Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng". Giá dầu hạ nhiệt sau khi G7 tung ra “liều thuốc hạ sốt” bằng thỏa thuận giải phóng 100 triệu thùng dầu thô và diesel từ các kho dự trữ chiến lược, song thị trường “vàng đen” tiếp tục đối mặt rủi ro về một mặt bằng giá cao kéo dài.
Quyết định của các thành viên chủ chốt trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và đối tác (OPEC+), gồm Saudi Arabia, Nga, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman, về duy trì sản lượng dầu hiện tại trong tháng 11/2026 vừa được đưa ra trong cuộc họp trực tuyến, trong bối cảnh liên minh này theo dõi sát tình trạng nguồn cung và các tuyến vận tải năng lượng ở Trung Đông.
Với sự tính toán thận trọng, OPEC+ giữ nguyên hạn ngạch mà chưa có bước điều chỉnh, bởi sự tăng hay giảm sản lượng hiện nay chưa phải là nhân tố có thể quyết định giá dầu. Việc OPEC+ không điều chỉnh sản lượng lúc này xuất phát từ nhiều lý do, trong đó sự gián đoạn vận chuyển dầu mỏ là một trong những nguyên nhân.
Sự gián đoạn dòng vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải trọng yếu khiến phần công suất trên giấy của OPEC+ cũng khó chuyển thành nguồn cung thực tế. Sản lượng thực tế của nhóm này vẫn thấp hơn nhiều do hoạt động xuất khẩu tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi cuộc xung đột tại Trung Đông.
Đây cũng là điểm khiến giá dầu dễ phản ứng mạnh với các thông tin địa chính trị. Tuy nhiên, động thái của OPEC+ đáng chú ý bởi nó diễn ra đúng lúc thị trường đang chịu sức ép kép: Nguồn cung vật chất bị bóp nghẹt bởi xung đột, trong khi giá dầu kỳ hạn đã trở lại vùng trên 100 USD/thùng.
Quyết định của OPEC+ được đưa ra trong bối cảnh giá dầu kỳ hạn đang rục rịch trở lại ngưỡng 100 USD/thùng, trong khi giá diesel bán lẻ tại các cây xăng chạm mốc cao kỷ lục, buộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) phải tính đến phương án xả kho dầu dự trữ khẩn cấp.
Cuộc khủng hoảng liên quan tới Eo biển Hormuz đã tạo ra một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất lịch sử thị trường dầu mỏ.
Điểm đáng chú ý của cú sốc lần này là giá các sản phẩm lọc dầu, nhất là diesel, chịu sức ép mạnh hơn mức tăng của dầu thô.
Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở lọc dầu làm gia tăng tình trạng thiếu diesel, nhiên liệu đầu vào quan trọng của vận tải đường bộ, nông nghiệp, công nghiệp và logistics.
Điều này khiến cú sốc nguồn cung diesel có khả năng lan truyền rộng hơn một cú sốc giá xăng đơn thuần.
Trước sức ép này, G7 đã phải quyết định đưa ra biện pháp can thiệp mạnh mẽ. Việc G7 thống nhất giải phóng tới 100 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu từ các kho dự trữ khẩn cấp là một tín hiệu quan trọng đối với thị trường dầu mỏ vì cho thấy các nước tiêu thụ lớn sẵn sàng sử dụng công cụ dự trữ chiến lược để hạn chế tác động của cú sốc nguồn cung, giúp tạm thời chặn đứng chuỗi ngày tăng phi mã của giá nhiên liệu toàn cầu.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 325 triệu thùng trong tổng số 400 triệu thùng được các nước cam kết giải phóng hồi tháng 3 đã được đưa ra thị trường.
Như vậy, lần xả kho mới của G7 không phải là một biện pháp đơn lẻ, mà nằm trong một chuỗi can thiệp quy mô rất lớn của các nước tiêu thụ dầu nhằm ngăn cú sốc năng lượng biến thành cú sốc kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, việc các nước “mở van” dự dữ dầu mỏ không thể thay thế nguồn cung dài hạn.
Tác động đầu tiên của việc G7 xả kho đã thể hiện khá rõ trên thị trường kỳ hạn. Xả kho có thể giúp thị trường vượt qua một giai đoạn thiếu hụt, nhưng không thể duy trì vô hạn.
Chính IEA cũng nhấn mạnh rằng, việc nối lại dòng chảy ổn định qua Eo biển Hormuz mới là yếu tố quan trọng nhất để đưa thị trường dầu mỏ và khí đốt trở lại trạng thái bình thường.
Câu hỏi được quan tâm hiện nay không phải giá dầu sẽ tăng hay giảm trong một phiên, mà là khủng hoảng nguồn cung sẽ kéo dài bao lâu. Đó cũng là lý do quyết định của OPEC+ có ý nghĩa vượt ra ngoài con số hạn ngạch tháng 11.
Liên minh các nước sản xuất dầu đang lựa chọn sự thận trọng trong khi các nước tiêu thụ phải sử dụng kho dự trữ để bù đắp cho nguồn cung bị gián đoạn.
Dù các quốc gia tiêu thụ dầu tiếp tục giải phóng lượng tồn kho lớn như kế hoạch, hay nhóm OPEC+ thận trọng trong việc đưa ra quyết định về sản lượng, thì áp lực về giá chỉ có thể được xoa dịu nếu hoạt động vận tải qua các tuyến trọng yếu được khôi phục và dầu mỏ từ Trung Đông tiếp tục trở lại thị trường.
Trong ngắn hạn, sự phối hợp giữa OPEC+, G7 và IEA có thể giúp thị trường tránh một cú sốc giá mạnh hơn, nhưng về dài hạn, không một lượng dầu dự trữ nào có thể thay thế được nguồn cung ổn định từ Trung Đông.
ANH THƯ