Vì sao thường xuyên tái phát viêm ruột?

Nguồn ảnh: VnExpress

Căng thẳng kéo dài, ăn nhiều đồ chiên rán và hút thuốc lá có thể ảnh hưởng hệ vi sinh đường ruột, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa và tái phát viêm ruột.

Viêm ruột là tình trạng viêm ở ruột, với các triệu chứng thường gặp như tiêu chảy kéo dài, đau bụng, đầy hơi, buồn nôn. Trường hợp nặng có thể gây đi ngoài ra máu hoặc sốt.

Căng thẳng

Căng thẳng kéo dài có thể làm nặng thêm triệu chứng hoặc góp phần gây bùng phát viêm ruột mạn tính thông qua trục não - ruột. Dây thần kinh phế vị tham gia truyền tín hiệu hai chiều giữa não và hệ tiêu hóa. Khi căng thẳng, những thay đổi trong hoạt động thần kinh và hormone có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột, gây đau bụng, tiêu chảy và tác động đến phản ứng viêm.

Nhiễm trùng

Nhiễm trùng đường ruột do vi khuẩn hoặc virus có thể làm nặng thêm triệu chứng viêm ruột. Kháng sinh dùng để điều trị một số bệnh nhiễm khuẩn có thể làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, gây rối loạn tiêu hóa hoặc tiêu chảy kéo dài.

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột. Ảnh: Anh Chi — Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột. Ảnh: *Anh Chi*

Chế độ ăn uống

Theo Very Well Health, một số loại thực phẩm có thể gây ra các triệu chứng khó chịu ở bụng, nhất là người đã có tiền sử viêm ruột, bệnh Crohn hay hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, tác động của từng loại thực phẩm khác nhau ở mỗi người.

Một số thực phẩm và đồ uống có thể làm nặng triệu chứng viêm ruột ở một số người, gồm rượu bia, đồ uống chứa caffeine như cà phê, trà, nước tăng lực và thức ăn nhiều chất béo. Các loại rau như bông cải, bắp cải, măng tây và các loại hạt có thể gây đầy hơi, khó chịu ở bụng, tùy khả năng dung nạp của mỗi người. Người bệnh nên theo dõi phản ứng của cơ thể để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp.

Hút thuốc

Người mắc bệnh viêm ruột hút thuốc lá có thể tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng, đặc biệt ở người mắc bệnh Crohn. Các chất độc trong khói thuốc có thể làm thay đổi thành phần và sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột. Khi hàng rào này bị tổn thương, vi khuẩn và các chất lạ có thể tiếp xúc với hệ miễn dịch, kích hoạt phản ứng viêm và góp phần làm bệnh nặng hơn.

Thiếu vitamin D

Theo WebMD, vitamin D góp phần duy trì các liên kết giữa tế bào biểu mô ruột, củng cố hàng rào bảo vệ niêm mạc và điều hòa hoạt động miễn dịch. Khi thiếu vitamin D, hàng rào này có thể suy yếu, làm tăng tính thấm của ruột và nguy cơ các thành phần từ vi khuẩn tiếp xúc với hệ miễn dịch. Thiếu vitamin D cũng có liên quan đến những thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột và phản ứng viêm.

Anh Chi (Tổng hợp)

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp

Viêm ruột mạn tính thường bùng phát thành từng đợt dai dẳng do sự kết hợp phức tạp giữa hệ thần kinh, hệ miễn dịch và môi trường đường ruột. Căng thẳng tâm lý kéo dài tác động trực tiếp qua trục não ruột và dây thần kinh phế vị, làm biến đổi nhu động cũng như kích hoạt phản ứng viêm. Đồng thời, tình trạng nhiễm trùng thứ phát hoặc việc lạm dụng kháng sinh cũng phá vỡ cân bằng vi sinh vật bản địa, khiến niêm mạc ruột dễ tổn thương hơn. Khói thuốc lá và chế độ dinh dưỡng thiếu lành mạnh là những yếu tố hàng đầu thúc đẩy bệnh tiến triển nặng, đặc biệt ở người mắc bệnh Crohn. Độc chất từ thuốc lá làm suy yếu lớp rào chắn biểu mô ruột, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô liên kết và kích thích hệ miễn dịch phản ứng quá mức. Bên cạnh đó, các thực phẩm nhiều chất béo, đồ uống chứa cồn hoặc caffeine cũng dễ làm khởi phát cơn đau bụng và rối loạn tiêu hóa tùy theo cơ địa dung nạp của từng cá nhân. Sự thiếu hụt vi chất thiết yếu, điển hình là vitamin D, cũng góp phần làm gia tăng đáng kể nguy cơ tái phát bệnh. Theo WebMD, vitamin D giữ vai trò cốt lõi trong việc củng cố các liên kết tế bào biểu mô và điều hòa đáp ứng miễn dịch tại chỗ. Khi nồng độ dưỡng chất này suy giảm, tính thấm thành ruột tăng cao khiến mầm bệnh dễ kích hoạt ổ viêm mới, đòi hỏi người bệnh phải chủ động theo dõi phản ứng cơ thể để can thiệp kịp thời.