Theo trang Popular Mechanics, nhân vật quan trọng nhất trong câu chuyện bí mật này là Mary Embree. Bà Embree bắt đầu sự nghiệp phục vụ công chúng ngay sau khi tốt nghiệp trung học vào cuối những năm 1960. Ban đầu, bà Embree làm việc cho Bộ Cựu chiến binh Mỹ, nhưng sau đó một thợ sửa máy đánh chữ từng đến văn phòng đã khuyên bà nên đặt mục tiêu cao hơn.
Bà Embree đã làm đúng như vậy. Người phụ nữ này không chỉ nhắm đến mục tiêu cao hơn Bộ Cựu chiến binh Mỹ một chút, mà nhắm tới mục tiêu cao nhất là CIA.
“Có rất ít phụ nữ làm việc tại CIA... ngoài các thư ký. Đó là một môi trường rất phân biệt giới tính”, bà Embree hồi tưởng trong bộ phim tài liệu nhan đề "Các bí mật của CIA" năm 1998. Quá trình tuyển dụng rất khắt khe và bà Embree cho rằng một số câu hỏi mang tính soi mói quá mức.
Dù vậy, bà Embree đã vượt qua tất cả các bài kiểm tra và trở thành một trong số rất ít phụ nữ làm việc tại CIA vào thời điểm đó. Ban đầu, bà là thư ký tại Bộ phận Giám sát âm thanh, sau đó chuyển sang Phòng Dịch vụ kỹ thuật, nơi bà phụ trách tìm kiếm những tài liệu “không thể tìm thấy trong thư viện, chẳng hạn như cách đặt chất nổ lên một cây cầu”.
Cuối cùng, năng khiếu nghiên cứu của Embree đã dẫn bà tới một khám phá giúp định hình lại thế giới theo những cách có lẽ chúng ta không bao giờ hiểu hết. Cuộc sống của các gia đình và thậm chí vận mệnh của các quốc gia có thể đã thay đổi vì những gì bà Embree khám phá ra trong thời gian làm việc tại CIA.
Năm 1975, kết quả nghiên cứu của bà Embree được công bố trong các phiên điều trần được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc của Ủy ban Church. Tại đây, Thượng nghị sĩ Mỹ Frank Church đã chất vấn Giám đốc CIA William Colby về một loại vũ khí bí mật do cơ quan này phát triển, được gọi là “súng gây đau tim”.
Thượng nghị sĩ Church cầm trên tay một khẩu súng lục có kích thước tương đương khẩu Government Model 1911 tiêu chuẩn của chính phủ Mỹ, nhưng được trang bị thêm ống ngắm.
“Khẩu súng này có bắn phi tiêu không?”, nghị sĩ Church hỏi Giám đốc Colby hỏi. “Có, thưa Chủ tịch Ủy ban”, ông Colby trả lời và nói thêm "một loại đặc biệt đã được phát triển, có khả năng xâm nhập vào mục tiêu mà không để lại dấu vết".
Bà Embree không thiết kế loại vũ khí này, nhưng bà đã phát hiện ra loại đạn đặc biệt là một chất độc có tên saxitoxin.
“Họ muốn tôi tìm hiểu xem có loại chất độc nào không thể phát hiện được, đặc biệt là loại có thể tạo ra các triệu chứng giống một cơn đau tim, khiến một người tử vong nhưng trông như thể họ đã lên cơn đau tim”, bà Embree tìm thấy câu trả lời ở saxitoxin, một chất độc có nguồn gốc từ động vật có vỏ.
Khi xâm nhập vào cơ thể người, saxitoxin gây tử vong theo cách giống một cơn đau tim. CIA sau đó phát triển một loại “phi tiêu đông lạnh” không thể phát hiện, khi đâm vào cơ thể chỉ để lại một chấm đỏ nhỏ, không có dấu kim tiêm hay vết thương đáng chú ý. Khi vào bên trong cơ thể, phi tiêu đông lạnh sẽ tan ra, giải phóng chất độc vào máu của mục tiêu.
“Nhưng chất độc sẽ không xuất hiện khi khám nghiệm tử thi phải không?”, Thượng nghị sĩ Church hỏi Giám đốc Colby. Trong lúc đó, Thượng nghị sĩ Barry Goldwater, ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa Mỹ một thập niên trước, mỉm cười nhìn qua ống ngắm của khẩu súng, giống như một đứa trẻ đang chơi súng hơi.
“Đúng vậy... vì thế không có cách nào nhận biết mục tiêu đã bị bắn trúng”, ông Colby trả lời.
Sự tồn tại của một loại vũ khí không thể phát hiện như vậy đã đủ gây lo ngại. Song, điều này càng đáng lo ngại trong bối cảnh Ủy ban Church phát hiện CIA từng trực tiếp và gián tiếp liên quan đến hàng loạt vụ ám sát và âm mưu ám sát các nhà lãnh đạo nước ngoài như Patrice Lumumba, Rafael Trujillo và Fidel Castro.
Tại phiên điều trần, sự tồn tại của loại vũ khí này đặt ra câu hỏi về vô số trường hợp tử vong được xác định là do “nguyên nhân tự nhiên”, những cái chết có thể đã phục vụ lợi ích của Mỹ, cả trong nước và ở nước ngoài.
Vũ khí này lẽ ra không được phép tồn tại vì vào ngày 25/11/1969, Tổng thống Mỹ khi đó Richard Nixon đã đưa ra "Tuyên bố về các chính sách và chương trình phòng thủ sinh học và hóa học", trong đó tuyên bố Mỹ chấm dứt phát triển vũ khí sinh học mang tính tấn công.
Vậy tại sao 5 năm sau tuyên bố của ông Nixon, CIA vẫn sở hữu một kho độc tố cùng ít nhất một khẩu súng phi tiêu dùng để nhắm bắn vào mục tiêu? Các chuyên gia cho rằng CIA đã nói dối tổng thống. Còn về lý do tại sao khẩu súng bắn phi tiêu của CIA bị phanh phui vào năm 1975, đó là sự trớ trêu của số phận. Sự việc này xảy ra vì chính Tổng thống Nixon đã nói dối người dân Mỹ.
Ủy ban Church với tên gọi chính thức là Ủy ban đặc biệt của Thượng viện Mỹ về Điều tra hoạt động của chính phủ liên quan đến tình báo, không hẳn được thành lập để phản ứng trực tiếp với vụ bê bối Watergate, mà đúng hơn là để giải quyết sự mất niềm tin sâu sắc của người dân Mỹ đối với chính phủ, điều Watergate đã trở thành biểu tượng.
Ủy ban Church được thành lập nhằm yêu cầu chính phủ phải chịu trách nhiệm giải trình. Họ tìm cách lật lại và xem xét mọi vấn đề mà trước đây họ được yêu cầu không đụng đến với lý do “an ninh quốc gia”. Hoạt động của CIA, Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI), Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) và thậm chí Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) đột nhiên phải chịu sự giám sát gắt gao của công chúng, trong khi trước đó các cơ quan này hành động như thể họ hoàn toàn không phải chịu trách nhiệm.