Bảng điểm cách đây 130 năm hé lộ sự thật về học lực của Albert Einstein

Giai thoại về học lực của Einstein thời phổ thông

Cuối năm 1999, tạp chí Time bình chọn Albert Einstein là “Nhân vật của Thế kỷ”, ghi nhận những đóng góp quan trọng của ông đối với khoa học và công nghệ.

“Các công trình về thuyết tương đối, lượng tử và mối quan hệ giữa khối lượng với năng lượng của Einstein đã làm thay đổi nhận thức của nhân loại về vũ trụ, đồng thời đặt nền móng cho nhiều công nghệ quan trọng của thế kỷ XX”, tạp chí Time nhận định.

Albert Einstein thường được nhắc đến trong một giai thoại cho rằng ông từng là học sinh có thành tích kém. Theo câu chuyện này, Einstein là một cậu bé hiếu động, gặp khó khăn trong học tập nhưng sau đó đã nỗ lực vươn lên và trở thành một nhà khoa học lỗi lạc.

Giai thoại trên từng được sử dụng trong các hoạt động giáo dục nhằm truyền cảm hứng cho học sinh về giá trị của nỗ lực trong học tập. Tuy nhiên, các tài liệu lịch sử cho thấy thành tích học tập của Einstein thời phổ thông không phù hợp với nhận định này.

Bảng điểm 130 năm trước hé lộ học lực của Albert Einstein

Albert Einstein sinh ngày 14/3/1879 tại thành phố Ulm (Đức), sau đó cùng gia đình chuyển đến Munich.

Theo hồi ký của Albert Einstein xuất bản năm 1949, khi 12 tuổi, ông bắt đầu nghiên cứu về giải tích, môn học mà học sinh tại Đức thường được tiếp cận ở độ tuổi khoảng 15. Cũng trong thời gian này, Einstein tự chứng minh định lý Pythagore về mối quan hệ giữa ba cạnh của một tam giác vuông.

Theo cuốn tiểu sử Einstein: Cuộc đời và Vũ trụ của nhà văn Walter Isaacson, tháng 10/1895, Einstein đến Zurich (Thụy Sĩ) để dự kỳ thi tuyển vào Trường Bách khoa Zurich, tiền thân của Viện Kỹ thuật Liên bang Thụy Sĩ (ETH Zurich) ngày nay.

Khi đó, Einstein mới 16 tuổi, trẻ hơn khoảng 2 tuổi so với các thí sinh khác. Trong kỳ thi, ông đạt kết quả xuất sắc ở các môn vật lý và toán học, nhưng không đạt yêu cầu ở một số môn ngoài lĩnh vực khoa học, đặc biệt là tiếng Pháp.

Mặc dù không trúng tuyển, kết quả thi của Einstein gây ấn tượng với hiệu trưởng Albin Herzog. Ông được khuyên theo học tại Trường Trung học bang Aargau (Thụy Sĩ) để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển tiếp theo.

Một năm sau, Einstein trở lại dự thi và trúng tuyển Trường Bách khoa Zurich khi mới 17 tuổi.

Cũng trong năm 1896, khi 16 tuổi, Einstein viết một bài luận được xem là đặt nền móng cho những nghiên cứu về thuyết tương đối của ông sau này.

Mức độ xuất sắc trong học tập của Einstein được thể hiện rõ qua bảng điểm tốt nghiệp tại Trường Trung học bang Aargau, được công bố trong cuốn sách "Albert Einstein - Phía sau một biểu tượng" của nhà sử học người Australia Ze'ev Rosenkranz.

Bảng điểm được lập năm 1896, cách đây 130 năm, cho thấy Einstein đạt điểm 6, mức cao nhất theo thang điểm tại Thụy Sĩ, ở các môn Đại số, Hình học, Hình học mô tả và Vật lý.

Ông đạt điểm 5 ở các môn Tiếng Đức, Tiếng Italy, Hóa học và Khoa học tự nhiên. Các môn Địa lý, Vẽ và Vẽ kỹ thuật được chấm điểm 4, mức đạt yêu cầu. Riêng môn tiếng Pháp, Einstein đạt điểm 3.

Giai thoại Einstein học kém bắt nguồn từ đâu?

Thành tích của Einstein tại Trường Trung học bang Aargau và việc ông trúng tuyển Trường Bách khoa Zurich ở tuổi 17 cho thấy ông có năng lực học tập nổi bật, đặc biệt trong lĩnh vực toán học và khoa học tự nhiên.

Giai thoại cho rằng Einstein từng học kém được cho là xuất hiện từ một bài viết đăng năm 1929 trên một tạp chí tại Berlin (Đức). Bài viết lan truyền thông tin cho rằng Einstein có thành tích học tập kém khi còn nhỏ.

Thời điểm đó, Einstein đã là một nhà vật lý nổi tiếng thế giới và nhận giải Nobel Vật lý năm 1921. Thông tin về quá trình học tập của ông vì vậy nhanh chóng thu hút sự chú ý.

Trước những thông tin không chính xác, nhà toán học Heinrich Wieleitner, hiệu trưởng Trường Trung học Luitpold Gymnasium, nơi Einstein từng theo học từ năm 8 đến 15 tuổi, đã gửi thư đính chính đến tờ "Tin tức Munich Mới nhất" (Münchner Neueste Nachrichten).

Trong thư, Heinrich Wieleitner cho biết theo thang điểm của trường, trong đó 1 là mức cao nhất và 6 là mức thấp nhất, Einstein thường đạt điểm 1 và 2 ở các môn Toán, Thần học, Khoa học và một số môn khác. Đặc biệt, trong những năm cuối tại trường, ông liên tục đạt điểm 1 ở môn Toán.

Một nguyên nhân khác dẫn đến sự hiểu lầm liên quan đến bảng điểm của Einstein vào năm 1896, năm cuối ông học phổ thông. Khi đó, hệ thống chấm điểm tại một số trường ở Thụy Sĩ đã được thay đổi: điểm 6 trở thành mức cao nhất, trong khi điểm 1 trở thành mức thấp nhất.

Do sự thay đổi này, khi đối chiếu bảng điểm của Einstein với hệ thống chấm điểm hiện nay, người đọc có thể hiểu nhầm rằng những điểm 1 ông từng nhận là mức thấp. Trên thực tế, tại thời điểm bảng điểm được lập theo hệ thống cũ, điểm 1 là mức cao nhất.

Như vậy, giai thoại cho rằng Albert Einstein từng là học sinh kém không phản ánh chính xác thành tích học tập của ông. Các tài liệu lịch sử cho thấy Einstein có năng lực nổi bật trong toán học và khoa học tự nhiên từ khi còn nhỏ.

Tuy nhiên, thành tựu khoa học của Einstein không chỉ đến từ năng khiếu. Quá trình nghiên cứu lâu dài, tư duy độc lập và nỗ lực học tập là những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự nghiệp của một trong những nhà khoa học có ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ XX.