Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ 7h đến 15h ngày 19/9, trạm Vinh (Nghệ An) ghi nhận lượng mưa 399mm, vượt kỷ lục lượng mưa trong tháng 9 từng được ghi nhận năm 1985.
Đợt mưa lớn do ảnh hưởng của gió Đông Bắc yếu ở tầng thấp, kết hợp rìa phía Bắc dải hội tụ nhiệt đới và nhiễu động gió Đông tầng cao, gây hội tụ gió trên khu vực hẹp ở Nghệ An và Hà Tĩnh.
Mưa dồn dập khiến một số tuyến đường, khu dân cư tại đô thị Vinh ngập sâu. Tuy nhiên, sau khi mưa ngớt, nước từ từ rút xuống. Đến khoảng 23h cùng ngày, các tuyến đường chính cơ bản hết ngập.
Diễn biến này cho thấy hệ thống tiêu thoát nước đã phát huy vai trò nhất định trong việc giảm ngập sau mưa. Dù vậy, trận mưa với lượng nước lớn trong thời gian ngắn cũng bộc lộ những điểm nghẽn của hạ tầng thoát nước đô thị.
Vận hành các trạm bơm, nạo vét hệ thống mương thoát nước
Trước đó, ngày 11/9, UBND tỉnh Nghệ An ban hành văn bản số 11633/UBND-CN, yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường khẩn trương triển khai giải pháp phòng ngừa, hạn chế ngập úng khi xảy ra mưa lớn, bảo đảm an toàn giao thông và khả năng vận hành hệ thống thoát nước.
UBND tỉnh yêu cầu các địa phương rà soát, thống kê khu vực thường xuyên ngập úng, vùng trũng thấp, tuyến đường và nút giao có nguy cơ tập trung dòng chảy lớn; xác định vị trí, phạm vi, mức độ, nguyên nhân và khu vực cần ưu tiên xử lý.
Đối với hệ thống thoát nước trên các tuyến đường, Sở Xây dựng được giao chỉ đạo Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An thường xuyên kiểm tra, khơi thông, vệ sinh hệ thống thoát nước; kịp thời xử lý hoặc đề xuất xử lý các vị trí hư hỏng, bồi lắng, tắc nghẽn, đấu nối không phù hợp, nhất là tại những khu vực thường xuyên ngập úng.
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An, cho biết trong đợt mưa lớn ngày 19/9, đơn vị tập trung vận hành hết công suất 3 trạm bơm Bến Thủy, Cầu Đen (phường Trường Vinh) và Cửa Nam (phường Thành Vinh). Theo thiết kế, mỗi trạm có công suất bình quân khoảng 20.000m³/giờ.
Cùng với việc vận hành các trạm bơm, toàn bộ hệ thống mương thoát nước TP Vinh (cũ) đã được nạo vét sau hơn 10 năm chưa thực hiện. Đây là một trong những yếu tố góp phần cải thiện khả năng tiêu thoát nước so với trước.
Tuy nhiên, lượng mưa gần 400mm trong thời gian ngắn đã vượt khả năng đáp ứng của hệ thống thoát nước đô thị. Một số tuyến đường như Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học, Hồng Bàng vẫn xảy ra ngập sâu. Trong đó, đại lộ Vinh - Cửa Lò, đoạn từ đường 3/2 đến khu vực nút giao Quán Bàu, là một trong những điểm ngập nặng.
Để hỗ trợ tiêu úng tại các vị trí xung yếu, ngoài hệ thống trạm bơm cố định, địa phương đã huy động thêm 3 máy bơm dã chiến, công suất gần 600m³/giờ. Riêng khu vực đại lộ Vinh - Cửa Lò được bố trí 2 máy bơm.
Sớm xử lý điểm nghẽn thoát nước tại đại lộ Vinh - Cửa Lò
Lý giải nguyên nhân khu vực đại lộ Vinh - Cửa Lò ngập sâu, ông Trường cho biết hệ thống mương thoát nước tại đây được xây dựng từ lâu, khẩu độ chỉ khoảng 0,8-1m. Khi mưa lớn, lượng nước từ khu đô thị Handico dồn về khiến hệ thống không thể tiêu thoát kịp.
Bên cạnh đó, cao độ mực nước tại khu vực tiếp nhận trên quốc lộ 1 thường chênh lệch khoảng 20-30cm, gây khó khăn cho việc thoát nước theo thiết kế cũ.
Trước tình trạng trên, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An đang tính toán lại tổng thể hướng thoát nước tại khu vực này, nghiên cứu phương án thu gom nước từ quốc lộ 1, đại lộ Vinh - Cửa Lò và đường Mai Hắc Đế, dẫn về kênh Bắc nhằm tăng khả năng tiêu thoát.
“Sau khi mưa giảm vào khoảng 16h-17h ngày 19/9, nước tiếp tục được tiêu thoát. Đến khoảng 23h cùng ngày, các tuyến đường chính ở đô thị Vinh cơ bản hết ngập, chỉ còn một số điểm cục bộ tại các đường ngang”, ông Trường thông tin.
Theo Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An, với lượng mưa gần 400mm trong thời gian ngắn, hệ thống thoát nước hiện nay chưa thể đáp ứng. Để giải quyết tình trạng ngập úng khi xảy ra mưa cực đoan, địa phương cần có phương án đầu tư căn cơ, lâu dài.
Thời gian tới, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An sẽ báo cáo UBND tỉnh, đề xuất phương án xử lý các điểm ngập sâu như đại lộ Vinh - Cửa Lò; đồng thời nghiên cứu nâng công suất các trạm bơm và tính toán, điều chỉnh hệ thống thoát nước phù hợp với thực tế đô thị.