“Khi ở trạng thái vui vẻ, thoải mái, tôi cảm thấy các triệu chứng như đau ngực, mệt mỏi giảm, thậm chí có lúc biến mất. Có lẽ cảm giác sảng khoái đã lấn át cơn đau, tôi thấy tim khỏe hơn, không đau ngực, không khó thở, không mệt”, chú Đ.Q.H chia sẻ.
Chú Đ.Q.H (53 tuổi, ở TP.HCM) - người phát hiện hở van tim 2 lá cách đây 10 năm. Vài năm gần đây, chú cố gắng điều chỉnh tinh thần để sức khỏe tim ổn định hơn, song song với điều trị bằng thuốc. Chú cho biết thường “bỏ qua những điều không cần thiết, không suy nghĩ hay quan tâm quá mức” để tránh lo lắng, buồn phiền.
Duy trì loại vận động yêu thích có thể giúp giải phóng hormone hạnh phúc, kiểm soát huyết áp, lipid máu và đường huyết
ẢNH: NHƯ QUYÊN
Tương tự, chú B.H.Q (63 tuổi, ở TP.HCM), có bệnh nền tim mạch và từng đặt stent, cho biết khi nóng giận, hồi hộp hoặc lo lắng thì tim đập nhanh, khó thở, hụt hơi và mặt đỏ. Ngược lại, khi gặp gỡ bạn bè hoặc cười vui vẻ, tâm trạng chú phấn chấn và cơ thể dễ chịu hơn.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Đào Quang Hoàng, Khoa Nội Tim mạch - Lão học, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức (TP.HCM), các hướng dẫn y khoa quốc tế hiện đại đã chính thức công nhận sức khỏe tâm lý là một trụ cột nền tảng trong phòng ngừa và quản lý bệnh tim mạch.
Khi “1 nụ cười bằng 10 thang thuốc bổ”
Theo bác sĩ Quang Hoàng, khi ta cất tiếng cười sảng khoái hoặc có cảm xúc tích cực (niềm vui, sự lạc quan, lòng biết ơn…), cơ thể trải qua một chuỗi phản ứng sinh lý thần kinh - nội tiết - mạch máu đặc biệt, giúp:
Tăng cường chức năng nội mạc mạch máu: Cảm xúc vui vẻ kích thích giải phóng nitric oxide (NO), giúp thư giãn cơ trơn thành mạch, hỗ trợ giãn mạch và hạ huyết áp.
Giảm phản ứng stress: Cảm xúc tích cực làm giảm hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và các hormone liên quan đến stress như cortisol, adrenaline.
Điều hòa hệ thần kinh thực vật: Giảm trương lực giao cảm, tăng hoạt động đối giao cảm, từ đó giúp nhịp tim và huyết áp ổn định hơn.
Giảm phản ứng viêm và đông máu: Tâm lý thoải mái và tiếng cười giúp giảm phản ứng viêm nội mạc và duy trì trạng thái đông - cầm máu cân bằng.
“Dù phản ứng hạ huyết áp hay giãn mạch khi cười diễn ra ngay tại thời điểm đó, nhưng những tác động này đóng góp rất lớn vào việc dự phòng các biến cố tim mạch lâu dài. Đặc biệt, tiếng cười đóng vai trò như một ‘nút xả van áp suất’, đưa cơ thể trở lại trạng thái cân bằng nội môi, bảo vệ tim mạch khỏi đợt tăng vọt huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Hoàng cho hay.
Tiếng cười như một ‘nút xả van áp suất’, bảo vệ tim mạch khỏi đợt tăng vọt huyết áp nguy hiểm
ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT
Cần chú trọng sức khỏe tinh thần
Hưởng ứng Ngày Tim mạch thế giới 29.9, bác sĩ Quang Hoàng khuyên người bệnh tim mạch nên coi “chăm sóc sức khỏe tâm trí” là một phần không thể tách rời trong phác đồ điều trị hằng ngày, cụ thể:
- Dành 15 - 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động giải trí lành mạnh hoặc trò chuyện cùng người thân, bạn bè…
- Tăng cường kết nối và giao lưu xã hội bằng cách tham gia các câu lạc bộ sức khỏe, các hoạt động cộng đồng.
- Hít thở sâu, thiền định, yoga 10 - 15 phút mỗi ngày, hỗ trợ hạ huyết áp và điều hòa nhịp tim.
- Duy trì loại vận động yêu thích (đi bộ trong công viên, khiêu vũ dưỡng sinh, đạp xe…). Vận động không chỉ giải phóng endorphin (hormone hạnh phúc) mà còn giúp kiểm soát huyết áp, lipid máu và đường huyết.
- Ngủ đủ 7 - 8 tiếng chất lượng mỗi đêm.
- Nếu cảm thấy lo âu, căng thẳng hoặc có dấu hiệu trầm cảm kéo dài, hãy trao đổi với bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Đào Quang Hoàng, các liệu pháp quản lý căng thẳng, điều hòa nhịp thở và thực hành tâm trí - cơ thể đã được chứng minh là có hiệu quả hạ huyết áp rõ rệt, được khuyến cáo sử dụng như một liệu pháp bổ trợ chính thức trong điều trị tăng huyết áp.
Những người duy trì được trạng thái tâm lý tích cực, lạc quan có tỷ lệ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ và suy tim thấp hơn đáng kể. Cảm xúc vui vẻ và tinh thần minh mẫn giúp người bệnh có thêm động lực để duy trì các hành vi sức khỏe lành mạnh (tập thể dục, ăn uống khoa học, bỏ thuốc lá) và tuân thủ lịch uống thuốc hằng ngày.