Ngày mai, cựu Phó bí thư Tỉnh Đoàn Yên Bái hầu tòa tại Hà Nội với 2 tội danh

Ngày 28-9, Tòa án nhân dân TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử ông Đinh Tiến Hùng (42 tuổi), cựu Phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái, cùng 9 bị cáo trong vụ vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và khai thác khoáng sản trái phép xảy ra tại mỏ Núi Ngàng, tỉnh Yên Bái cũ, nay thuộc tỉnh Lào Cai.

Trong số các bị cáo, ông Đinh Tiến Hùng cùng 6 người khác bị Viện kiểm sát nhân dân tối cao truy tố về hai tội vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ và vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.

Ba bị cáo còn lại bị truy tố về một trong hai tội danh trên.

Gần ba năm trước, ông Hùng từng được Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái tuyên không phạm tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Tuy nhiên, sau kháng nghị của Viện kiểm sát, cấp phúc thẩm đã hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại.

Cựu Phó bí thư Tỉnh Đoàn bị cáo buộc bàn khai thác quặng trái phép, hưởng 1/3 lợi nhuận

Theo cáo trạng mới của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, từ tháng 7 đến tháng 12-2020, vì muốn khai thác quặng trái phép tại mỏ Núi Ngàng nhằm thu hồi 10 tỉ đồng đã góp vốn, Đinh Tiến Hùng cùng Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Văn Hậu (là Giám đốc và Phó giám đốc Công ty cổ phần Tuyên Huy), Nguyễn Mạnh Hùng (Giám đốc Công ty TNHH cơ khí và xây dựng Mạnh Hùng) đã bàn bạc, thống nhất việc khai thác quặng trái phép và phân chia lợi nhuận.

Cơ quan công tố cáo buộc theo thỏa thuận, ông Hùng được hưởng 1/3 lợi nhuận. 2/3 còn lại thuộc Công ty Tuyên Huy, Nguyễn Văn Hậu và Nguyễn Mạnh Hùng.

Sau khi thống nhất việc khai thác, các bị cáo phân công Nguyễn Mạnh Hùng tìm, thuê thợ nổ mìn để khai thác đá chứa quặng tại mỏ Núi Ngàng.

Trong khi đó, Lăng Đức Hân, Giám đốc Công ty TNHH thương mại Ngọc Tâm, được phân công làm hồ sơ đề nghị UBND huyện Yên Bình chấp thuận chủ trương đầu tư sửa chữa, nâng cấp đường vào mỏ.

Theo cáo trạng, các bị cáo sau đó lợi dụng việc thi công làm đường để xin phép vận chuyển vật liệu nổ phục vụ công trình, nhưng lại sử dụng trái phép số vật liệu nổ này để khai thác quặng.

Công ty Ngọc Tâm được cấp phép vận chuyển 868,8kg thuốc nổ và 863 kíp nổ. Tuy nhiên, Lăng Đức Hân đã chỉ đạo Trần Đắc Việt (thủ kho vật liệu nổ) xuất kho vượt số lượng được cấp phép, với tổng cộng hơn 2.600kg thuốc nổ và gần 3.300 kíp nổ.

Theo kết quả định giá được nêu trong cáo trạng, tổng khối lượng đá chứa chì, kẽm bị khai thác trái phép trong vụ án là hơn 1.100 tấn, trị giá hơn 2 tỉ đồng. Các bị cáo chưa thu lợi từ số quặng này.

Riêng Đinh Tiến Hùng cùng Nguyễn Trọng Tuấn, Nguyễn Văn Hậu, Nguyễn Mạnh Hùng và Bùi Mạnh Hùng bị xác định phải chịu trách nhiệm đối với 1.800kg thuốc nổ và 2.442 kíp nổ được sử dụng trái phép tại mỏ Núi Ngàng.

Năm bị cáo này đồng thời bị quy trách nhiệm đối với hơn 1.000 tấn đá chứa quặng chì, kẽm khai thác trái phép, trị giá hơn 2 tỉ đồng.

Từng được tuyên không phạm tội

Trước khi vụ án được điều tra lại, tháng 11-2023, TAND tỉnh Yên Bái từng đưa Đinh Tiến Hùng và các bị cáo ra xét xử.

Ở lần xét xử này, ông Hùng chỉ bị truy tố về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Cáo buộc cho rằng ông là người đặt vấn đề khai thác quặng trái phép và được hưởng 1/3 lợi nhuận sau khi bán quặng, trừ các chi phí.

Tuy nhiên, ông Hùng không thừa nhận cáo buộc. Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa, ông cho rằng mình không bàn bạc việc khai thác mỏ, không được chia lợi nhuận và không hưởng lợi từ hoạt động khai thác quặng.

Sau khi xem xét hồ sơ và kết quả xét hỏi, tòa sơ thẩm cho rằng cơ quan công tố không thu thập được dữ liệu âm thanh, hình ảnh về cuộc nói chuyện được cho là có nội dung bàn bạc khai thác quặng, đồng thời không có người làm chứng hoặc chứng cứ khác chứng minh nội dung cuộc trao đổi.

Bản án sơ thẩm khi đó nhận định việc cáo trạng dựa vào lời khai của Nguyễn Văn Hậu để xác định ông Hùng khởi xướng, đặt vấn đề chia lợi nhuận là không phù hợp với chứng cứ chứng minh.

Tòa cũng cho rằng không có chứng cứ chứng minh ông Hùng lợi dụng ảnh hưởng hoặc các mối quan hệ cá nhân để tác động, bao che cho việc khai thác khoáng sản trái phép hay được hưởng lợi từ hoạt động này.

Trước khi đưa vụ án ra xét xử, hồ sơ đã hai lần được trả để điều tra bổ sung nhưng không có thêm chứng cứ mới. Từ những căn cứ trên, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái (cũ) tuyên Đinh Tiến Hùng không phạm tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.

Sau bản án, Viện kiểm sát tỉnh Yên Bái kháng nghị. Ông Hùng không kháng cáo và đề nghị cấp phúc thẩm giữ nguyên phán quyết tuyên mình vô tội.

Tháng 11-2024, sau hai ngày xét xử, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội nhận định lời khai của các bị cáo còn nhiều mâu thuẫn, nhiều chứng cứ chưa được làm sáng tỏ và còn những tình tiết quan trọng của vụ án chưa được điều tra làm rõ.

Tòa phúc thẩm sau đó quyết định hủy bản án sơ thẩm điều tra lại đối với ông Đinh Tiến Hùng.

Cấp phúc thẩm yêu cầu làm rõ ông Hùng có tham gia việc khai thác khoáng sản trái phép tại mỏ Núi Ngàng hay không, đồng thời xác định ông có phải là người khởi xướng, giúp sức cho các bị cáo khai thác khoáng sản trái phép hay không.

Sau quá trình điều tra lại, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục truy tố Đinh Tiến Hùng về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. 

Đồng thời, khác với lần xét xử trước, cựu Phó bí thư thường trực Tỉnh Đoàn Yên Bái lần này còn bị truy tố thêm tội vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ.

Sau gần 11 tháng cựu phó bí thư Tỉnh Đoàn Yên Bái Đinh Tiến Hùng được tuyên vô tội, tòa cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại.