Popular Science hôm 16/9 đưa tin một tàu ngầm Đức chìm cách đây gần 110 năm rò rỉ chất nổ gây ô nhiễm vào Biển Bắc trong nhiều thập kỷ qua. Các nhà nghiên cứu đại dương cho biết vấn đề này có thể trở nên tồi tệ hơn theo thời gian bởi nguy cơ tương tự từ hàng nghìn xác tàu khác.
Tàu ngầm C-30 trúng mìn của quân đội Anh gần đảo Rømø, Đan Mạch trên đường quay trở về Đức do gặp sự cố động cơ vào ngày 19/4/1917. Tất cả 27 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và con tàu mất tích cho đến khi được phát hiện gần một thế kỷ sau vào năm 2016. Trong dự án nghiên cứu North Sea Wrecks, các nhà sinh thái học biển gần đây hợp tác với thợ lặn hải quân Đan Mạch để ghé thăm xác tàu UC-30. Tại đây, họ thu thập mẫu nước và trầm tích cũng như mẫu vật trai và sao biển sống gần xác tàu. Thợ lặn cũng chụp ảnh và quay phim UC-30, giúp nhà khoa học đánh giá tình trạng con tàu và những khối mình lộ ra ngoài.
Kết quả phân tích trong phòng thí nghiệm phát hiện dấu vết thuốc nổ TNT đang thấm vào môi trường xung quanh từ ít nhất một số trong 6 quả ngư lôi và 18 quả mìn của tàu ngầm. Các chất độc tồn dư không tập trung ở một khu vực cụ thể nào.
Katrine Juul Andresen, nhà địa chất học của Đại học Aarhus, Đan Mạch, và đồng nghiệp nghi ngờ chất ô nhiễm vẫn ở trong phạm vi cục bộ và chưa phát tán đi xa, nhưng điều đó có thể thay đổi khi xác tàu tiếp tục mục nát trong điều kiện ăn mòn ở Biển Bắc.
UC-30 chỉ là một trong số hàng nghìn xác tàu nằm rải rác trong vùng biển của Đan Mạch. Theo Scubaverse, Andresen thống kê có 10.127 xác tàu trong vùng biển Đan Mạch và khoảng 15% có khả năng tồn tại từ thời Thế chiến. Một đánh giá môi trường ước tính chỉ riêng xác tàu UC-30 có thể chứa hơn hai tấn thuốc nổ TNT.
Các nhà nghiên cứu nhờ thợ lặn hỗ trợ kiểm tra xác tàu ngầm. Ảnh: Katrine Juul Andresen
Science Daily cho biết cách giải quyết vấn đề không chỉ đơn giản là kéo xác tàu lên khỏi mặt nước. Nhiều vũ khí vẫn còn dễ nổ và việc kích nổ dưới nước có thể đưa chất ô nhiễm lan ra xa hơn ở môi trường xung quanh.
Andresen đang làm việc với các nhà nghiên cứu quốc tế thông qua dự án Remarco do Liên minh châu Âu tài trợ để tìm hiểu giải pháp an toàn hơn nhằm xử lý xác tàu và vũ khí dưới nước. Một phương án khả thi bao gồm sử dụng robot có thể bò trên đáy biển để lập bản đồ chính xác những vị trí có vũ khí nguy hiểm và giúp nhà nghiên cứu theo dõi sát sao hơn xác tàu mục nát. Trong tương lai, robot có thể thu thập và vô hiệu hóa vũ khí từ đáy biển. Một số xác tàu bị chôn vùi một phần hoặc toàn bộ dưới trầm tích, giúp giảm đáng kể khả năng giải phóng chất gây ô nhiễm vào nước biển.
An Khang tổng hợp