Tải lượng virus viêm gan B là nồng độ DNA của virus viêm gan B (HBV) trong một đơn vị thể tích máu, thường được định lượng bằng đơn vị IU/mL. Chỉ số này phản ánh mức sao chép của virus trong cơ thể tại thời điểm xét nghiệm.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Mai, khoa Nội tiêu hóa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết xét nghiệm tải lượng virus viêm gan B hỗ trợ xác định hướng điều trị kháng virus và theo dõi đáp ứng điều trị. Phương pháp này giúp đánh giá nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con ở phụ nữ mang thai, khả năng tái hoạt HBV...
Xét nghiệm tải lượng virus viêm gan B thường được chỉ định với những nhóm người dưới đây.
Mới phát hiện nhiễm HBV
Quyết định điều trị nhiễm HBV phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có tải lượng virus, mức độ tăng men gan, tình trạng viêm hoặc xơ hóa gan và các yếu tố nguy cơ khác.
Xét nghiệm tải lượng virus ở người bệnh đang nhiễm HBV có vai trò xác định mức độ nhân lên của virus. Bác sĩ có thể kết hợp các xét nghiệm khác nhằm đánh giá mức độ tổn thương gan, từ đó xác định hướng điều trị.
Bác sĩ Mai tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Đang điều trị thuốc kháng virus
Các thuốc kháng virus viêm gan B có tác dụng ức chế quá trình nhân lên của HBV. Trong quá trình điều trị, xét nghiệm tải lượng virus được sử dụng để theo dõi mức độ kiểm soát virus và khả năng đáp ứng thuốc. Tải lượng virus giảm hoặc xuống dưới ngưỡng phát hiện là dấu hiệu cho thấy virus đang được kiểm soát.
Ngược lại, nếu tải lượng virus ở mức cao hoặc tăng trở lại, bác sĩ có thể xem xét điều chỉnh hướng điều trị. Người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc, thay đổi liều hoặc đổi thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ, ngay cả khi xét nghiệm cho thấy tải lượng virus đã giảm.
Nhiễm HBV mạn tính nhưng chưa điều trị
Một số người nhiễm HBV mạn tính có tải lượng virus tương đối cao nhưng men gan vẫn bình thường, chưa có dấu hiệu tổn thương gan và không kèm các yếu tố nguy cơ khác, thường được chỉ định theo dõi định kỳ.
Trong trường hợp này, xét nghiệm HBV DNA có mục đích theo dõi, phát hiện những thay đổi về hoạt động của virus, từ đó bác sĩ quyết định thời điểm cần can thiệp.
Phụ nữ mang thai nhiễm HBV
Xét nghiệm tải lượng virus có vai trò quan trọng trong đánh giá nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con. Thai phụ có tải lượng HBV DNA cao, 200.000 IU/mL trở lên, có thể cần dùng thuốc kháng virus trong giai đoạn phù hợp của thai kỳ nhằm giảm nguy cơ lây truyền.
Sau khi trẻ chào đời, gia đình nên tiêm vaccine viêm gan B và sử dụng globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) theo chỉ định - trong vòng 24 giờ chào đời - có thể ngăn lây nhiễm từ mẹ.
Người có nguy cơ ung thư gan
HBV DNA phản ánh mức độ nhân lên của virus. Tải lượng virus viêm gan B cao kéo dài có liên quan đến nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan ở người nhiễm HBV mạn. Tuy nhiên, bác sĩ kết hợp nhiều yếu tố như độ tuổi, giới tính, men gan, mức độ xơ hóa gan, tiền sử gia đình để đánh giá tổng thể, trước khi có chỉ định xét nghiệm tầm soát.
Theo bác sĩ Tuyết Mai, người nhiễm HBV cần tuân thủ lịch tái khám và xét nghiệm cá thể hóa theo hướng dẫn. Uống thuốc đúng liều, đúng thời gian và không tự ý ngừng thuốc. Người bệnh duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế hoặc tránh rượu bia, không hút thuốc, ăn uống cân bằng, vận động phù hợp. Không tự ý dùng thực phẩm chức năng hay các thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Thảo Nhi
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp