Ung thư đại trực tràng trẻ hóa: 5 cách giúp giảm nguy cơ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ung thư đại trực tràng đang gia tăng ở người trẻ. Nhận biết nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát đúng thời điểm giúp phòng bệnh hiệu quả.

Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), giai đoạn 2012 - 2021, số ca ung thư đại trực tràng mới ở người 15 - 39 tuổi tại Mỹ tăng trung bình 3,8% mỗi năm. Trong khi đó, tỷ lệ mắc ở nhóm 65 - 74 tuổi giảm. Nguyên nhân khiến bệnh gia tăng ở người trẻ vẫn chưa được xác định đầy đủ. NCI ghi nhận thừa cân, ít vận động, hút thuốc và uống nhiều rượu là những yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh.

5 cách giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng

1. Hạn chế thịt chế biến sẵn

Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), bằng chứng cho thấy ăn quá nhiều thịt chế biến sẵn làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tổ chức này khuyến nghị hạn chế các thực phẩm như xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội; đồng thời không ăn quá nhiều thịt đỏ. Nên tăng cường rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn.

2. Vận động và kiểm soát cân nặng

Hoạt động thể chất thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn. Duy trì vận động, hạn chế ngồi lâu và kiểm soát cân nặng là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, theo NCI.

3. Không hút thuốc, hạn chế rượu bia

Hút thuốc, béo phì và sử dụng nhiều rượu là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh. Vì vậy, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì lối sống lành mạnh là những bước nên thực hiện sớm.

4. Đừng bỏ qua dấu hiệu bất thường

Đau bụng, đi ngoài ra máu, tiêu chảy và thiếu máu do thiếu sắt là những dấu hiệu có thể xuất hiện trước khi ung thư đại trực tràng được chẩn đoán ở người trẻ. Các triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư, nhưng cần được khám nếu kéo dài hoặc tái diễn, theo NCI.

5. Tầm soát đúng thời điểm

Nhiều hướng dẫn khuyến nghị người có nguy cơ trung bình bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Người có cha mẹ, anh chị em hoặc con mắc bệnh, có hội chứng di truyền hoặc viêm ruột mạn tính có thể cần tầm soát sớm hơn. Thời điểm và phương pháp phù hợp nên được bác sĩ tư vấn dựa trên nguy cơ cá nhân.

Ung thư đại trực tràng không thể phòng ngừa tuyệt đối. Tuy nhiên, chủ động điều chỉnh lối sống, chú ý dấu hiệu bất thường và tầm soát theo khuyến nghị có thể giúp giảm nguy cơ hoặc phát hiện bệnh sớm hơn.

Dữ liệu từ Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) ghi nhận số ca ung thư đại trực tràng mới ở nhóm tuổi 15 đến 39 tăng trung bình 3,8% mỗi năm trong giai đoạn 2012 - 2021, trái ngược với xu hướng giảm ở người cao tuổi. Dù nguyên nhân chính xác chưa được xác định đầy đủ, tình trạng thừa cân, lối sống ít vận động, hút thuốc và lạm dụng rượu bia là những yếu tố nguy cơ hàng đầu được ghi nhận. Để chủ động giảm thiểu rủi ro, Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) khuyến nghị hạn chế tối đa thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, đồng thời tăng cường rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Bên cạnh chế độ dinh dưỡng lành mạnh, việc duy trì thói quen tập luyện thể chất thường xuyên, bỏ thuốc lá và kiểm soát cân nặng là những biện pháp bảo vệ sức khỏe thiết thực. Độc giả trẻ tuổi không nên chủ quan trước các dấu hiệu cảnh báo kéo dài như đau bụng, tiêu chảy, thiếu máu do thiếu sắt hoặc đi ngoài ra máu. Đồng thời, người dân cần tuân thủ mốc tầm soát từ 45 tuổi với nguy cơ trung bình, hoặc chủ động thăm khám sớm hơn theo chỉ định y khoa nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh hoặc bản thân có bệnh lý viêm ruột mạn tính.