Người có công, thân nhân người có công luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, cả về tinh thần, vật chất, sức khỏe, chế độ chính sách - Ảnh: HÀ QUÂN
Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ 1-10
Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1-10-2026. Luật quy định các cơ chế, chính sách phát triển đô thị đặc biệt, các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt.
TP.HCM, TP khác là đô thị đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại luật này. TP Hà Nội thực hiện theo quy định tại Luật Thủ đô.
HĐND TP có thẩm quyền quy định số lượng, tiêu chí xác định đại biểu HĐND cấp xã; tỉ lệ đại biểu chuyên trách; số lượng phó trưởng ban và tổ chức, chức năng, nhiệm vụ các ban của HĐND.
HĐND TP cũng quy định khung số lượng phó chủ tịch UBND cấp xã; tổ chức bộ máy, biên chế, tuyển dụng, vị trí việc làm; chính sách thu nhập và một số chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; số lượng, cơ cấu ủy viên UBND; cùng việc ký hợp đồng chuyên môn và tăng biên chế trong phạm vi quy định.
UBND TP quy định chính sách, biện pháp về nền hành chính và công vụ số, phát huy dân chủ, huy động người dân tham gia quản trị; cơ chế khoán việc và phát huy vai trò tự quản cộng đồng.
UBND TP quyết định việc tổ chức, chuyển đổi, giải thể và cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập; khung số lượng cấp phó; việc sử dụng, quản lý công chức, viên chức và phân giao thẩm quyền cho chủ tịch UBND TP theo quy định.
Thay đổi tiêu chuẩn danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở
Luật số 06/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng có hiệu lực từ ngày 1-10-2026.
Theo quy định mới, cá nhân có thể được xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” nếu được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; hoặc đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận.
Ngoài ra, danh hiệu cũng có thể được xét trên cơ sở cá nhân đạt “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả; hoặc có thành tích mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.
Nghị định 368/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng cũng có hiệu lực từ ngày 1-10.
Thí điểm chế định luật sư công
Nghị quyết 24/2026/QH16 về thí điểm thực hiện chế định luật sư công có hiệu lực từ ngày 1-10-2026 và được thực hiện đến hết ngày 30-9-2028.
Việc thí điểm được thực hiện tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố, trong đó có TP.HCM. Luật sư công là những người thuộc các nhóm được nghị quyết quy định, được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi nghị quyết.
Nghị định 364/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 1-10.
Xuất khẩu gạo được giảm điều kiện kinh doanh
Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo có hiệu lực từ ngày 1-10-2026. Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực hiện các quy định trước đây, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.
Một điểm đáng chú ý là điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được cắt giảm từ 3 điều kiện xuống còn 2 điều kiện. Nghị định cũng mở rộng việc miễn trừ một số điều kiện đối với thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng.
Một số thủ tục cấp giấy chứng nhận được rút ngắn thời gian giải quyết; chế độ báo cáo định kỳ của thương nhân xuất khẩu gạo cũng được giảm từ 3 lần/tháng xuống 1 lần/tháng.
Mức chuẩn trợ giúp xã hội tăng lên 540.000 đồng
Nghị định 335/2026/NĐ-CP về chính sách trợ giúp xã hội có hiệu lực từ ngày 5-10.
Theo nghị định, mức chuẩn trợ giúp xã hội được nâng từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng/tháng. Đây là căn cứ để xác định mức trợ cấp xã hội hằng tháng, mức hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng và các mức trợ giúp xã hội khác.
Mức trợ cấp xã hội hằng tháng được tính bằng mức chuẩn 540.000 đồng nhân với hệ số tương ứng từng nhóm đối tượng. Chẳng hạn, người khuyết tật nặng là người trưởng thành hưởng hệ số 1,5, tương đương 810.000 đồng/tháng; người khuyết tật đặc biệt nặng là người trưởng thành hưởng hệ số 2, tương đương 1,08 triệu đồng/tháng.
Đáng chú ý, mức chuẩn mới được tính hưởng từ ngày 1-7-2026 đối với các đối tượng đang hưởng chính sách theo quy định trước đây.
Theo đó, Nghị định 321/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1-10, quy định nâng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công từ 2,789 triệu đồng lên 3,012 triệu đồng/tháng.
Mức chuẩn mới này được dùng làm căn cứ tính các khoản trợ cấp, phụ cấp hằng tháng, một lần cũng như điều chỉnh các chế độ điều dưỡng, giáo dục, thăm viếng và hỗ trợ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Các quy định mới có hiệu lực từ ngày 1-9Từ ngày mai (1-9), nhiều luật, chính sách mới có hiệu lực như các chính sách liên quan đến nghĩa vụ quân sự, trẻ dưới 6 tuổi được cấp căn cước.