TPHCM hơn 1 năm không thể chụp PET/CT: Khi nào hoạt động trở lại?

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, lò cyclotron sản xuất chất phóng xạ chụp PET/CT dự kiến sẽ sớm hoạt động. Trong thời gian chờ, bệnh nhân có những phương pháp chẩn đoán hiệu quả khác thay thế.

Những ngày qua, thông tin một số bệnh nhân ung thư ở TPHCM và những địa bàn lân cận phải ra Hà Nội chụp PET/CT (xạ hình) khiến nhiều người quan tâm. Đây là tình trạng diễn ra hơn một năm qua, tính từ thời điểm lò cyclotron để sản xuất chất phóng xạ dùng chụp PET/CT duy nhất của miền Nam đặt tại Bệnh viện Chợ Rẫy ngừng hoạt động (tháng 6/2025) để xây mới.

Nhiều ý kiến cho rằng việc không chụp được PET/CT có thể ảnh hưởng lớn đến quá trình chẩn đoán và điều trị ung thư. Nhưng việc di chuyển quãng đường dài để thực hiện kỹ thuật này lại tạo ra sự bất tiện và gây tổn hại đến sức khỏe và kinh tế người bệnh, nhất là với những hoàn cảnh khó khăn.

TPHCM hơn 1 năm không thể chụp PET/CT: Khi nào hoạt động trở lại? - 1 — Bệnh nhân ung thư chụp PET/CT tại Bệnh viện Chợ Rẫy, thời điểm lò cyclotron cũ còn hoạt động (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).

Trao đổi với phóng viên Dân trí, BSCKII Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, dự án xây dựng lò cyclotron mới (có giá trị thầu hàng trăm tỉ đồng) tại đơn vị đã bước vào giai đoạn nghiệm thu, dự kiến đến cuối năm nay có thể đi vào hoạt động. Công suất của hệ thống cyclotron mới cao hơn gấp nhiều lần so với lò cũ (ước tính cung cấp được cho trên 10 hệ thống chụp PET/CT).

Cũng theo bác sĩ Việt, trước khi dừng hoạt động lò cyclotron cũ vào đầu tháng 6 năm ngoái, Bệnh viện Chợ Rẫy đã hoàn tất việc chụp PET/CT cho các ca điều trị có chỉ định cũ, đồng thời thông báo rộng rãi đến tất cả các cơ sở y tế có liên quan.

Bên cạnh đó, không phải tất cả bệnh nhân ung thư đều cần chụp PET/CT, mà vẫn có các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiệu quả khác thay thế, bổ trợ.

TPHCM hơn 1 năm không thể chụp PET/CT: Khi nào hoạt động trở lại? - 2 — Chụp PET/CT giúp hỗ trợ đánh giá khả năng di căn để điều trị ung thư (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).

TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM chia sẻ, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khám và điều trị cho khoảng 4.000 lượt bệnh nhân. Trong đó, có 80% (khoảng 3.200 trường hợp) cần siêu âm, và hàng trăm ca có chỉ định thực hiện các kỹ thuật chụp chiếu hình ảnh (như MRI, CT, PET/CT).

Bác sĩ Tuấn cho biết, trong một số trường hợp đặc thù, bệnh nhân nếu được chụp phối hợp PET/CT sẽ tốt hơn trong việc chẩn đoán. Nhưng nếu không chụp được thì cũng không phải “bó tay” bởi có nhiều kỹ thuật thay thế, cho hiệu quả 80-90% so với chụp chiếu phối hợp xạ hình.

Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM khuyến cáo, người bệnh hãy tuân thủ hướng dẫn, chỉ định chẩn đoán cụ thể của bác sĩ điều trị, tránh việc tự di chuyển đến các nơi khác chụp PET/CT bằng mọi giá, gây ảnh hưởng đến tiền bạc và sức khỏe.

Theo Bệnh viện Chợ Rẫy, trước khi đóng cửa, lò cyclotron cũ đặt ở khoa Y học hạt nhân của đơn vị đã hoạt động hơn 15 năm, cung cấp thuốc phóng xạ tại chỗ và cho Bệnh viện Ung bướu TPHCM, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) cũng như bệnh viện tuyến tỉnh ở Kiên Giang, với tổng cộng 50 bệnh nhân được chụp PET/CT mỗi ngày.

Sau khi lò cyclotron dừng hoạt động, các trường hợp mắc bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt và u thần kinh nội tiết vẫn có thể chụp PET/CT tại Bệnh viện Chợ Rẫy, vì có bình phát chất phóng xạ Gallium-68 (được tạo từ đồng vị mẹ Ge-68 có thời gian bán rã kéo dài) đặt từ nước ngoài về.

Tình trạng lò cyclotron duy nhất tại miền Nam dừng hoạt động từ tháng 6/2025 để nâng cấp đã khiến dịch vụ chụp xạ hình PET/CT tại TPHCM bị gián đoạn hơn một năm qua. Việc một số người bệnh phải di chuyển ra Hà Nội thực hiện kỹ thuật này gây ra không ít tốn kém và mệt mỏi cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Tuy nhiên, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy xác nhận dự án xây dựng lò cyclotron mới trị giá hàng trăm tỷ đồng đang trong giai đoạn nghiệm thu, dự kiến sẽ đưa vào vận hành trước khi kết thúc năm nay. Hệ thống mới này sở hữu công suất vượt trội, đủ khả năng cung cấp chất phóng xạ cho trên 10 thiết bị chụp PET/CT toàn khu vực. Các chuyên gia y tế khẳng định việc thiếu vắng chụp PET/CT không làm gián đoạn hoàn toàn quá trình chẩn đoán và phác đồ điều trị ung thư. Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM cho biết các phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến khác như MRI hay CT scanner vẫn mang lại hiệu quả chuyên môn đạt từ 80% đến 90%. Người bệnh được khuyến cáo nên tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ điều trị tại chỗ thay vì tự ý vất vả di chuyển xa. Bên cạnh đó, Bệnh viện Chợ Rẫy vẫn duy trì chụp PET/CT cho một số bệnh lý đặc thù như ung thư tuyến tiền liệt nhờ nguồn chất phóng xạ Gallium-68 thay thế.