Trả lời:
Hiệp hội Sản Phụ khoa Mỹ (ACOG) khuyến nghị các cặp đôi 35 tuổi trở lên nên khám sức khỏe tiền sản trước khi mang thai 3-6 tháng. Độ tuổi này có thể tác động đến khả năng thụ thai, tăng nguy cơ bất thường di truyền ở thai nhi hoặc biến chứng thai kỳ. Khám sức khỏe giúp sàng lọc nguy cơ, kiểm soát bệnh (nếu có) và tiêm các mũi vaccine cần thiết, từ đó giảm rủi ro cho thai kỳ.
Khi đi khám, vợ chồng được đo huyết áp, chỉ số khối cơ thể (BMI), xét nghiệm máu và đường huyết, kết hợp đánh giá tổng quát về tiền sử gia đình, bệnh lý, phẫu thuật, yếu tố ảnh hưởng như loại thuốc đang dùng, thuốc lá, rượu bia... Bác sĩ sàng lọc bệnh truyền nhiễm gồm HIV, giang mai, viêm gan B, C...
Với người vợ từ tuổi 35 trở lên, chất lượng và số lượng trứng bắt đầu suy giảm. Tùy trường hợp, phụ nữ có thể cần kiểm tra dự trữ buồng trứng như đo chỉ số AMH, FSH đầu chu kỳ và đếm số nang noãn thứ cấp (AFC) qua siêu âm. Bác sĩ cũng đánh giá chu kỳ kinh nguyệt, khám phụ khoa, siêu âm tử cung, buồng trứng, tầm soát ung thư vú, cổ tử cung, tuyến giáp.
Người chồng cần khám nam khoa chuyên sâu do chất lượng tinh trùng cũng suy giảm theo độ tuổi. Xét nghiệm tinh dịch đồ, độ phân mảnh ADN tinh trùng, sàng lọc bất thường như giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm nhiễm cơ quan sinh dục... có thể được chỉ định cho những trường hợp cụ thể.
Bác sĩ cũng kiểm tra tiền sử gia đình của hai vợ chồng về các bệnh di truyền phổ biến như bệnh tan máu bẩm sinh - Thalassemia, xơ nang, teo cơ tủy, máu khó đông - Hemophilia...
Xét nghiệm gene giúp xác định nguy cơ truyền bệnh cho con. Nếu cả hai cùng mang gene lặn, nguy cơ sinh con mắc bệnh khoảng 25%. Bác sĩ sẽ tư vấn di truyền cụ thể, hướng dẫn chẩn đoán sớm trước sinh (sinh thiết gai nhau, chọc ối) để xác định thai nhi có mắc bệnh hay không, hoặc thụ tinh trong ống nghiệm phối hợp sàng lọc phôi, giúp cặp đôi chọn lựa giải pháp phù hợp nhất.
BS.CKI Lê Quang Hưng tư vấn kiểm tra sức khỏe sinh sản trước mang thai cho một cặp đôi. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Trước khi mang thai 1-3 tháng, người vợ cần tiêm vaccine rubella, thủy đậu, cúm, viêm gan B và bổ sung axit folic, sắt, canxi... theo hướng dẫn của bác sĩ. Cả hai vợ chồng cần điều trị bệnh (nếu có), thay đổi lối sống, duy trì cân nặng hợp lý và không uống rượu bia, thuốc lá hay chất kích thích.
Vợ chồng bạn trên 35 tuổi, dù sức khỏe bình thường và tập thể dục đều đặn, vẫn có nguy cơ tiềm ẩn, bởi một số bệnh mạn tính hoặc bất thường di truyền thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Do đó, hai bạn nên khám sức khỏe sinh sản trước khi mang thai tại bệnh viện có sự phối hợp đa chuyên khoa Di truyền - Y học bào thai, Nam khoa, Sản Phụ khoa... để đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng. Từ đó, bác sĩ xây dựng lộ trình chăm sóc cá thể hóa, giúp phòng ngừa rủi ro và tối ưu cơ hội đón em bé chào đời khỏe mạnh.
BS.CKI Lê Quang Hưng
Trung tâm Y học bào thai
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM