Những người đi tìm liệt sĩ bằng ADN
Ngày 1/11, tại trụ sở Công an phường Trấn Biên, Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an TP Đồng Nai (PC06) tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đợt 2 năm 2026.
Theo ghi nhận của PV VietNamNet, từ sáng sớm, nhiều thân nhân liệt sĩ đã có mặt tại trụ sở Công an phường Trấn Biên để làm thủ tục thu nhận mẫu ADN. Trong số đó, không ít người lớn tuổi, mang theo giấy tờ, thông tin về người thân hy sinh trong chiến tranh với hy vọng có thêm cơ sở xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Trong lúc đi vào bên trong để lấy mẫu ADN, bà Lê Thị Bích (SN 1937, quê Thanh Hóa) xúc động kể về người em trai là liệt sĩ Lê Đình Thớm (SN 1941, quê thôn Thái Hòa, xã Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa).
Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, nhưng nỗi nhớ người em trai vẫn đau đáu trong lòng bà. Ở tuổi gần 90, điều bà mong mỏi là có thể tìm được thông tin, biết chính xác nơi an nghỉ của em sau bao năm xa cách.
“Tôi đã gần 90 tuổi rồi, chẳng mong gì hơn ngoài việc tìm được em trai, biết em đang nằm ở đâu. Chỉ mong khi còn sống, tôi có thể đưa em trở về quê nhà”, bà Bích nghẹn ngào chia sẻ.
Không chỉ mất em trai, bà Bích còn mang nỗi đau mất chồng, người cũng đã hy sinh trong chiến tranh. Bởi vậy, khi hay tin được thu nhận mẫu ADN để phục vụ xác định danh tính liệt sĩ, bà Bích lại có thêm một tia hy vọng.
Với bà, việc được thu nhận mẫu ADN lần này như thắp lên thêm một tia hy vọng, dù nhỏ nhoi, trên hành trình tìm kiếm người thân.
Tại điểm thu nhận, cán bộ công an hướng dẫn thân nhân liệt sĩ kê khai thông tin, xác định mối quan hệ huyết thống và thực hiện các bước lấy mẫu sinh phẩm theo quy trình.
Kỷ vật hiếm hoi về người liệt sĩ chưa tìm thấy
Nhiều thân nhân liệt sĩ lặng lẽ mang theo niềm hy vọng tìm lại người thân đã hy sinh từ hàng chục năm trước. Với họ, mỗi mẫu ADN được thu nhận không chỉ phục vụ công tác xác định danh tính mà còn mở thêm cơ hội tìm lại tên tuổi và nơi an nghỉ của người thân đã nằm xuống.
Trong số những người có mặt, ông Nguyễn Văn Ninh (SN 1936, ngụ phường Trảng Dài, TP Đồng Nai) cùng người cháu cẩn thận lật giở từng trang giấy tờ đã cũ, tìm lại thông tin về người em trai là liệt sĩ Nguyễn Bình (SN 1947), từng công tác tại Nhà in Báo Khu ủy Trị Thiên và hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Theo hồ sơ gia đình lưu giữ, năm 1968, trong thời gian công tác tại nhà in, ông Bình bị thương ở khu vực chân Động Chuối, thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế (cũ). Sau đó, ông được chuyển đến cấp cứu tại trạm xá Bắc, thuộc Đội điều trị 82-84, nhưng không qua khỏi.
Giữa những trang hồ sơ đã ngả màu thời gian, ông Ninh chậm rãi chỉ vào tấm ảnh cũ của người em trai. Đó là một trong những kỷ vật ít ỏi còn lưu giữ hình bóng người em út đã nằm lại nơi chiến trường khi tuổi đời còn trẻ.
“Gia đình tôi có 3 anh em, Bình là út. Bao nhiêu năm qua, chúng tôi vẫn gìn giữ những giấy tờ, hình ảnh của em trai. Gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng vẫn chưa có tin tức gì”, ông Ninh xúc động chia sẻ.
Ở tuổi 90, ông Ninh hiểu rằng thời gian không còn nhiều, nhưng nỗi mong mỏi tìm được người em trai vẫn luôn đau đáu. Suốt hơn nửa thế kỷ qua, gia đình đã nhiều lần dò hỏi, tìm kiếm nhưng vẫn chưa thể xác định được nơi an nghỉ của liệt sĩ Nguyễn Bình.
Lần này, việc được thu nhận mẫu ADN như thắp lên trong ông thêm một tia hy vọng. Ông chỉ mong khi còn đủ sức khỏe, gia đình có thể tìm được hài cốt người em út, đưa em trở về quê hương.
Trung tá Nguyễn Khắc Nhàn, Phó Đội trưởng Đội 2, Phòng PC06, Công an TP Đồng Nai cho biết, điểm thu nhận mẫu tại Công an phường Trấn Biên phục vụ thân nhân liệt sĩ thuộc 10 phường gồm Trấn Biên, Tam Hiệp, Biên Hòa, Long Hưng, Long Bình, Tam Phước, Tân Triều, Phước Tân, Hố Nai và Trảng Dài.
“Đợt cao điểm dự kiến lấy 1.012 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đến nay, đã thu nhận hơn 780 mẫu ADN”, Trung tá Nhàn chia sẻ.
Theo Công an TP Đồng Nai, các mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ sau khi thu nhận sẽ được chuyển đến đơn vị chuyên môn phân tích, đối sánh với dữ liệu ADN từ hài cốt liệt sĩ, góp phần xác định danh tính, trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc.