TPHCM đang xây dựng Đề án kiểm soát khí thải phương tiện ở vùng phát thải thấp (LEZ). Theo dự kiến, từ ngày 1/7/2027, vùng LEZ sẽ được thí điểm tại khu vực lõi trung tâm rộng 930ha và Khu đô thị Thủ Thiêm, hạn chế các phương tiện không đạt chuẩn khí thải đi vào. Đến năm 2029, phạm vi vùng phát thải thấp tiếp tục được mở rộng đến khu vực Vành đai 2.
Trước lộ trình này, nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuyển đổi phương tiện. Tại lễ thành lập "Liên minh Xanh hóa logistics Việt Nam" ngày 27/8, ông Phan Duy Minh, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần GOZO, cho biết doanh nghiệp đang sử dụng xe tải van điện để giao hàng, đặc biệt ở khu vực nội đô.
Theo ông, việc chuyển đổi này không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi vùng LEZ chính thức được triển khai ở TPHCM.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Xe tải van chạy bằng điện (Ảnh: Lê Tỉnh).
Doanh nghiệp dự kiến từ quý II/2027 đưa khoảng 650 xe điện vào vận hành. Bên cạnh yêu cầu môi trường, hiệu quả kinh tế cũng là động lực để doanh nghiệp chuyển đổi.
Theo tính toán của GOZO, chi phí vận hành xe xăng dầu khoảng 350.000 đồng/100 km, trong khi xe điện khoảng 35.000 đồng. “Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi, nguồn vốn là một vấn đề mà các doanh nghiệp rất quan tâm. Cần đa dạng nguồn vốn đối với lĩnh vực này để mau chóng chuyển đổi xanh mạnh mẽ”, ông Phan Duy Minh nói.
Từ thực tế vận hành, ông Lê Quang Huy, Trưởng phòng vận hành Ahamove, cho biết doanh nghiệp đang điều chỉnh cách tổ chức hoạt động để thích ứng với xu hướng chuyển đổi phương tiện.
Ahamove từng triển khai chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện tại Đà Nẵng, đồng thời sắp xếp đơn hàng, khu vực và thời gian hoạt động phù hợp để bảo đảm hiệu suất khai thác và thu nhập cho tài xế. “Chuyển đổi xanh chỉ thành công khi tài xế thấy có lợi”, ông Huy nói.
Các nền tảng gọi xe cũng đang hỗ trợ tài xế chuyển sang xe điện. Grab Việt Nam và Yadea Việt Nam đã triển khai các chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài xế mua xe máy điện.
BE Group phối hợp với Aizen Việt Nam triển khai chương trình thuê xe điện từ 1,4 triệu đồng/tháng, cùng chính sách thưởng chuyển đổi đến 8 triệu đồng/tháng và mua xe trả góp từ 60.000 đồng/ngày. Theo BE Group, các chương trình này góp phần nâng tỷ lệ tài xế có ý định chuyển sang xe điện từ 15% lên 47%.
Theo dự thảo đề án, TPHCM dự kiến chia địa bàn thành 4 khu vực để áp dụng lộ trình kiểm soát khí thải và chính sách hỗ trợ chuyển đổi. Hộ nghèo, cận nghèo có thể được hỗ trợ lần lượt 20 triệu đồng và 14 triệu đồng khi chuyển từ xe máy xăng sang xe điện.
Thành phố dự kiến đầu tư tối thiểu 19.000 trụ sạc, 33.000 tủ đổi pin, khoảng 7.300 xe đạp công cộng và hơn 300 camera nhận diện biển số quanh các vùng phát thải thấp (LEZ).
Tổng nhu cầu vốn sơ bộ hơn 19.400 tỉ đồng, trong đó gần 10.300 tỉ đồng thuộc phạm vi đề án, dự kiến từ ngân sách thành phố; phần còn lại huy động từ các chương trình chuyên ngành, hỗ trợ lãi vay và nguồn xã hội hóa.