Liên quan đến phản ánh 2 xe limousine Hoàng Phương và Vân Đồn Xanh chạy quá tốc độ trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, một câu hỏi được đặt ra là doanh nghiệp có thể kiểm soát tốc độ phương tiện khi xe đang lưu thông hay không.
Ngày 18/9, phóng viên trao đổi với đại diện một nhà xe limousine chạy tuyến Hà Nội - Hải Phòng để đi tìm câu trả lời.
Đại diện nhà xe cho biết hệ thống giám sát nội bộ có thể giúp doanh nghiệp theo dõi phương tiện, tài xế và tình trạng hoạt động của xe trong suốt hành trình.
Nhân viên một hãng xe limousine theo dõi hoạt động phương tiện của doanh nghiệp trên các tuyến đường qua hệ thống giám sát nội bộ (Ảnh: Nhóm phóng viên).
Theo đó, hệ thống có thể xác định xe đang ở vị trí nào, hoạt động hay dừng đỗ, chạy ở làn đường nào và với tốc độ bao nhiêu. Hệ thống cũng có thể ghi nhận tình trạng của tài xế và hình ảnh trong khoang xe, giúp bộ phận điều hành theo dõi quá trình vận hành phương tiện.
Nhà xe có thể biết xe chạy quá tốc độ
Đại diện nhà xe cho biết khi phương tiện chạy trên cao tốc, hệ thống giám sát có thể phát tín hiệu cảnh báo nếu xe vượt tốc độ được cài đặt.
Tín hiệu này đồng thời được truyền về trung tâm điều hành của doanh nghiệp. Nhân viên tại phòng điều hành có thể nhận biết phương tiện nào đang chạy quá tốc độ để cảnh báo tài xế.
"Khi tài xế điều khiển xe trên cao tốc nếu chạy quá tốc độ, hệ thống trên xe sẽ phát tín hiệu cảnh báo, đồng thời truyền tín hiệu về trung tâm điều hành của công ty. Nhân viên ở phòng điều hành nhận tín hiệu xe nào chạy quá tốc độ sẽ lập tức cảnh báo tài xế", đại diện nhà xe nói.
Hệ thống giám sát nội bộ ghi nhận một xe đang chạy ở làn 2 cao tốc Hà Nội - Hải Phòng với tốc độ 107km/h vào lúc 11h15 ngày 18/9 (Ảnh: Nhóm phóng viên).
Theo vị này, doanh nghiệp có thể xử lý tài xế nếu người này vi phạm quy định pháp luật hoặc nội quy của công ty.
Ngoài tốc độ, hệ thống còn có thể theo dõi vị trí của phương tiện. Doanh nghiệp có thể biết xe đang hoạt động, dừng đỗ hay di chuyển trên tuyến.
Đại diện nhà xe nhận định nếu doanh nghiệp vận tải Hoàng Phương và Vân Đồn Xanh có trang bị hệ thống giám sát nội bộ thì hai đơn vị này hoàn toàn có thể biết phương tiện chạy quá tốc độ như thế nào.
"Tất cả đều có dữ liệu lưu lại ở hệ thống giám sát nội bộ", vị đại diện nói.
Thiết bị giám sát nội bộ biết chính xác các xe đang ở vị trí nào trên các tuyến đường và đang dừng hay di chuyển (Ảnh: Nhóm phóng viên).
Thông tin này được đặt trong bối cảnh phóng viên báo Dân trí trước đó ghi nhận hai xe limousine chạy quá tốc độ trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.
Cụ thể xe Hoàng Phương liên tục chuyển làn, chạy với tốc độ trên 130km/h, có thời điểm gần 140km/h, ở đoạn đường chỉ cho phép chạy tối đa 120km/h.
Ở một hành trình khác, phóng viên trải nghiệm xe Vân Đồn Xanh chạy tuyến Hà Nội - Quảng Ninh, ghi nhận tài xế cũng thường xuyên chuyển làn và chạy quá tốc độ.
Trong ảnh, lái xe limousine của nhà xe Hoàng Phương (áo kẻ sọc) đang chạy ở làn 1 với tốc độ gần 140km/h (tốc độ quy định 90-120km/h) và lái xe limousine của nhà xe Vân Đồn Xanh (áo xanh) đang chạy ở làn 3 với tốc độ gần 120km/h (tốc độ quy định 60-100km/h) trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng).
Camera cao tốc không ghi nhận tốc độ
Theo đơn vị quản lý, vận hành cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, tuyến đường được lắp đặt nhiều camera giám sát. Các camera có độ phân giải cao, có thể quan sát phương tiện ở khoảng cách khoảng 2km và phóng cận cảnh phương tiện với độ sắc nét cao.
Tuy nhiên, hệ thống camera giám sát trên tuyến không có chức năng giám sát tốc độ phương tiện. Hệ thống chủ yếu phục vụ việc theo dõi tình hình giao thông trên toàn tuyến. Tại trung tâm điều hành, nhân viên trực hệ thống có thể phát hiện các sự cố như tai nạn, cây gãy đổ gây cản trở giao thông.
Khi phát hiện sự cố, đơn vị vận hành sẽ thông báo cho bộ phận chuyên môn xử lý hoặc phối hợp với công an giải quyết.
Đại diện đơn vị quản lý tuyến cho biết việc giám sát tốc độ phương tiện thuộc chức năng, nhiệm vụ của Cục CSGT (Bộ Công an).
Vì vậy, đơn vị mong lực lượng CSGT tăng cường tuần tra, giám sát các phương tiện lưu thông trên tuyến, bảo đảm tài xế chấp hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và giới hạn tốc độ.
Trung tâm giám sát, điều hành tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (Ảnh: Nhóm phóng viên).
"Trên tuyến chúng tôi cũng lắp đặt camera ở một số vị trí gần nút ra có chức năng đo tốc độ phương tiện, nhưng chỉ là đo lưu lượng phương tiện đi qua điểm này", đại diện đơn vị quản lý tuyến cho biết.
Theo giải thích, dữ liệu đo lưu lượng được sử dụng để hệ thống tính toán tình trạng giao thông. Nếu các phương tiện di chuyển chậm bất thường, hệ thống có thể nhận diện khả năng phía trước đang xảy ra sự cố.
Từ thông tin này, đơn vị vận hành có thể điều phối phương tiện, hạn chế cho xe đi ra tại nút giao đang có nguy cơ ùn tắc.
Như vậy, dù hệ thống camera trên tuyến có khả năng quan sát phương tiện từ khoảng cách xa, việc ghi nhận tốc độ để xử lý vi phạm không nằm trong chức năng của hệ thống này.
Đại diện Đội 2 Cục CSGT (Bộ Công an) cũng cho biết hệ thống camera giám sát trên cao tốc hiện không được trang bị tính năng ghi nhận tốc độ.
Xe khách từ 8 chỗ phải lắp 3 thiết bị
Theo quy định từ ngày 1/7, ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên, không kể chỗ của người lái xe, phải lắp 3 loại thiết bị gồm thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Trong đó, thiết bị giám sát hành trình ghi nhận dữ liệu về vị trí, tốc độ và hành trình của phương tiện. Thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe có chức năng ghi nhận, lưu trữ và truyền dữ liệu hình ảnh của tài xế trong quá trình tham gia giao thông.
Thiết bị thứ 3 có chức năng ghi nhận hình ảnh khoang chở khách. Các thiết bị này không ghi lại hình ảnh hành khách nên không vi phạm quyền riêng tư của cá nhân.
Quy định này khiến dữ liệu từ phương tiện trở thành một nguồn thông tin để doanh nghiệp theo dõi quá trình hoạt động của xe.
Trong trường hợp doanh nghiệp có hệ thống giám sát nội bộ kết nối với dữ liệu từ phương tiện, bộ phận điều hành có thể nhận cảnh báo khi xe chạy quá tốc độ và thông báo cho tài xế.
Theo quy định tốc độ tại cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, làn 1 sát dải phân cách giữa có tốc độ tối đa 120km/h, tối thiểu 90km/h. Làn 2 có tốc độ tối đa 120km/h, tối thiểu 80km/h. Làn 3 có tốc độ tối đa 100km/h, tối thiểu 60km/h (Ảnh: Nhóm phóng viên).
Liên quan phản ánh của báo Dân trí về các chuyến xe limousine chạy quá tốc độ, ngày 17/9, đại diện Đội 2 Cục CSGT cho biết đơn vị sẽ phối hợp với chủ quản các đơn vị vận tải để nâng cao công tác quản lý phương tiện và người điều khiển.
Đội 2 sẽ bố trí cán bộ, chiến sĩ ghi nhận các trường hợp vi phạm tốc độ trên tuyến để xử lý. Cơ quan chức năng cũng sẽ khai thác dữ liệu camera hành trình trên phương tiện để xử lý các hành vi vi phạm.
Luật sư Trần Tuấn Anh, Giám đốc Công ty Luật Minh Bạch (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho biết hành vi điều khiển ô tô chạy quá tốc độ quy định và có thể bị xử phạt theo Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Theo luật sư, mức phạt phụ thuộc vào số km/h mà phương tiện vượt quá tốc độ cho phép. Nếu vượt từ 5km/h đến dưới 10km/h, người điều khiển ô tô bị phạt 800.000-1 triệu đồng và không bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Nếu vượt từ 10km/h đến 20km/h, mức phạt là 4-6 triệu đồng và người điều khiển bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
Trường hợp vượt trên 20km/h đến 35km/h, mức phạt là 6-8 triệu đồng và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Nếu vượt trên 35km/h, người điều khiển bị phạt 12-14 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Trường hợp điều khiển xe chạy quá tốc độ gây tai nạn giao thông, người vi phạm có thể bị phạt 20-22 triệu đồng và bị trừ tới 10 điểm giấy phép lái xe.
Ngoài mức xử phạt hành chính, theo luật sư, nếu xảy ra tai nạn, người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại. Tùy tính chất và mức độ hậu quả, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.