Rau bó xôi tốt cho sức khỏe, ai cần lưu ý khi ăn?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Rau bó xôi tốt cho sức khỏe, nhưng cũng chứa nhiều oxalate - hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi thận ở người có nguy cơ. Người lớn tuổi, đặc biệt người từng bị sỏi thận, cần lưu ý gì khi ăn loại rau này?

Rau bó xôi là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng có hàm lượng oxalate cao. Chất này có thể kết hợp với canxi trong nước tiểu, tạo thành tinh thể canxi oxalate - thành phần phổ biến của sỏi thận, theo tạp chí Parade (Mỹ).

Vì sao cần chú ý đến oxalate?

Bác sĩ Tim Pflederer, Giám đốc y khoa tại Evergreen Nephrology (Mỹ), cảnh báo việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu oxalate có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở những người nhạy cảm với hợp chất này.

Bác sĩ Stefanie Diaz, chuyên khoa thận tại Mỹ, cũng lưu ý rau bó xôi là một nguồn oxalate đáng kể trong chế độ ăn. Tuy nhiên, nguy cơ không giống nhau ở tất cả mọi người mà còn phụ thuộc vào lượng ăn, tần suất tiêu thụ, khả năng bài tiết oxalate và tiền sử sỏi thận.

Tuổi tác có thể đi kèm với sự suy giảm chức năng thận, đặc biệt ở người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Dù vậy, không có nghĩa mọi người trên 60 tuổi đều phải hạn chế rau bó xôi. Với đa số người khỏe mạnh, rau bó xôi vẫn là một phần của chế độ ăn cân bằng.

Ăn rau bó xôi thế nào để giảm nguy cơ sỏi thận?

Người từng bị sỏi thận canxi oxalate hoặc được bác sĩ xác định có nguy cơ cao nên lưu ý một số điểm sau:

Không ăn quá nhiều trong thời gian ngắn: Hạn chế sử dụng lượng lớn rau bó xôi thường xuyên, nhất là dưới dạng sinh tố hoặc nước ép cô đặc.

Đa dạng thực phẩm: Luân phiên rau bó xôi với các loại rau khác để tránh phụ thuộc vào một nguồn thực phẩm giàu oxalate.

Bổ sung canxi từ thực phẩm phù hợp: Với người có nguy cơ sỏi canxi oxalate, lượng canxi phù hợp trong bữa ăn có thể giúp liên kết oxalate ngay tại đường tiêu hóa, hạn chế hấp thu. Không nên tự ý cắt giảm canxi.

Uống đủ nước theo tình trạng sức khỏe: Bổ sung nước hợp lý giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi ở nhiều người. Người mắc bệnh thận tiến triển hoặc suy tim cần tuân thủ hướng dẫn riêng về lượng dịch.

Người có tiền sử sỏi thận tái phát nên trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn phù hợp, thay vì tự loại bỏ nhiều loại rau khỏi thực đơn.

Rau bó xôi không phải thực phẩm gây hại cho thận ở tất cả mọi người. Điều quan trọng là ăn đa dạng, tránh tiêu thụ quá mức và điều chỉnh chế độ ăn theo nguy cơ cá nhân. Đặc biệt, người lớn tuổi mắc bệnh thận hoặc từng bị sỏi thận nên được tư vấn dinh dưỡng dựa trên tình trạng sức khỏe thực tế.

Rau bó xôi là nguồn dinh dưỡng giá trị nhưng chứa hàm lượng oxalate đáng kể, hợp chất có thể kết hợp với canxi trong nước tiểu tạo thành tinh thể canxi oxalate gây sỏi thận. Theo Bác sĩ Tim Pflederer, Giám đốc y khoa tại Evergreen Nephrology (Mỹ), việc tiêu thụ quá mức thực phẩm giàu oxalate sẽ gia tăng rủi ro ở nhóm người nhạy cảm. Tuy nhiên, Bác sĩ chuyên khoa thận Stefanie Diaz nhấn mạnh nguy cơ thực tế phụ thuộc vào tần suất ăn, khả năng bài tiết cá nhân và tiền sử bệnh lý của mỗi người. Tuổi tác thường đi kèm nguy cơ suy giảm chức năng thận, đặc biệt ở người mắc kèm bệnh tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Dù vậy, các chuyên gia khẳng định không phải toàn bộ người trên 60 tuổi đều phải kiêng loại rau này, bởi rau bó xôi vẫn là thành phần phù hợp trong thực đơn của đa số người khỏe mạnh. Mối lo ngại chủ yếu tập trung vào nhóm từng bị sỏi thận tái phát hoặc người được xác định có nguy cơ tích tụ canxi oxalate cao. Để kiểm soát rủi ro, người có nguy cơ không nên dung nạp lượng lớn rau bó xôi trong thời gian ngắn, nhất là dạng nước ép hoặc sinh tố cô đặc. Việc kết hợp canxi từ bữa ăn giúp liên kết oxalate ngay tại đường tiêu hóa, hạn chế hấp thu vào máu thay vì tự ý cắt giảm khoáng chất này. Đồng thời, người bệnh cần uống đủ nước theo chỉ định y khoa và luân phiên đa dạng các loại rau xanh khác trong khẩu phần hàng ngày.