TPHCM mở cơ chế hút vốn đầu tư vào TOD quanh ga metro

TPHCM đang mở đường cho mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, với trọng tâm là khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ quỹ đất quanh các ga metro. Sở Xây dựng thành phố hiện lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị về dự thảo Nghị quyết của HĐND quy định chính sách ưu đãi phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, giao thông và logistics. Nội dung dự thảo được xây dựng theo Luật Phát triển đô thị, hướng tới tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho việc triển khai các khu vực TOD tại thành phố. Theo dự thảo, ngân sách TPHCM có thể được sử dụng cho những dự án đầu tư công độc lập phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất và chỉnh trang đô thị. Nguồn lực này cũng nhằm tạo lập quỹ đất quanh các nhà ga metro, các đầu mối giao thông lớn, qua đó chuẩn bị nền tảng cho những khu đô thị phát triển theo mô hình TOD. Ga ngầm Ba Son thuộc tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên được Dân Trí giới thiệu như một hình ảnh tiêu biểu trong định hướng phát triển mới này. Điểm đáng chú ý là nhà đầu tư có thể đề xuất ranh giới, phạm vi khu vực TOD, cùng vị trí và quy mô dự án trong quá trình lập hoặc điều chỉnh quy hoạch. Cơ chế này mở thêm không gian để doanh nghiệp tham gia sớm, thay vì chỉ chờ thành phố hoàn tất toàn bộ quy hoạch rồi mới tiếp cận cơ hội đầu tư. Tuy nhiên, đề xuất của doanh nghiệp vẫn phải được xem xét trên cơ sở yêu cầu kỹ thuật, năng lực kết nối và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng. Với những doanh nghiệp cam kết góp vốn, đầu tư công trình đường sắt hoặc hạ tầng kết nối, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét đề xuất dự án phù hợp với nhu cầu phát triển chung. TPHCM đồng thời chủ trương liên thông việc thẩm định, phê duyệt quy hoạch với quá trình chuẩn bị dự án, nhằm hạn chế tình trạng thủ tục bị chia cắt qua nhiều khâu. Thành phố cũng dự kiến ưu tiên vốn đầu tư công để hoàn thiện các tuyến kết nối từ ranh dự án đến nhà ga metro, bãi đỗ xe và mạng lưới giao thông công cộng thiết yếu. Bên cạnh việc tạo quỹ đất và phát triển các khu đô thị TOD, dự thảo còn đưa ra chính sách hỗ trợ trực tiếp cho những dự án bãi đỗ xe. Theo đó, dự án xây dựng, khai thác bãi đỗ xe có thể được hỗ trợ 50% số tiền lãi vay tại Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TPHCM, còn gọi là HFIC. Thời gian hỗ trợ khoản lãi vay này được đề xuất kéo dài tối đa 5 năm, giúp giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu vận hành dự án. Các dự án hạ tầng logistics ưu tiên và dự án thuộc danh mục thu hút nhà đầu tư chiến lược sẽ được xem xét áp dụng cơ chế “làn xanh”. Cơ chế này đi kèm mô hình một cửa liên thông, một đầu mối điều phối, một bộ hồ sơ điện tử dùng chung và cách xử lý song song nhiều thủ tục. Thành phố kỳ vọng quy trình mới sẽ rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực logistics. Dự thảo cũng tập trung tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng vốn thường khiến các dự án hạ tầng kỹ thuật và khu vực phát triển đô thị kéo dài tiến độ. UBND TPHCM có thể quyết định tách phần bồi thường, tái định cư thành dự án độc lập ngay trong báo cáo nghiên cứu khả thi, mà không phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Với các gói thầu phá dỡ và tư vấn phục vụ giải phóng mặt bằng, thành phố dự kiến cho phép chỉ định thầu rút gọn để đẩy nhanh quá trình thực hiện. Một nội dung tài chính khác liên quan đến doanh nghiệp quản lý tài sản đường sắt địa phương, khi đơn vị này được sử dụng 80% số tiền thu từ khai thác hạ tầng đường sắt để chi cho quản lý và vận hành tài sản. Phần 20% còn lại phải nộp vào ngân sách Nhà nước trong thời hạn 36 tháng, tạo cơ chế phân bổ nguồn thu tương đối rõ ràng. Hồ sơ dự thảo đang được lấy ý kiến rộng rãi đến ngày 3/10, trước khi UBND TPHCM dự kiến trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp trong tháng 10.