' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
UAV Bars của Ukraine (Ảnh: EP).
Ukraine đang tăng cường sử dụng UAV đánh chặn Bars để ngăn các UAV phản lực tốc độ cao của Nga. Kiev cho biết Bars là vũ khí đang đạt hiệu quả cao nhất.
Các UAV tấn công một chiều Geran-4 và Geran-5 mới nhất của Nga sử dụng động cơ phản lực có tốc độ bay từ 500km/h trở lên, nhanh gần gấp 3 lần so với mẫu Geran-2 đời cũ sử dụng động cơ cánh quạt.
Tốc độ này vượt quá khả năng đánh chặn của nhiều hệ thống phòng không Ukraine, đặc biệt là các UAV đánh chặn giá rẻ mà lực lượng Ukraine triển khai với số lượng hàng nghìn chiếc.
Nga đã phóng hơn 2.700 UAV Geran sử dụng động cơ phản lực nhằm vào Ukraine trong tháng 9, và Ukraine bắn hạ được khoảng 55% số UAV này, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Chênh lệch tốc độ là một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn cho Ukraine.
Lực lượng Ukraine đang khẩn trương tìm kiếm các biện pháp phòng thủ mới trước những chiếc Geran tốc độ cao. Một trong những giải pháp tốt nhất thực chất là phiên bản do Ukraine phát triển dựa trên chính Geran-4 và Geran-5: một UAV tấn công một chiều tốc độ cao sử dụng động cơ phản lực, được Ukraine cải tiến để thực hiện nhiệm vụ không đối không.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, các UAV đánh chặn Bars đạt tỷ lệ khoảng 30% khi đối đầu với UAV sử dụng động cơ phản lực.
Ông Zelensky xác nhận: “Bars đã cho thấy những kết quả tích cực. Hiện nay, loại này có tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu cao nhất. Các loại khác cũng đang bắt kịp”.
Hồi tháng 7, Ukraine và Đức nhất trí cùng sản xuất Bars, trong đó Đức tài trợ giai đoạn đầu. Ukraine được cho là đã sử dụng Bars để tập kích các mục tiêu mặt đất từ ít nhất mùa hè năm 2025. Tuy nhiên, chỉ gần đây những hình ảnh và video rõ nét về loại UAV này mới bắt đầu xuất hiện rộng rãi.
Cuối tuần qua, Lữ đoàn Tên lửa phòng không và Pháo binh số 1021 của Ukraine công bố video ghi lại cảnh một UAV phản lực săn đuổi một UAV phản lực khác. Các nhà quan sát xác định chiếc UAV đánh chặn là Bars, còn mục tiêu là Geran-5 của Nga.
Sau khi được phóng từ một bệ phóng đặt trên cao với sự hỗ trợ của động cơ đẩy tên lửa, UAV Bars được người điều khiển dẫn hướng về phía UAV Nga. Người điều khiển quan sát hình ảnh từ camera hồng ngoại hướng về phía trước của UAV và điều khiển nó áp sát mục tiêu, có thể đã hạ chiếc UAV Nga.
Chưa rõ chính xác người điều khiển đã kiểm soát Bars bằng phương thức nào, thông qua vệ tinh, thiết bị vô tuyến kết nối dạng lưới hay một hệ thống chỉ huy và điều khiển khác.
Loại đầu đạn mà Bars sử dụng trong nhiệm vụ không đối không cũng chưa được xác định. Nhiều UAV đánh chặn cỡ nhỏ không mang đầu đạn mà đơn giản lao thẳng vào mục tiêu, phá hủy mục tiêu bằng cú va chạm.
Bars không phải UAV cỡ nhỏ. Nhiều khả năng nó mang đầu đạn nổ, có thể là loại cho phép người điều khiển kích nổ từ xa khi UAV đánh chặn bay qua gần mục tiêu.
Bars có khả năng thích ứng với nhiều nhiệm vụ. Nhà sản xuất đã cải tiến loại UAV này từ phiên bản mang đầu đạn nặng 22kg, tầm hoạt động 700km thành phiên bản mang đầu đạn 60kg, tầm hoạt động được công bố là hơn 1.000km. Một biến thể nặng hơn có thể mang đầu đạn 105kg.
Trong vai trò UAV đánh chặn trên không, tầm hoạt động xa rất quan trọng, nhưng tốc độ mới là yếu tố quyết định. Có một cách rõ ràng để Ukraine tăng tốc độ tối đa của Bars lên cao hơn nữa: giảm khối lượng đầu đạn và nhiên liệu để UAV nhẹ hơn, từ đó bay nhanh hơn.
Điều này có thể lý giải cách Bars đuổi kịp Geran-5, trong bối cảnh Nga được cho là đang tìm cách nâng tốc độ Geran-5 lên 700km/h hoặc cao hơn, theo ước tính của một nhà phân tích Ukraine.
Chi phí cũng là yếu tố quan trọng. Nga sản xuất hàng loạt UAV Geran với chi phí ước tính khoảng 100.000 USD mỗi chiếc. UAV càng rẻ, Nga càng có thể phóng nhiều chiếc nhằm vào các thành phố Ukraine.
Nếu Ukraine cần từ 3 UAV đánh chặn trở lên để hạ mỗi chiếc trong số 2.700 UAV Geran phản lực, nước này có thể phải triển khai 8.000-10.000 UAV đánh chặn mỗi tháng.
Theo nhà sản xuất, Ukraine hiện chế tạo hơn 2.000 UAV Bars mỗi tháng, nhưng phần lớn là các phiên bản tấn công. Số lượng được dành cho nhiệm vụ phòng không cũng như giá thành của từng chiếc chưa được công bố.
Nguồn cung động cơ phản lực cỡ nhỏ có thể trở thành yếu tố hạn chế sản xuất. “Động cơ là thành phần then chốt; chúng tôi thực sự phải nhập khẩu với số lượng lớn. Ukraine cũng sản xuất động cơ trong nước, nhưng số lượng chưa đủ”, ông Zelensky nói trong cuộc phỏng vấn với báo Financial Times.