7 triệu người Việt bị đái tháo đường, chuyên gia cảnh báo lối sống

PGS.TS Đỗ Trung Quân, Chủ tịch Hội Nội tiết Và Đái tháo đường TP Hà Nội, cho biết thông tin trên tại Hội nghị Nội tiết - Đái tháo đường và Hội chứng chuyển hóa Hà Nội mở rộng lần thứ XII, diễn ra ngày 17/10.

Theo Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), năm 2021 có khoảng 537 triệu người trưởng thành (20-79 tuổi) trên toàn cầu đang sống chung với bệnh đái tháo đường, dự kiến sẽ tăng lên 783 triệu người vào năm 2045.

Khoảng 6-7% người Việt trưởng thành bị đái tháo đường

"Tại Việt Nam, khoảng 6-7% dân số trưởng thành bị đái tháo đường, tương đương gần 7 triệu người, trong đó nhiều người chưa được chẩn đoán, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, thận và thần kinh", PGS Quân nói.

Ông đánh giá, sự gia tăng của bệnh đái tháo đường những năm qua rất đáng lo ngại. Cách đây 10 năm, tỷ lệ đái tháo đường của chúng ta còn thấp, chỉ khoảng 2-3%. Nhưng giai đoạn 2020-2022, một điều tra của Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho thấy tỷ lệ mắc bệnh đã hơn 7%.

Đặc biệt, PGS Quân cảnh báo xu hướng đái tháo đường trẻ hóa, trong đó thói quen ăn uống và sinh hoạt là một nguy cơ rất lớn.

Ông cho biết, đồng thuận gần đây của Hiệp hội Đái tháo đường châu Âu và Hoa Kỳ  nhấn mạnh để phòng đái tháo đường cần:

- Ngủ đủ giấc, đảm bảo chất lượng giấc ngủ.

- Thay đổi lối sống: Ăn nhiều chất xơ, hạn chế đường, mỡ, muối; khuyến khích chế độ ăn Địa Trung Hải (nhiều rau xanh, chất xơ, giảm tinh bột, lượng đạm vừa phải, ít muối, ít mỡ).

Ở các nước áp dụng tốt chế độ này, nguy cơ bệnh lý chuyển hóa và đái tháo đường thấp hơn hẳn.

"Trong khi đó, giới trẻ hiện nay ăn nhiều đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn chứa rất nhiều đường và muối; ít vận động, sinh hoạt, ăn ngủ không đúng giờ giấc làm đảo lộn nhịp sinh học của cơ thể.

Những thói quen này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa, dẫn đến rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường rồi tiến triển thành đái tháo đường.

Đáng lưu ý, một trong những biến chứng rất sớm ở người trẻ mắc đái tháo đường là suy giảm chức năng sinh dục. Khi đó chất lượng cuộc sống giảm sút, kéo theo lo âu, trầm cảm tăng lên, tạo thành một "vòng xoắn bệnh lý" rất khó thoát ra nếu không chủ động điều chỉnh từ sớm", PGS Quân nói.

Đẩy mạnh chiến lược dự phòng đái tháo đường

Theo PGS Quân, phòng bệnh cấp 1 là ngăn chặn tiền đái tháo đường ở những người có yếu tố nguy cơ như: thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, có tiền căn đái tháo đường thai kỳ, hoặc những người có tiền sử gia đình trực hệ (bố mẹ, anh chị em bị đái tháo đường).

Với những người có yếu tố nguy cơ cao, cần phải phòng bệnh bằng giáo dục thay đổi lối sống, tăng cường luyện tập, nếu thừa cân phải giảm cân, điều trị mỡ máu, điều trị tăng huyết áp... nhằm làm chậm lại sự tiến triển thành bệnh đái tháo đường.

"Hiện tỷ lệ người thừa cân, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, tiền căn đái tháo đường thai kỳ... mà không can thiệp thì chỉ 5-10 năm sau họ sẽ trở thành bệnh nhân đái tháo đường. Khi đó tỷ lệ sẽ không chỉ tăng theo cấp số cộng mà tăng theo cấp số nhân, trở thành gánh nặng không chỉ cho ngành y tế mà cho toàn bộ nền kinh tế, đồng thời làm giảm sút chất lượng cuộc sống của người bệnh rất nhiều", PGS Quân nói.

Phòng bệnh cấp 2 là những trường hợp đã mắc đái tháo đường cần điều trị tích cực ngay từ đầu để ngăn chặn những biến chứng của bệnh, đặc biệt là biến chứng về tim mạch (nguyên nhân tử vong hàng đầu), biến chứng thận, chuyển hóa, gan nhiễm mỡ... 

Theo PGS Quân, việc đồng thời thực hiện hai phương pháp dự phòng bệnh này sẽ góp phần kiểm soát bệnh đái tháo đường.

Hội nghị Nội tiết - Đái tháo đường và Hội chứng chuyển hóa Hà Nội mở rộng lần thứ XII có chủ đề “Chung tay quản lý bệnh nhân đái tháo đường vì tương lai, bảo vệ cho ngày mai”, nhằm cập nhật kiến thức và công nghệ mới trong quản lý bệnh nội tiết, đái tháo đường và rối loạn chuyển hóa, góp phần phòng ngừa các biến chứng tim mạch, thận và chuyển hóa ở người bệnh.