Bộ Nội vụ vừa yêu cầu các bộ, cơ quan và địa phương rà soát tổng thể việc giải quyết chính sách đối với những trường hợp đã được quyết định nghỉ việc theo Nghị định 178/2024, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67/2025.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là bảo đảm đúng đối tượng, đúng trình tự, thủ tục, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức liên quan trong việc xác định người được giải quyết chính sách.
Vậy việc xác định một cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc diện nghỉ theo Nghị định 178 trước đây được thực hiện dựa trên những căn cứ nào?
Phải đánh giá tổng thể đội ngũ, không chỉ xét đơn xin nghỉ
Nghị định 178 quy định từng cơ quan, tổ chức, đơn vị phải rà soát, đánh giá tổng thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động một cách công tâm, khách quan, dựa trên phẩm chất, năng lực, kết quả thực hiện và mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo yêu cầu của vị trí việc làm. Trên cơ sở đó, cơ quan thực hiện sắp xếp, tinh giản biên chế và giải quyết chính sách.
Việc đánh giá phải áp dụng với tất cả người thuộc phạm vi quản lý, căn cứ kết quả thực hiện nhiệm vụ trong ba năm gần nhất.
Các tiêu chí gồm phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm và kỷ luật; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng đáp ứng tiến độ và chất lượng công việc; kết quả, sản phẩm công việc gắn với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Với người được đánh giá có phẩm chất, năng lực nổi trội còn xem xét khả năng đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và thành tích nổi trội.
Báo cáo 1212 của Kiểm toán Nhà nước cũng cho biết việc xác định người nghỉ phải gắn với phương án sắp xếp nhân sự. Qua kiểm toán, cơ quan này ghi nhận các bộ, ngành, địa phương về cơ bản đã rà soát biên chế, đánh giá hiện trạng đội ngũ, từ đó xây dựng phương án bố trí, điều động, nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc.
Điều này cũng có nghĩa đơn xin nghỉ theo nguyện vọng không phải căn cứ duy nhất để giải quyết chính sách. Kiểm toán Nhà nước từng ghi nhận một số đơn vị chỉ đánh giá những người có đơn xin nghỉ hoặc sử dụng kết quả đánh giá công chức hàng năm làm căn cứ, thay vì đánh giá, xếp loại toàn bộ đội ngũ theo các tiêu chí đã ban hành.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Các cơ quan, tổ chức phải rà soát, đánh giá tổng thể để thực hiện sắp xếp, tinh giản biên chế (Ảnh minh hoạ: Hoài Sơn).
Tập trung xem xét người không còn phù hợp sau sắp xếp
Trong quá trình thực hiện Nghị định 178 và 67, Bộ Nội vụ đã có hướng dẫn về nhóm cần tập trung xem xét giải quyết chính sách.
Theo nội dung được Báo cáo 1212 dẫn lại, trong đó có người còn dưới 5 năm đến tuổi nghỉ hưu; người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; không đáp ứng trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm đang đảm nhiệm; hoặc sức khỏe không bảo đảm, ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Đồng thời, yêu cầu đặt ra là quan tâm giữ lại những cán bộ, công chức, viên chức còn từ 10 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu, có năng lực, nhiều thành tích và đóng góp cho cơ quan, đơn vị.
Các nhóm trên là căn cứ để cơ quan tập trung xem xét trong quá trình rà soát, không đồng nghĩa cứ thuộc một trong các trường hợp là mặc nhiên được giải quyết nghỉ việc. Việc quyết định còn phải căn cứ phạm vi áp dụng của chính sách, tiêu chí đánh giá, hồ sơ và phương án nhân sự của từng cơ quan sau sắp xếp.
Kiểm toán Nhà nước cho biết qua kiểm toán chọn mẫu đã xuất hiện trường hợp việc thẩm định, phê duyệt chưa phù hợp với hướng dẫn hoặc hồ sơ chưa đủ cơ sở. Báo cáo vì vậy lưu ý rủi ro giải quyết chế độ chưa đúng đối tượng.
Ai chịu trách nhiệm xác định người nghỉ?
Theo Nghị định 178, trách nhiệm đầu tiên thuộc về tập thể cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu từng cơ quan, tổ chức, đơn vị. Các chủ thể này phải rà soát, đánh giá, sàng lọc và lựa chọn người nghỉ gắn với yêu cầu cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ.
Người đứng đầu cơ quan trực tiếp quản lý, sử dụng cán bộ phải lấy ý kiến tập thể lãnh đạo cấp ủy, chính quyền cùng cấp để ban hành tiêu chí, rà soát tổng thể đội ngũ, xác định người thuộc diện nghỉ do sắp xếp rồi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Các cơ quan nội vụ, tài chính, bảo hiểm xã hội và đơn vị sử dụng lao động cũng phối hợp trong rà soát đối tượng, thẩm định hồ sơ, xác định kinh phí và thực hiện chi trả.
Trong đợt rà soát hiện nay, Bộ Nội vụ tiếp tục yêu cầu các bộ, ngành, địa phương làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức liên quan trong việc xác định đối tượng và tuân thủ trình tự, thủ tục giải quyết chính sách.
Nếu phát hiện sai sót, các đơn vị phải báo cáo cụ thể, có phương án khắc phục theo quy định. Kết quả rà soát được yêu cầu gửi Bộ Nội vụ trước ngày 15/9 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định.