. 

Dự thảo kế hoạch do Phó bí thư Thành ủy TP Văn Thị Bạch Tuyết trình bày tại Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, sáng 29-9.

Xem xét trách nhiệm dựa trên 5 yếu tố

Theo kế hoạch, TP.HCM xác định việc khuyến khích, trọng dụng và bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung phải đi đôi với hoàn thiện thể chế, phân cấp, ủy quyền, bảo đảm nguồn lực, quản trị rủi ro, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

• TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 20 triệu lượt khách quốc tế

• Ông Trịnh Văn Quyết: Chức vụ càng cao càng phải chịu sự giám sát của tổ chức và Nhân dân

Đồng thời, TP phân định rõ đổi mới, sáng tạo với né tránh, thiếu trách nhiệm, cố ý làm trái, vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một nguyên tắc được nhấn mạnh là “giao quyền - giám sát thực thi - quản trị rủi ro - đánh giá bằng kết quả”. Theo đó, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, lấy hiệu quả đổi mới để trọng dụng và lấy trách nhiệm để sàng lọc.

Đáng chú ý, tại nội dung xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ, kế hoạch nêu rõ đối với cán bộ thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung, đúng thẩm quyền hoặc được cấp có thẩm quyền phê duyệt, việc xem xét trách nhiệm (nếu có) phải khách quan, toàn diện.

Việc xem xét này phải căn cứ 5 yếu tố cơ bản. Thứ nhất là động cơ, mục đích của cán bộ khi thực hiện nhiệm vụ. 

Thứ hai là quá trình ra quyết định, việc tuân thủ chủ trương, phương án đã được phê duyệt. 

Thứ ba là khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro trong quá trình thực hiện. Thứ tư là hậu quả và việc chủ động ngăn chặn, khắc phục hậu quả nếu có phát sinh. Và thứ năm là kết quả, lợi ích đạt được từ việc thực hiện nhiệm vụ, đề xuất hoặc phương án đổi mới.

Ủy ban Kiểm tra Thành ủy TP.HCM được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan thực hiện nhiệm vụ này; đồng thời chuyển trọng tâm kiểm tra, giám sát từ xử lý sau vi phạm sang phòng ngừa, cảnh báo sớm, ưu tiên các lĩnh vực, địa bàn, vị trí dễ phát sinh rủi ro.

Kế hoạch cũng nêu rõ phải kiên quyết xử lý tổ chức, cá nhân gây khó khăn, cản trở, trù dập, làm giảm động lực đổi mới, sáng tạo của cán bộ vì động cơ không chính đáng.

Giao quyền phải đi cùng nguồn lực và quản trị rủi ro

Để cán bộ có không gian thực hiện nhiệm vụ, TP.HCM đặt yêu cầu hoàn thiện đồng bộ các điều kiện về thẩm quyền, nguồn lực, thể chế, dữ liệu, cơ chế phối hợp, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Thành phố sẽ rà soát việc phân cấp, ủy quyền theo hướng làm rõ vai trò của cấp thành phố trong thiết kế, điều hành, giám sát và vai trò của cấp xã, phường, đặc khu trong trực tiếp tổ chức thực hiện.

Mỗi nhiệm vụ phân cấp phải xác định rõ phạm vi quyết định, trách nhiệm giải trình, nguồn nhân lực, tài chính, dữ liệu, công cụ và cơ chế kiểm tra, giám sát.

TP.HCM cũng đặt yêu cầu thiết lập cơ chế quản trị rủi ro công vụ từ sớm, từ xa; phân loại nhiệm vụ theo mức độ rủi ro và thẩm quyền.

Đối với nhiệm vụ mới, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời, hướng dẫn hoặc quyết định trong thời hạn cụ thể. Trường hợp vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền, không đẩy việc xuống cơ sở.

Cùng với đó là yêu cầu xử lý dứt điểm các điểm nghẽn lớn liên quan đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đầu tư công, tài chính - tài sản công, quản lý đô thị, môi trường, hạ tầng, chuyển đổi số và an sinh xã hội.

Kế hoạch đặt mục tiêu trong quý 4-2026 tham mưu hoàn thiện cơ chế khuyến khích, tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; nghiên cứu, đề xuất “không gian thử nghiệm có kiểm soát” đối với những lĩnh vực đủ điều kiện.

Lấy kết quả đổi mới làm thước đo

Không chỉ bảo vệ cán bộ đổi mới, TP.HCM đồng thời thiết lập cơ chế nhận diện và xử lý cán bộ né tránh, đùn đẩy, trì trệ, thiếu trách nhiệm.

Theo kế hoạch, 100% đề xuất đổi mới, sáng tạo thuộc diện phải xem xét, thẩm định sẽ được phân loại theo quy mô, mức độ rủi ro, thẩm quyền; phải có mục tiêu, nguồn lực, giới hạn rủi ro, cơ chế giám sát và phương án xử lý phát sinh.

Thành phố cũng sẽ thực hiện chế độ cảnh báo sớm đối với nhiệm vụ quá hạn, hồ sơ tồn đọng, phản ánh của người dân, doanh nghiệp kéo dài; xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan và trách nhiệm cá nhân.

Định kỳ hằng quý, TP.HCM lựa chọn các mô hình thí điểm để đánh giá độc lập. Mô hình hiệu quả được nhân rộng, mô hình chưa đạt được điều chỉnh, còn mô hình có rủi ro lớn phải kịp thời dừng hoặc thay đổi phương án.

Luật Phát triển đô thị trao cho TP.HCM quyền quyết định mạnh hơn, ban hành quy định đặc thù và thí điểm chính sách mới. Đi cùng quyền đó là những “hàng rào” để kiểm soát rủi ro và bảo vệ cán bộ dám làm vì lợi ích chung.