32 nhà thiên văn trẻ từ 15 quốc gia cùng khám phá vũ trụ tại Quy Nhơn - Thanh Niên

Trường Quốc tế các nhà thiên văn học trẻ (ISYA 2026) khai mạc tại Quy Nhơn (Gia Lai) với 32 học viên và 14 giảng viên đến từ 15 quốc gia, vùng lãnh thổ, tham gia chương trình đào tạo thiên văn học kéo dài 3 tuần.

Sáng 28.9, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE, phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), Hội Gặp gỡ Việt Nam và ICISE phối hợp với Liên đoàn Thiên văn quốc tế (IAU) và Viện Hàn lâm khoa học và văn học Na Uy (NASL) khai mạc Trường Quốc tế các nhà thiên văn học trẻ (ISYA 2026).

Đây là kỳ thứ 48 của ISYA, chương trình đào tạo dành cho các nhà thiên văn học trẻ trên toàn thế giới, được IAU thành lập từ năm 1967. Chương trình hiện nhận đồng tài trợ từ NASL thông qua Văn phòng dành cho các nhà thiên văn học trẻ (OYA).

Trong 3 tuần, học viên được tiếp cận các chủ đề như thiên hà, vũ trụ học, sao và tiến hóa sao, ngoại hành tinh, thiên văn học khả kiến, thiên văn vô tuyến, học máy, đài quan sát ảo và cơ sở dữ liệu.

Chương trình kết hợp bài giảng với thực hành và phân tích dữ liệu, giúp học viên làm quen các phương pháp, công cụ nghiên cứu hiện đại trong thiên văn học và vật lý thiên văn.

Theo ban tổ chức, một mục tiêu quan trọng của ISYA là tạo cơ hội đào tạo cho các nhà thiên văn học trẻ, nhất là những người đến từ các khu vực còn hạn chế về cơ sở nghiên cứu và năng lực đào tạo trong nước.

Bên cạnh học tập, học viên được khuyến khích gửi poster khoa học để giới thiệu kết quả, hướng nghiên cứu hoặc đề tài đang thực hiện. Đây cũng là dịp để các nhà thiên văn trẻ trao đổi trực tiếp với chuyên gia và đồng nghiệp quốc tế, mở rộng mạng lưới hợp tác khoa học.

Tại lễ khai mạc, ông Phan Hồ Giang, Phó giám đốc Sở KH-CN tỉnh Gia Lai, cho biết chương trình năm nay có nội dung trải rộng từ vật lý sao, ngoại hành tinh, thiên hà, vũ trụ học đến thiên văn vô tuyến.

Học viên cũng được thực hành với cơ sở dữ liệu đài quan sát ảo và ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu thiên văn. Theo ông Giang, việc kết hợp bài giảng với dự án nhóm, quan sát thực tế và định hướng nghề nghiệp giúp các nhà nghiên cứu trẻ phát triển kỹ năng nghiên cứu.

Ông Giang mong các học viên tận dụng thời gian tại ISYA 2026 để trao đổi, làm việc nhóm và trình bày kết quả nghiên cứu; đồng thời hy vọng những mối quan hệ học thuật hình thành tại Quy Nhơn sẽ phát triển thành các hợp tác nghiên cứu lâu dài.

Các nhà khoa học tham gia giảng dạy

ISYA 2026 có sự tham gia giảng dạy của các nhà khoa học đến từ Na Uy, Tây Ban Nha, Đài Loan, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia và Việt Nam.

Trong đó có GS David Mota (Đại học Oslo, Na Uy), GS Itziar Aretxaga (Trung tâm Sinh học vũ trụ Tây Ban Nha), GS Wen-Ping Chen (Đại học Trung ương Quốc lập, Đài Loan), GS Jun Takahashi (Đài quan sát Nishi-Harima, Đại học Hyogo, Nhật Bản) và TS Sara Webb (Đại học Công nghệ Swinburne, Úc)…

Các nhà khoa học Việt Nam tham gia giảng dạy gồm TS Nguyễn Trọng Hiền (Viện Công nghệ California - Caltech, Mỹ; Trưởng nhóm nghiên cứu Vật lý thiên văn SAGI, thuộc IFIRSE, ICISE), GS-TS Hoàng Chí Thiêm (Viện Khoa học vũ trụ và thiên văn Hàn Quốc), PGS-TS Phạm Ngọc Điệp (Trung tâm Vũ trụ Việt Nam) và TS Nguyễn Lương Quang (Mạng lưới Lượng tử Việt Nam).