Yêu cầu chấm dứt đào tạo giáo viên ở trường ngoài sư phạm

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu chấm dứt tình trạng đào tạo giáo viên tại các trường ngoài sư phạm, nhất là những cơ sở bị đánh giá kém chất lượng. Nội dung xuất hiện trong thông báo kết luận cuộc họp về xử lý căn bản tình trạng thừa, thiếu giáo viên gắn với nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm, công bố ngày 25/9. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải thu gọn đầu mối các trường sư phạm, đồng thời tổ chức lại mạng lưới đào tạo theo hướng tập trung và hiệu quả hơn. Một yêu cầu đáng chú ý là đổi mới tuyển sinh nhóm ngành sư phạm, trong đó năng lực nghề nghiệp và tâm lý sư phạm cần được đánh giá ngay từ đầu vào. Cách làm này nhằm giúp các trường nhận diện sớm những thí sinh phù hợp với công việc giảng dạy, thay vì chỉ dựa chủ yếu vào kết quả học tập hoặc điểm thi. Các hoạt động bồi dưỡng và cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cũng được yêu cầu rà soát, đổi mới để thu hút nhân lực chất lượng cao từ những ngành, lĩnh vực khác. Phó thủ tướng giao xây dựng đề án Phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo các trường sư phạm, trình Chính phủ trong quý IV, với nhiều nội dung phải được lượng hóa rõ ràng. Trong đề án, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải xác định số cơ sở được đầu tư trọng điểm, hệ thống phòng thí nghiệm, tổng mức đầu tư, nguồn vốn và cơ chế tài chính. Đề án đồng thời cần nêu chính sách phát triển đội ngũ giảng viên cùng các sản phẩm đầu ra, qua đó gắn nguồn lực đầu tư với chất lượng đào tạo thực tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được giao phối hợp Bộ Tài chính rà soát toàn diện cơ chế tài chính dành cho các trường sư phạm trên cả nước. Nội dung rà soát gồm những vướng mắc về học phí, khoản chi từ ngân sách nhà nước, chính sách thu nhập của giảng viên và các chương trình tín dụng dành cho sinh viên. Việc làm rõ những điểm nghẽn này được xem là điều kiện quan trọng để các trường duy trì hoạt động ổn định, nâng chất lượng giảng dạy và thu hút nhân lực tốt. Với các trường đại học, yêu cầu mới không dừng ở việc tổ chức đào tạo, mà còn bao gồm trách nhiệm theo dõi sinh viên sau khi tốt nghiệp. Nhà trường phải xây dựng hệ thống dữ liệu về quá trình sau tốt nghiệp, qua đó nắm được tỷ lệ sinh viên vào nghề và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế. Trách nhiệm của cơ sở đào tạo vì vậy được đặt xuyên suốt từ tuyển sinh, giảng dạy đến kết quả nghề nghiệp, thay vì kết thúc khi sinh viên nhận bằng. Hiện cả nước có hơn 100 cơ sở đào tạo giáo viên, gồm 65 trường đại học và các trường cao đẳng, nhưng mạng lưới này đang phân bố chưa đồng đều. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết các cơ sở đào tạo chủ yếu tập trung tại một số trường lớn ở những trung tâm kinh tế, xã hội, trong khi vai trò trường cao đẳng ngày càng mờ nhạt. Thực trạng này đặt ra yêu cầu sắp xếp lại hệ thống, nhằm hạn chế phân tán nguồn lực và bảo đảm chất lượng giữa các vùng, miền. Theo Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, được Thủ tướng phê duyệt tháng 3/2025, mạng lưới sẽ tiếp tục thu gọn. Đến năm 2030, cả nước dự kiến còn 48-50 trường đào tạo giáo viên, giảm 15-17 trường so với hiện nay, trong đó một số cơ sở giữ vai trò chủ chốt. Toàn quốc dự kiến có quy mô đào tạo giáo viên 180.000-200.000 người, tương đương khoảng 64%, theo bảng quy hoạch được nêu trong bài của VnExpress. Danh sách 14 cơ sở chủ chốt gồm Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm TP HCM, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 và Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. Các trường tiếp theo là Trường Đại học Tây Bắc, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên, Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế và Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng. Danh sách còn có Trường Đại học Quy Nhơn, Trường Đại học Tây Nguyên, Trường Đại học Đà Lạt, Đại học Cần Thơ và Trường Đại học Đồng Tháp, với quy mô dự kiến khác nhau.