Là đầu tàu kinh tế của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, đồng thời xây dựng vị thế trung tâm tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nguồn nhân lực chất lượng cao đóng vai trò then chốt, không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn là yếu tố quyết định khả năng thu hút đầu tư, phát triển các ngành kinh tế giá trị gia tăng cao và tăng trưởng bền vững của Thành phố.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc vận hành Manpower Việt Nam (doanh nghiệp nhân sự toàn cầu có chi nhánh tại Việt Nam) đã chia sẻ phân tích về xu hướng nhu cầu nhân lực chất lượng cao hiện nay, những yếu tố giúp Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung gia tăng sức hấp dẫn đối với nhân lực chất lượng cao, cũng như các giải pháp để thu hút, phát triển và giữ chân nhân tài.
Ba thay đổi lớn đang và sẽ tác động tới nhu cầu nhân lực chất lượng cao
“Từ góc độ thị trường lao động, Manpower chúng tôi nhận thấy có 3 thay đổi lớn đang và sẽ tiếp tục tác động đến nhu cầu nhân lực chất lượng cao cũng như dòng dịch chuyển của chuyên gia quốc tế tại Việt Nam trong thập kỷ tới”, bà Thủy nói.
Ba thay đổi đó theo bà Thủy gồm có:
Một là, nhu cầu nhân lực chất lượng cao sẽ tăng nhanh hơn tốc độ cung ứng của thị trường. Từ thực tế tuyển dụng của Manpower, nhu cầu nhân sự có kỹ năng tại Việt Nam đang rất lớn. Khảo sát Xu hướng Tuyển dụng của Manpower cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng liên tục ở mức cao.
Gần nhất, 52% doanh nghiệp dự định gia tăng tuyển dụng trong quý IV/2026. Các đơn đặt hàng tuyển dụng mà Manpower Việt Nam nhận được trong 2026 cũng đang có xu hướng gia tăng trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, tự động hóa, logistics, chuỗi cung ứng và sản xuất công nghệ cao.
Tuy nhiên, thiếu hụt nhân lực có kỹ năng phù hợp đang là một trong rào cản chính trong tuyển dụng. Khoảng 50% doanh nghiệp tại Việt Nam tham gia khảo sát của chúng tôi cho biết họ mất nhiều thời gian hơn để tuyển được người so với 2025 bởi thiếu ứng viên - bao gồm cả việc số lượng người có kỹ năng phù hợp ứng tuyển vào không đủ, hoặc nguồn ứng viên đáp ứng yêu cầu tuyển dụng trên thị trường còn hạn chế.
Một thí dụ điển hình về chênh lệch cung và cầu lao động là ngành bán dẫn. Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 50.000 nhân lực bán dẫn đến năm 2030, riêng Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực có trình độ đại học trở lên. Tuy nhiên, cả nước hiện nay mới chỉ có khoảng 15.000 nhân lực bán dẫn – tương đương 30% tổng nhu cầu.
Hai là, yêu cầu của doanh nghiệp đối với nhân lực chất lượng cao đang dần thay đổi. Theo quan sát của Manpower, nếu trước đây doanh nghiệp ưu tiên bằng cấp, kinh nghiệm, ngoại ngữ và kỹ năng quản lý thì hiện tại những yếu tố đó gần như đã trở thành điều kiện cơ bản.
Từ các dự án tuyển dụng cấp trung và cấp cao mà Manpower đang thực hiện, nhu cầu ngày càng tăng đối với những ứng viên có khả năng triển khai chuyển đổi số, tối ưu vận hành, quản trị trong môi trường quốc tế và tạo ra giá trị mới cho tổ chức.
Nói cách khác, trước đây doanh nghiệp tuyển người để vận hành công việc, còn ngày nay họ tuyển những người có thể dẫn dắt tăng trưởng và đổi mới.
Ba là, cuộc cạnh tranh nhân tài chất lượng cao trong tương lai sẽ mang tính chất toàn cầu. Trước đây, doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh nguồn nhân lực trong phạm vi địa phương hoặc giữa các tỉnh, thành trong nước.
Tuy nhiên, ngày nay, một chuyên gia AI, một Giám đốc nhà máy hay một lãnh đạo cấp cao hoàn toàn có thể lựa chọn làm việc tại bất kỳ trung tâm kinh tế nào trên thế giới. Sự phát triển của nền kinh tế số, xu hướng dịch chuyển nhân tài toàn cầu và nhu cầu nhân lực cấp cao ngày càng lớn đang khiến cuộc cạnh tranh nhân tài trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
Điều đó có nghĩa là Việt Nam không chỉ cần nỗ lực để thu hút vốn đầu tư mà còn cạnh tranh để thu hút nhân tài trong nước lẫn quốc tế. Do vậy, nếu không có sự chuẩn bị đúng từ bây giờ, thì tốc độ sẵn sàng của thị trường lao động sẽ không theo kịp tốc độ đổi mới của công nghệ hay yêu cầu phát triển trong tương lai.
Ba lợi thế của Thành phố Hồ Chí Minh trong thu hút nhân lực chất lượng cao
Riêng với Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương đang sở hữu 3 lợi thế đáng chú ý thu hút nhân lực chất lượng cao. Đó là, cơ hội tham gia vào một thị trường đang tăng trưởng khi nhiều trung tâm quốc tế đã có hệ sinh thái rất trưởng thành.
Thành phố Hồ Chí Minh lại hấp dẫn ở khía cạnh khác: chuyên gia có cơ hội trực tiếp xây dựng đội ngũ, phát triển thị trường và tạo ra những thay đổi có thể nhìn thấy. Đây là những giá trị nghề nghiệp rất lớn với nhiều người. Sức hấp dẫn này càng được củng cố bởi một môi trường kinh doanh năng động và tinh thần cởi mở của thành phố. Nơi đây sở hữu lực lượng lao động trẻ, ham học hỏi, cộng đồng doanh nghiệp năng động và các mô hình kinh doanh mới liên tục xuất hiện.
Song song là tương quan giữa chi phí sống và thu nhập rất cạnh tranh. Theo khảo sát Expat Insider từ InterNations (mạng lưới và cộng đồng trực tuyến thế giới dành cho những người sống và làm việc ở nước ngoài), Việt Nam đứng đầu về chỉ số tài chính cá nhân dành cho người nước ngoài trong nhiều năm liên tiếp.
Có tới 89% chuyên gia nước ngoài đánh giá tích cực về chi phí sinh hoạt tại Việt Nam và 87% cho biết thu nhập của họ hoàn toàn đủ để có một cuộc sống thoải mái, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn cầu. Đây là một yếu tố quan trọng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng tại nhiều thị trường, đặc biệt trước những bất ổn kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Đáng chú ý là vị trí kết nối trong chuỗi cung ứng và thị trường ASEAN khi Việt Nam đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng hiện diện sản xuất của nhiều tập đoàn quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu nhiều lợi thế để trở thành trung tâm quản lý, thương mại và điều phối hoạt động cho thị trường Việt Nam cũng như ASEAN. Không chỉ là đầu tàu kinh tế của cả nước, thành phố còn có khả năng kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh doanh lớn trong khu vực thông qua mạng lưới hạ tầng, dịch vụ tài chính, logistics và hệ sinh thái doanh nghiệp quốc tế ngày càng phát triển.
Manpower Việt Nam cũng quan sát thấy xu hướng này ngày càng rõ nét qua các dự án tuyển dụng thực tế. Chẳng hạn, vào giữa năm 2025, một thương hiệu bán lẻ thời trang quốc tế đã lần đầu mở rộng hoạt động sang Việt Nam và lựa chọn khu vực phía nam để đặt trung tâm kho vận phục vụ hoạt động cho thị trường Đông Nam Á. Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp này đã hợp tác với Manpower để tuyển dụng số lượng lớn nhân sự có kinh nghiệm trong nhiều vai trò chiến lược như vận hành, chuỗi cung ứng và quản lý kho vận nhằm nhanh chóng đưa cơ sở mới vào hoạt động theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Những dự án như vậy cho thấy, Thành phố Hồ Chí Minh không còn chỉ là điểm đến cho các hoạt động kinh doanh tại Việt Nam mà ngày càng trở thành nơi đặt các chức năng quản lý và điều phối mang tầm khu vực. Điều này tạo ra sức hút đáng kể đối với các chuyên gia nước ngoài, đặc biệt là những nhân sự phụ trách quản lý khu vực, phát triển kinh doanh, chuỗi cung ứng hoặc vận hành.
Để Thành phố Hồ Chí Minh trở thành điểm đến hàng đầu của nhân tài quốc tế
Trao đổi về hướng giải pháp để Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung trở thành điểm đến hàng đầu của nhân tài quốc tế, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc vận hành Manpower Việt Nam đề xuất, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ tập trung vào 4 ưu tiên then chốt gồm có:
Thứ nhất, tiếp tục tạo thuận lợi về thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế.
Phân tích cụ thể, bà Thủy cho rằng, một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam đối với nhân tài quốc tế là tiếp tục cải thiện tính minh bạch, đơn giản và thuận tiện trong các thủ tục hành chính liên quan đến thị thực, giấy phép lao động và cư trú. Việc đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa quy trình và bảo đảm tính nhất quán trong quá trình thực hiện sẽ giúp doanh nghiệp cũng như các chuyên gia nước ngoài dễ dàng tiếp cận thông tin và chủ động hơn trong việc lập kế hoạch làm việc tại Việt Nam.
“Điều quan trọng không chỉ là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ mà còn tạo ra một quy trình rõ ràng, dễ theo dõi và có thể dự đoán được. Khi các bên hiểu rõ mình cần thực hiện những bước nào, hồ sơ đang ở giai đoạn nào và thời gian xử lý dự kiến ra sao, doanh nghiệp có thể tối ưu nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án trong khi các chuyên gia quốc tế cũng có thêm sự an tâm khi lựa chọn làm việc và gắn bó lâu dài tại Việt Nam”, bà Thủy kiến nghị.
Thứ hai, xây dựng điều kiện sống và hội nhập cho cả gia đình.
Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực địa phương có thể làm việc theo chuẩn quốc tế.
Thực tế cho thấy, không có trung tâm nhân tài nào phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào nguồn chuyên gia nước ngoài. Một trong những yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp quốc tế là khả năng xây dựng được đội ngũ nhân sự bản địa đủ năng lực để cùng làm việc, tiếp nhận chuyển giao tri thức và tạo ra giá trị lâu dài.
Trong bối cảnh này, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt ở các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như AI, bán dẫn, công nghệ thông tin và công nghệ cao. Bên cạnh chuyên môn kỹ thuật, các kỹ năng như ngoại ngữ, giao tiếp, hợp tác đa văn hóa và khả năng làm việc theo các tiêu chuẩn toàn cầu cũng cần được chú trọng. Khi nhân lực quốc tế và nhân lực Việt Nam có thể phối hợp hiệu quả, tri thức và kinh nghiệm toàn cầu mới thực sự được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh.
Thứ tư, thu hút mạnh hơn chuyên gia người Việt ở nước ngoài và xây dựng định vị quốc tế rõ ràng.
Phải khẳng định rằng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một nguồn lực đặc biệt giá trị. Họ sở hữu kinh nghiệm quốc tế, mạng lưới kết nối toàn cầu, đồng thời hiểu văn hóa và môi trường kinh doanh Việt Nam. Quan trọng hơn, nhiều người luôn mong muốn đóng góp cho sự phát triển của quê hương nếu có cơ hội phù hợp.
Vì vậy, Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng có thể nghiên cứu các cơ chế linh hoạt để thu hút nguồn lực này tham gia dưới nhiều hình thức khác nhau, không chỉ thông qua việc trở về làm việc toàn thời gian mà còn qua các hoạt động như nghiên cứu, cố vấn, chuyển giao công nghệ, đầu tư, giảng dạy hoặc kết nối thị trường quốc tế. Đây là cách hiệu quả để tiếp cận tri thức và kinh nghiệm toàn cầu, đồng thời rút ngắn thời gian nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Riêng với Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương này cần xây dựng một định vị rõ ràng trên bản đồ nhân tài quốc tế. Nếu Singapore được biết đến là trung tâm tài chính và Dubai là trung tâm thương mại toàn cầu, Thành phố Hồ Chí Minh cũng cần một câu chuyện riêng để thu hút nhân tài và nhà đầu tư quốc tế.
“Trong cuộc đua nhân tài toàn cầu, lợi thế sẽ thuộc về những thị trường mà người tài muốn đến, có thể phát huy tối đa năng lực và lựa chọn gắn bó lâu dài”, Giám đốc Võ Thị Bích Thủy nhấn mạnh.
LÊ ANH