Xét xử vụ Viện Pháp y tâm thần: Thu giữ thùng các tông 4,5 tỉ đồng, 11 sổ tiết kiệm, 8 sổ đỏ của cựu viện trưởng

Sáng nay (28-9), hai cựu Viện trưởng của Viện Pháp y tâm thần Trung ương là ông Trần Văn Trường, Ngô Văn Vinh cùng 63 bị cáo bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử trong vụ án đặc biệt nghiêm trọng, với hàng loạt sai phạm liên quan “chạy” kết luận giám định tâm thần, nhận tiền để người chữa bệnh bắt buộc tự do ra ngoài, đi du lịch, sử dụng ma túy và tổ chức “bay lắc”...

Cùng hầu tòa có bà Đặng Thị Hòa (vợ ông Trần Văn Trường) và hàng chục bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ, nhân viên của Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Trong số 65 bị cáo còn có Dương Thị Hòa - cựu kiểm sát viên Viện kiểm sát quận Thanh Xuân (cũ), Phạm Minh Tuấn - cựu điều tra viên Công an Hà Nội và Lê Văn Thưởng - cựu cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an Hà Nội.

Các bị cáo bị đưa ra xét xử về nhiều tội danh, trong đó có nhận hối lộ, đưa hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và làm sai lệch hồ sơ vụ án.

Tòa cũng triệu tập hơn 60 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, hơn 40 luật sư đăng ký tham gia bào chữa.

Những tội phạm tìm đường vào viện

Trong vụ án này, Nguyễn Thị Mai Anh là cái tên xuất hiện trong hàng loạt cáo buộc liên quan việc đưa tiền cho lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng và môi giới “chạy” kết luận giám định tâm thần.

Người phụ nữ có 7 tiền án, từ bệnh nhân chữa bệnh bắt buộc dần thành bà "trùm" thao túng từ lãnh đạo đến bác sĩ, nhân viên của Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Theo cáo trạng, nhiều năm ra vào Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Mai Anh dùng tiền, quà, những chuyến du lịch để tạo quan hệ với lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng, bảo vệ. Mối quan hệ kéo dài qua hai đời viện trưởng Ngô Văn Vinh và Trần Văn Trường.

Nhiều bác sĩ, điều dưỡng bị cáo buộc nhận 1-10 triệu đồng mỗi tháng để làm ngơ cho vợ chồng Mai Anh ra khỏi viện. Bảo vệ nhận tiền mở cổng. Cán bộ che giấu khi công an đến xác minh.

Mai Anh được xác định đã 37 lần ra khỏi viện, chồng bà này là Lê Văn Đông 11 lần.

Viện Pháp y tâm thần Trung ương là nơi giám định và chữa bệnh bắt buộc cho nhiều bị can, bị cáo mắc bệnh tâm thần. Nhưng theo cáo trạng, chính cơ chế này đã bị một nhóm người lợi dụng.

Những bị can trong các vụ án ma túy, lừa đảo... tìm cách có kết luận mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi. Có người bỏ hàng trăm triệu đồng, có trường hợp chi hàng tỉ đồng.

Một trong những trường hợp cho thấy cách những người phạm tội tìm đường vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc là Bùi Thị Thanh Thủy, người có ba tiền án và nhiều lần vướng vào các vụ án ma túy.

Năm 2019, Thủy lần đầu được đưa tới giám định tâm thần. Theo hồ sơ vụ án, dù trước đó không có bệnh án tâm thần, Thủy được hướng dẫn giả những biểu hiện như bỏ ăn, thức trắng đêm, nghe thấy tiếng người nói trong đầu...

Hội đồng sau đó kết luận Thủy mắc bệnh trầm cảm nặng kèm loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Nữ bị can được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Nhưng trong thời gian chữa bệnh, Thủy bỏ trốn. Mặc dù đang trong tình trạng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi như kết luận giám định, nhưng Thủy tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy và đến năm 2022 lại bị bắt.

Một năm sau, nữ bị can tiếp tục được đưa đi giám định tâm thần. Lần thứ hai, Thủy vẫn được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Theo kết luận điều tra, để có kết quả này, điều tra viên Lê Văn Thưởng đã gặp lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần Trung ương nhờ giúp đỡ.

Cơ quan điều tra cáo buộc Thưởng đưa tổng cộng 250 triệu đồng cho ông Trần Văn Trường, khi đó là viện trưởng; ông Dương Văn Lương, Phó viện trưởng và ông Dương Văn Biết, Trưởng khoa giám định.

Trường hợp của Thủy không phải cá biệt. DJ Thái Hoàng và một số bị can trong các vụ án ma túy cũng được cáo buộc đã thông qua Nguyễn Thị Mai Anh hoặc những người khác để chi hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đồng “chạy” kết luận giám định tâm thần.

Với DJ Thái Hoàng, vợ người này chi 1,4 tỉ đồng nhờ Mai Anh lo cho chồng. Mai Anh sau đó bị cáo buộc mang 200 triệu đồng tới nhà Viện trưởng Trần Văn Trường.

Những kết luận giám định này trở thành cánh cửa để tội phạm đang vướng vòng lao lý được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Bác sĩ cùng bệnh nhân 'bay lắc'

Việc quản lý người chữa bệnh bắt buộc còn bộc lộ những chuyện khó tin.

Tối 7-6-2025, thay vì có mặt tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Lê Văn Đông lại xuất hiện ở bãi biển Sầm Sơn, Thanh Hóa.

Đông mang theo loa, bàn DJ và ma túy để tổ chức “bay lắc”. Đáng chú ý, trong "cuộc vui" này còn có cả điều dưỡng của viện - người có nhiệm vụ chăm sóc, quản lý bệnh nhân.

Điều dưỡng Trần Quốc An của Viện Pháp y tâm thần Trung ương cũng có mặt. Cáo trạng xác định An hút cần sa, uống “nước vui” do Đông cung cấp và còn cất giấu ma túy trong túi quần.

Cùng lúc, 14 cán bộ, nhân viên của viện nghỉ tại một khách sạn gần đó.

Khi khám xét phòng của vợ chồng Mai Anh trong viện, công an tiếp tục thu giữ MDMA, ketamine, methamphetamine, cần sa và các dụng cụ sử dụng ma túy.

Ma túy không phải hành vi phạm pháp duy nhất liên quan những người có nhiệm vụ chăm sóc, quản lý bệnh nhân.

Điều dưỡng Nguyễn Văn Quang bị truy tố cả tội nhận hối lộ và đánh bạc, do nhiều lần cá độ bóng đá quốc tế với số tiền giao dịch lên tới 10 triệu đồng mỗi trận.

Kết quả điều tra còn cho thấy việc tuyển dụng nhân sự tại viện cũng bị chi phối bởi tiền.

Nguyễn Thị Thu Hoài, Phó trưởng Phòng Tổ chức cán bộ, bị cáo buộc nhận 3,46 tỉ đồng của 7 người, sau đó chuyển 3 tỉ đồng cho Viện trưởng Trần Văn Trường để tuyển dụng trái quy định.

Mai Anh còn bị cáo buộc can thiệp để những cán bộ có mối quan hệ thân thiết được đưa vào quy hoạch lãnh đạo khoa, phòng, đi học hoặc chuyển sang những vị trí thuận lợi hơn.

Cuộc điều tra mở rộng sau “tiệc” ma túy ở Sầm Sơn đã phơi ra hàng loạt sai phạm tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương: bảo vệ nhận tiền mở cổng, bác sĩ và điều dưỡng làm ngơ cho bệnh nhân trốn viện, người của viện cùng bệnh nhân sử dụng ma túy, cán bộ nhận tiền “chạy” tuyển dụng, còn lãnh đạo và giám định viên bị cáo buộc nhận hối lộ để làm sai lệch kết luận tâm thần.

Hai đời viện trưởng cùng hàng chục bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế sau đó bị truy tố.

Theo hồ sơ vụ án, khi khám xét nơi ở của cựu viện trưởng, cơ quan điều tra thu giữ một thùng các tông chứa 4,579 tỉ đồng tiền mặt, 5 sổ tiết kiệm trị giá 3,412 tỉ đồng, 6 sổ tiết kiệm trị giá 55.294 USD cùng 8 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Những tài sản được thu giữ là một chi tiết trong vụ án mà cơ quan tố tụng xác định tiền đã được đưa, nhận ở nhiều khâu tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, từ giám định tâm thần, quản lý người chữa bệnh bắt buộc đến tuyển dụng nhân sự.

Từ một cuộc bắt quả tang mở tiệc ma túy trên bãi biển Sầm Sơn, cơ quan điều tra lần ra đường dây mua bán bệnh án tâm thần quy mô lớn tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.