4 lầm tưởng phổ biến về HPV
Lầm tưởng thứ nhất: HPV chỉ gây bệnh ở phụ nữ
Một nam giới khoảng 30 tuổi phát hiện vài nốt nhỏ màu da ở rãnh quy đầu từ vài tháng trước. Vì không đau, không ngứa, anh nghĩ đó chỉ là mụn thông thường hoặc hiện tượng “nổi hạt do nóng”, nên tự mua thuốc bôi.
Chỉ đến khi các nốt lan rộng, liên kết thành mảng giống mào gà, anh mới đi khám và được chẩn đoán mắc sùi mào gà do virus HPV.
Lúc này, các tổn thương đã lan rộng hơn, việc điều trị trở nên phức tạp và kéo dài hơn. Vợ anh cũng được khuyến cáo đi khám để đánh giá nguy cơ liên quan.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Theo BS Định, HPV có thể gây bệnh ở nam giới dù không có triệu chứng rõ ràng (Ảnh: N.P).
Bác sĩ Đỗ Ích Định, Phó trưởng khoa Nam học và Y học giới tính, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết đây không phải tình huống hiếm gặp. Nhiều nam giới chỉ đi khám khi tổn thương đã rõ rệt, bởi họ cho rằng HPV chỉ gây bệnh ở nữ giới. Phần lớn nam giới đến khám vì HPV đều nói một câu gần giống nhau: “Em tưởng cái này chỉ phụ nữ mới bị”.
Theo bác sĩ, việc các chương trình tiêm vaccine HPV trong nhiều năm qua chủ yếu hướng đến trẻ em gái và phụ nữ cũng khiến một bộ phận nam giới hiểu nhầm rằng mình không phải đối tượng cần quan tâm đến virus này.
Theo BS Định, HPV có hơn 200 tuýp, có thể chia làm hai nhóm chính theo nguy cơ gây bệnh.
Các tuýp nguy cơ thấp, điển hình là HPV 6 và 11, gây khoảng 90% các trường hợp sùi mào gà. Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng dễ tái phát, gây ảnh hưởng tâm lý, đời sống tình dục và có thể lây cho bạn tình.
Nhóm nguy cơ cao (điển hình là tuýp 16 và 18) liên quan đến ung thư dương vật, ung thư hậu môn và ung thư hầu họng (amidan, đáy lưỡi). Tại nhiều quốc gia, ung thư hầu họng liên quan HPV được ghi nhận ở nam giới nhiều hơn nữ giới.
Lầm tưởng thứ hai: Không có triệu chứng nghĩa là không nhiễm HPV
Phần lớn người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng. Nghiên cứu HIM theo dõi hơn 4.000 nam giới tại Mỹ, Brazil và Mexico, cho thấy khoảng một nửa số nam giới mang HPV ở vùng sinh dục tại thời điểm khám, dù hầu hết hoàn toàn khỏe mạnh.
HPV khu trú ở lớp tế bào biểu mô của da và niêm mạc. Virus lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp giữa da và niêm mạc khi quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Virus không cần gây ra vết loét hay nốt sùi mới có thể lây truyền.
“Người mang virus có thể không biết mình nhiễm nên khó chủ động phòng ngừa. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến virus âm thầm lan truyền trong cộng đồng. Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ hoàn toàn, vì HPV có thể ở cả vùng da mà bao cao su không che phủ, như bìu, bẹn, quanh hậu môn”, BS Định phân tích.
Lầm tưởng thứ ba: Nam giới tự đào thải HPV tốt nên không cần lo lắng
BS Định cho biết quan niệm này đúng một phần nhưng dễ bị hiểu sai. Đúng là phần lớn các trường hợp nhiễm HPV ở nam giới tự hết. Trong nghiên cứu HIM, thời gian trung bình để cơ thể nam giới đào thải một đợt nhiễm HPV là khoảng 7-8 tháng, với HPV 16 là khoảng 12 tháng.
Tuy nhiên, việc virus tự biến mất không có nghĩa nam giới được bảo vệ lâu dài khỏi nguy cơ tái nhiễm. Một số người có thể nhiễm lại HPV, trong khi tình trạng nhiễm kéo dài có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện tổn thương.
Hút thuốc lá, suy giảm miễn dịch, nhiễm HIV, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, có nhiều bạn tình hoặc nhiễm tuýp nguy cơ cao như HPV 16 đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm HPV kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.
Lầm tưởng thứ tư: Người đã quan hệ tình dục hoặc từng nhiễm HPV thì không cần tiêm phòng
BSCKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, cho biết những người đã quan hệ tình dục hoặc từng nhiễm HPV vẫn có thể nhận được lợi ích từ vaccine, do có thể chưa từng nhiễm tất cả các chủng HPV mà vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, lợi ích bảo vệ có thể thấp hơn so với người được tiêm trước khi phơi nhiễm, vì vậy cần được bác sĩ tư vấn theo độ tuổi và tình trạng cụ thể.
Ngoài ra, cũng không nên hiểu rằng tiêm vaccine HPV đồng nghĩa với việc được bảo vệ hoàn toàn khỏi mọi bệnh do HPV gây ra. Vaccine chỉ phòng ngừa những chủng HPV nằm trong phạm vi bảo vệ của từng loại vaccine.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tiêm vaccine sớm giúp nam giới chủ động phòng bệnh
Theo BS, tiêm vaccine là một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa các bệnh liên quan HPV.
Vaccine HPV giúp phòng ngừa nhiễm các tuýp virus có trong vaccine, từ đó phòng sùi mào gà và các tổn thương tiền ung thư, ung thư liên quan HPV. Tiêm vaccine cho nam giới không chỉ bảo vệ bản thân mà còn bảo vệ bạn tình, góp phần giảm lây truyền trong cộng đồng.
BS Thi cho biết thêm, thời điểm tiêm có ý nghĩa rất quan trọng vì vaccine HPV phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất khi được sử dụng trước khi cơ thể tiếp xúc với virus.
Bên cạnh đó, độ tuổi tiêm còn liên quan đến khả năng đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
Các nghiên cứu cho thấy trẻ trong độ tuổi 9-14 có khả năng tạo đáp ứng kháng thể rất tốt sau tiêm vaccine HPV. Đây cũng là giai đoạn phần lớn trẻ chưa có nguy cơ phơi nhiễm qua đường tình dục, vì vậy việc tiêm phòng giúp cơ thể chuẩn bị sẵn miễn dịch bảo vệ trước khi có nguy cơ tiếp xúc với virus trong tương lai.
Chính vì những lý do này, Tổ chức Y tế thế giới xác định trẻ em gái 9-14 tuổi là nhóm ưu tiên tiêm vaccine HPV để phòng ngừa ung thư cổ tử cung. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ cũng khuyến cáo tiêm thường quy cho cả trẻ trai và trẻ gái ở tuổi 11-12, đồng thời có thể bắt đầu từ 9 tuổi.
“Điều quan trọng là cần thay đổi suy nghĩ HPV chỉ là vấn đề sức khỏe của phụ nữ hoặc chỉ cần quan tâm khi đã trưởng thành. Chủ động tiêm phòng đúng độ tuổi cho cả nam và nữ là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến HPV trong tương lai”, BS Thi nói.