Dự án trồng lúa sạch do Công ty cổ phần Tập đoàn Misun Group triển khai từ đầu năm 2024 tại phường Láng Tròn và xã Vĩnh Thanh, sau đó mở rộng ra nhiều khu vực. Hiện doanh nghiệp liên kết với nông dân trên diện tích hơn 500 ha tại Cà Mau và khoảng 800 ha ở An Giang.
Các hộ chủ yếu trồng giống ST24, ST25 theo quy trình doanh nghiệp xây dựng. Phía công ty đầu tư từ khâu làm đất, giống, phân bón, nhân công đến các chế phẩm sinh học; nông dân thực hiện các công việc như bắt chuột, diệt ốc, nhổ cỏ, dặm lúa và quản lý nguồn nước.
Anh Huỳnh Vũ Ca kiểm tra hạt lúa chuẩn bị thu hoạch. Ảnh: Chúc Ly
Tại khóm 15, phường Láng Tròn, ông Huỳnh Vũ Ca có gần 3 ha lúa liên kết với doanh nghiệp, đã trải qua 10 vụ canh tác. Thời gian đầu, ông lo cây lúa phát triển chậm do thay đổi phương thức sản xuất, nhất là không sử dụng phân, thuốc hóa học. Sau một thời gian, cây lúa thích nghi và phát triển tự nhiên.
Trong vụ thu hoạch gần đây, hơn 1 ha của gia đình ông đạt năng suất khoảng 800 kg mỗi 1.000 m2. Lúa được doanh nghiệp thu mua với giá 11.000 đồng mỗi kg và thanh toán trong vòng 24 giờ. Trước đó, gia đình ông đã được ứng vốn sản xuất. "Không phải lo đầu ra, không bị ép giá, lại ít tốn công nên sau thời gian thực hiện tôi thấy rất yên tâm", ông Ca nói.
Ông cho biết sau thời gian chuyển sang cách làm mới, sức khỏe người trồng lúa được đảm bảo hơn do không phải tiếp xúc với thuốc hóa học, trong khi công chăm sóc cũng giảm.
Cách đó không xa, ông Phan Văn Tùng, có 2 ha tham gia mô hình gần ba năm. Trước đây, gia đình tự sản xuất nên phải tự lo chi phí và tìm đầu ra, trong khi giá lúa thường biến động. Từ khi liên kết với doanh nghiệp, ông được đầu tư chi phí, bao tiêu lúa và nhận tiền rất nhanh sau thu hoạch."Trước đây tôi phải trực tiếp làm nhiều công đoạn, sử dụng phân bón nhiều lần. Nay số lần bón giảm, công chăm sóc cũng ít hơn", ông Tùng nói.
Theo ông, gia đình hiện thu lãi khoảng 5 triệu đồng mỗi 1.000 m2, trong khi nếu sản xuất bên ngoài mức lãi khoảng 2 triệu đồng. Việc doanh nghiệp cam kết giá thu mua giúp ông không phải lo đầu ra mỗi khi thị trường biến động.
Theo ông Hà Thanh Điền, Chủ tịch HĐQT Misun Group, với mỗi 1.000 m2, doanh nghiệp đầu tư khoảng 3,5 triệu đồng cho các khoản chi phí sản xuất. Trước thời điểm thu hoạch, nông dân còn được ứng tiền. Khi lúa chín, doanh nghiệp đưa máy móc đến thu hoạch, bao tiêu sản phẩm và khấu trừ phần chi phí đã đầu tư.
Năng suất bình quân của mô hình khoảng 750 kg mỗi 1.000 m2, một số ruộng đạt khoảng 800 kg. Doanh nghiệp thu mua ổn định 11.000 đồng mỗi kg, trong khi giá lúa trên thị trường hiện khoảng 6.200-6.500 đồng. Theo ông Điền, sau khi trừ các khoản chi phí, nông dân bình quân còn lãi khoảng 3-5 triệu đồng mỗi 1.000 m2.
Lúa sau khi thu hoạch được doanh nghiệp bao tiêu, không lo đầu ra. Ảnh: Chúc Ly
Quy trình canh tác sử dụng phân hữu cơ và các chế phẩm sinh học, không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu hay chất kích thích tăng trưởng theo mô hình doanh nghiệp triển khai. Khi phát hiện vấn đề trên ruộng, nông dân báo cho nhân viên kỹ thuật để kiểm tra, xử lý.
Doanh nghiệp cho biết nhân viên kỹ thuật theo sát các hộ trong suốt vụ sản xuất, đồng thời kiểm soát quy trình và thực hiện truy xuất nguồn gốc lúa thương phẩm. Nếu mô hình bị thiệt hại do thiên tai, lũ lụt, công ty hỗ trợ nông dân 2 triệu đồng mỗi 1.000 m2.
Nguồn lúa từ vùng liên kết được sử dụng để sản xuất các dòng gạo dinh dưỡng, trong đó có sản phẩm được bán khoảng 119.000 đồng mỗi kg.
Một trong những sản phẩm được doanh nghiệp sử dụng trong quy trình canh tác là dịch trích dinh dưỡng hữu cơ sinh học Misun - DDMS24, được giới thiệu chiết xuất từ thực vật, chứa enzyme, axit amin và khoáng vi lượng nhằm hỗ trợ cây lúa phát triển.
Ông Hồ Trung Việt, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau khảo sát mô hình. Ảnh: Chúc Ly
Doanh nghiệp cho biết sản phẩm gạo dinh dưỡng từ vùng nguyên liệu đã được kiểm định và chứng nhận bởi SGS Mỹ. Theo thông tin công ty cung cấp, sản phẩm có các chỉ số theo tiêu chuẩn FDA Mỹ, không chứa đường glucose, không cholesterol và có hàm lượng carbohydrate 81,1%.
Trực tiếp khảo sát mô hình sản xuất của Misun Group tại phường Láng Tròn, ông Hồ Trung Việt, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau, cho rằng hướng phát triển nông nghiệp hiện nay không chỉ tập trung vào sản lượng mà cần nâng giá trị trên cùng diện tích canh tác.
Theo ông Việt, thực tế tại Láng Tròn cho thấy việc chuyển từ tư duy "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp", gắn với nông nghiệp xanh, sạch và tuần hoàn, có thể mở ra hướng nâng cao thu nhập cho người dân.
Ông cho rằng việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất vừa giảm sức lao động, bảo vệ môi trường, vừa tạo điều kiện hình thành các mô hình kinh tế đa giá trị như du lịch trải nghiệm nông nghiệp và chuỗi nông sản chế biến sâu. Đây cũng là những yếu tố góp phần hình thành hình ảnh người nông dân mới và nền kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Chúc Ly