Vượt xe là một trong những kỹ năng khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và khả năng phán đoán của người cầm lái, bởi chỉ một quyết định sai thời điểm cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Để đảm bảo an toàn, tài xế không chỉ cần quan sát, căn tốc độ, ước lượng khoảng cách và nhận diện tình huống giao thông, mà còn phải hiểu rõ sức mạnh, khả năng tăng tốc của chiếc xe mình đang điều khiển để xác định liệu có đủ điều kiện hoàn thành thao tác hay không.
(Một tình huống vượt xe ẩu trên đường hẹp khiến xe bán tải bị kẹo giữa hai chiếc xe to. Nguồn video: OFFB)
Tuy nhiên, trên thực tế, không ít tài xế vẫn vượt xe theo cảm tính, thiếu kỹ năng đánh giá tình huống hoặc bất chấp nguy hiểm để vượt tại những vị trí không được phép. Vậy, làm thế nào để vượt xe đúng kỹ thuật, bảo đảm an toàn và những tình huống nào người lái tuyệt đối không nên cố vượt?
Theo anh Nghiêm Xuân Đỉnh (Trung tâm Đào tạo lái xe LOD, Hà Nội), vượt xe không đơn thuần là bật xi-nhan rồi tăng ga vọt lên mà còn đòi hỏi tài xế phải quan sát, đánh giá tình huống và đưa ra quyết định nhanh, chính xác.
"Trước khi thực hiện, cần xác định phía trước có đủ khoảng trống, không có xe ngược chiều trong đoạn đường định vượt và xe phía trước không có tín hiệu vượt phương tiện khác. Đáng chú ý, khoảng trống cần thiết không chỉ đủ để xe vượt qua phương tiện phía trước mà còn phải cho phép trở về làn an toàn", anh Đỉnh chia sẻ.
Vị chuyên gia đào tạo lái xe với hơn 20 năm kinh nghiệm đúc kết, một pha vượt xe an toàn phải bảo đảm 4 yếu tố: tầm nhìn, khoảng cách, tốc độ và khả năng kiểm soát phương tiện. Chỉ cần thiếu 1 trong 4 yếu tố này, việc vượt xe sẽ tiềm ẩn rủi ro.
Anh Nghiêm Xuân Đỉnh chỉ ra một số vị trí hoặc tình huống mà khi vượt xe cần tránh như sau:
Vượt ở đầu dốc, đường cong:
Đây là những vị trí tài xế khó quan sát đầy đủ phần đường phía trước. Khi xe đang lên dốc hoặc vào cua, phương tiện đi ngược chiều có thể bị che khuất. Nếu cố vượt, tài xế có nguy cơ đối mặt trực tiếp với xe ngược chiều mà không đủ khoảng trống để xử lý.
Anh Đỉnh khuyến cáo người lái nên giữ khoảng cách với xe phía trước, chờ qua hết điểm khuất rồi mới đánh giá lại điều kiện vượt. Không nên vì thấy xe đi trước chạy chậm mà chủ quan cho rằng chỉ cần tăng tốc là có thể vượt qua an toàn.
(Tài xế chiếc Mazda CX-5 đã mắc lỗi sơ đẳng khi cố vượt ở đoạn đường cong, tầm nhìn hạn chế. Nguồn video: Oto+)
Cố vượt xe tải, xe khách khi tầm nhìn hạn chế:
Các phương tiện lớn thường che khuất tầm nhìn, khiến tài xế phía sau khó quan sát tình hình giao thông phía trước. Một số người có thói quen lấn nhẹ sang trái để nhìn thử rồi mới quyết định vượt. Theo vị giảng viên, đây là cách xử lý nguy hiểm bởi khi phát hiện xe ngược chiều, khoảng trống để quay lại làn đường cũ có thể không còn.
Cách an toàn hơn là giữ khoảng cách đủ xa để cải thiện góc quan sát. Nếu vẫn không nhìn rõ phần đường phía trước, tài xế nên tiếp tục kiên nhẫn đi sau, không cố vượt.
Vượt thiếu dứt khoát:
Một sai lầm khác là chỉ ước lượng khoảng cách bằng mắt mà không tính đến tốc độ của cả xe mình và phương tiện ngược chiều. Khi tăng tốc không đủ, quá trình vượt kéo dài, tài xế có thể rơi vào tình thế nguy hiểm và không kịp trở về làn đường.
Theo anh Đỉnh, khả năng tăng tốc của xe còn phụ thuộc vào tải trọng, công suất động cơ và tốc độ ban đầu (đà vượt) của chiếc xe. Người lái cần hiểu rõ khả năng vận hành của phương tiện mình đang điều khiển. Nếu không chắc có đủ khoảng trống để hoàn thành thao tác, nên từ bỏ ý định vượt, giảm tốc và chờ xe ngược chiều đi qua.
(Chiếc Isuzu Mu-X đã cố đè vạch liền để vượt liên tiếp nhiều phương tiện ngay trong khu vực đông đúc. Nguồn video: Otofun)
Vượt ngay trước giao lộ:
Tại nơi giao nhau, xe từ đường nhánh, xe máy, người đi bộ hoặc các phương tiện chuyển hướng có thể xuất hiện bất ngờ. Khi đang lấn sang phần đường ngược chiều để vượt, tài xế sẽ khó xử lý nếu có phương tiện cắt ngang.
Vì vậy, thay vì cố vượt để tranh thủ vài giây trước giao lộ, người lái nên giảm tốc, giữ khoảng cách và chờ đi qua khu vực giao nhau rồi mới cân nhắc vượt.
Vượt khi trời mưa, đường trơn:
Mặt đường ướt làm giảm độ bám của lốp, kéo dài quãng đường phanh, trong khi nước mưa và hơi nước có thể hạn chế tầm nhìn. Khi vượt xe tải hoặc xe khách, nước từ bánh xe lớn bắn lên kính lái còn có thể khiến người lái mất tầm quan sát trong vài giây.
Trong điều kiện này, tài xế không nên nóng vội vượt xe chỉ vì phương tiện phía trước chạy chậm. Nếu thời tiết hoặc mặt đường không bảo đảm an toàn, người điều khiển phải hoãn việc vượt.
Theo anh Đỉnh, dù kiên nhẫn không vượt xe do chưa đủ điều kiện, tài xế cũng không nên bám quá sát xe trước để chờ cơ hội, bởi điều này làm giảm tầm quan sát và thu hẹp khoảng cách xử lý khi có tình huống bất ngờ.
Khi chuẩn bị vượt, tài xế cần phát tín hiệu báo hướng chuyển và chỉ sử dụng còi hoặc đèn trong những trường hợp phù hợp, không lạm dụng để gây áp lực buộc xe phía trước nhường đường.
Ngược lại, khi có xe phía sau xin vượt và điều kiện an toàn cho phép, người lái nên giảm tốc độ, đi sát về bên phải phần đường của mình để tạo điều kiện cho xe sau vượt an toàn.
Cuối cùng, anh Đỉnh lưu ý tài xế không nên vì muốn vượt nhanh mà tăng tốc vượt quá giới hạn cho phép trên đoạn đường đang lưu thông. Việc này không chỉ làm tăng nguy cơ mất lái, va chạm với phương tiện khác và khó xử lý tình huống mà còn có thể khiến người điều khiển phương tiện bị CSGT xử phạt nặng.
Bạn có góc nhìn thế nào về nội dung trên? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận hoặc theo email: [email protected]. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!