Theo tác giả Luis Lizama Barrientos, chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu tri thức của Chile, Việt Nam là một thành viên tích cực, chủ động và có vai trò ngày càng quan trọng trong tiến trình hội nhập, xây dựng Cộng đồng ASEAN. Bài viết đánh giá cao đóng góp của Việt Nam vào quá trình hoàn thiện ASEAN-10.
Theo đó, Việt Nam đã ủng hộ và thúc đẩy tiến trình kết nạp Lào, Myanmar và Campuchia, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một ASEAN bao trùm toàn bộ Đông Nam Á. Việt Nam đồng thời tham gia xây dựng nhiều văn kiện quan trọng định hình tương lai của ASEAN, trong đó có Hiến chương ASEAN năm 2007, Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Năm 2024, Việt Nam khởi xướng Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF), tạo thêm một kênh để các nước thành viên và đối tác trao đổi về những vấn đề chiến lược và tương lai của khu vực.
Theo bài viết, một đóng góp nổi bật khác của Việt Nam là khả năng thúc đẩy đồng thuận trong ASEAN. Tác giả mô tả Việt Nam như một thành viên có vai trò kết nối, góp phần hòa giải những khác biệt và mở rộng những điểm đồng thuận giữa các nước thành viên. Đây là yếu tố quan trọng đối với một tổ chức gồm các quốc gia có trình độ phát triển, lợi ích và quan điểm chiến lược khác nhau. Bài viết cũng nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong quan hệ đối ngoại của ASEAN. Việt Nam từng đảm nhiệm vai trò điều phối quan hệ ASEAN với nhiều đối tác lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc; hiện là nước điều phối quan hệ ASEAN-Anh và ASEAN-New Zealand nhiệm kỳ 2024-2027.
Bài viết cho rằng đối với Việt Nam, ASEAN là một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại đa phương và là cầu nối để hội nhập quốc tế. Đối với ASEAN, Việt Nam là thành viên năng động về kinh tế, tích cực về ngoại giao, đồng thời có những đóng góp quan trọng vào việc củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của Hiệp hội. Hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, tác giả cho rằng Việt Nam có thể tiếp tục phát huy vai trò trong các lĩnh vực như kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo lấy người dân làm trung tâm.