Theo các nhà phân tích, đề xuất của chính phủ Thái Lan về việc thu thuế xuất khẩu đối với sầu riêng, một loại cây trồng chủ lực mang lại nguồn thu lớn, có thể làm tăng giá loại quả này tại Trung Quốc, thị trường tiêu thụ chính. Đồng thời, chất lượng sầu riêng cũng có thể được nâng lên.
Tháng trước, Cục Quan hệ Công chúng của chính phủ Thái Lan cho biết dự thảo luật thành lập quỹ nghiên cứu và phát triển bền vững ngành sầu riêng sẽ bao gồm việc thu thuế.
Truyền thông Đông Nam Á và các ấn phẩm nông nghiệp dự đoán mức thuế xuất khẩu có thể lên tới 2 baht (khoảng 1.600-1.700 đồng) mỗi kg.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Công nhân sắp xếp sầu riêng thu hoạch tại một nhà máy chế biến ở tỉnh Chanthaburi, Thái Lan (Ảnh: THX).
Các nhà phân tích cho rằng khoản chi phí tăng thêm này có thể bị đẩy sang các siêu thị Trung Quốc. Theo một báo cáo của các nhà phân tích HSBC công bố năm 2023, Trung Quốc tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng trên thế giới.
Ông Lim Chin Khee, cố vấn của Học viện Sầu riêng (Durian Academy, một cơ sở đào tạo người trồng sầu riêng tại Malaysia), nhận định: "Tôi nghĩ giá sẽ chịu một phần tác động, vì ai đó trong chuỗi cung ứng phải gánh khoản chi phí phát sinh. Một số nhà xuất khẩu có thể chịu một phần, nhưng sau cùng, một phần chi phí có thể bị chuyển sang người mua và người tiêu dùng Trung Quốc".
Các nhà phân tích cũng cho rằng nếu Thái Lan dùng nguồn thu từ quỹ để nâng cao chất lượng sầu riêng, người tiêu dùng cũng sẽ nhận thấy điều đó.
"Khoản phí sầu riêng mà Thái Lan đề xuất nhằm bù đắp cho những nhu cầu chung của toàn ngành", ông Thitinan Pongsudhirak, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Chulalongkorn ở Bangkok, cho biết. Theo ông, ngành sầu riêng cần tăng cường kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, nghiên cứu, giám sát sâu bệnh và bảo vệ thương hiệu sầu riêng Thái Lan.
"Nhưng nếu không đạt được những mục tiêu này, khoản phí có nguy cơ chỉ trở thành thêm một gánh nặng chi phí áp lên một ngành xuất khẩu đang thành công", ông Thitinan nói.
Theo số liệu hải quan Trung Quốc, trong 8 tháng đầu năm nay, Thái Lan đã xuất khẩu sang Trung Quốc lượng sầu riêng trị giá 5 tỷ USD, vượt tổng kim ngạch của cả năm ngoái.
Theo truyền thông Đông Nam Á, Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan và Hiệp hội Thương nhân và Nhà xuất khẩu Trái cây Thái Lan phản đối đề xuất này vì cho rằng đây là gánh nặng tài chính, đồng thời cho biết các nhà xuất khẩu khó có thể tự gánh khoản chi phí này. Thái Lan hiện chưa ấn định thời điểm áp dụng khoản thuế xuất khẩu được đề xuất.
"Vấn đề cốt lõi là… ai sẽ là người trả tiền trong số các bên trong nước. Các nhà xuất khẩu Thái Lan sẽ nộp khoản phí này, nhưng chi phí có thể bị đẩy ngược về phía nông dân thông qua việc hạ giá thu mua tại vườn", ông Thitinan nói.