Sau khi người vợ đã gắn bó 43 năm qua đời, Simon gần như không thiết sống nữa. Trong nỗi đau buồn, ông tìm đến những cuộc trò chuyện trên mạng, tìm sự an ủi từ những người cùng cảnh ngộ.
Đó là lúc ông gặp và làm quen với một phụ nữ tự xưng là Emily. Đến khi chuyển 800.000 USD cho "người tình trên mạng" này, ông phát hiện ra đây là một kẻ lừa đảo trực tuyến.
Simon trình báo cảnh sát địa phương và Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), nhưng cho biết không nhận được hỗ trợ đáng kể. Sau đó, ông còn bị một kẻ khác tiếp cận, hứa kết nối với Mật vụ Mỹ để lấy lại tiền nếu tiếp tục trả phí.
"Tôi bị lừa, rồi lại tiếp tục trả giá cho chính số tiền đó", Simon nói, cho hay đang bị truy thu hàng chục nghìn USD thuế phát sinh từ số tiền đã rút khỏi tài khoản hưu trí.
Nhưng Simon không phải trường hợp cá biệt. Phóng sự điều tra của AP và chương trình FRONTLINE thuộc PBS cho thấy lừa đảo tại Mỹ đang gây thiệt hại ở mức kỷ lục, nhưng nhiều nạn nhân có rất ít cơ hội để lấy lại tiền. Một số người thậm chí còn phải đối mặt với thuế, phí ngân hàng, khoản vay và những vụ lừa đảo tiếp theo.
Sao kê lệnh chuyển tiền quốc tế 200.000 USD của một nạn nhân lừa đảo. Ảnh: AP
Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) ghi nhận tổng thiệt hại của người dân nước này vì nạn lừa đảo trực tuyến trong năm 2025 là 15,9 tỷ USD, tăng 25% so với năm 2024. FTC cho rằng con số thực tế có thể lớn hơn nhiều vì phần lớn nạn nhân không trình báo. Cơ quan này ước tính thiệt hại thực trong năm 2024 gần 200 tỷ USD, tương đương khoảng 550 triệu USD mỗi ngày.
AP và PBS đã phỏng vấn 58 nạn nhân từ 32 đến 90 tuổi, với số tiền bị lừa từ vài nghìn đến 4 triệu USD. Nhóm này gồm bác sĩ, chuyên gia công nghệ thông tin, người có bằng cấp cao và những người có thu nhập hạn chế.
Nhiều người cho biết cảm thấy bị bỏ mặc sau khi trình báo, một số từng nghĩ đến tự tử. Với những người rút tiền từ tài khoản hưu trí để chuyển cho kẻ lừa đảo, khoản tiền rút ra vẫn có thể bị Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) truy thu thuế như bình thường.
Susan Bivins, một y tá đã nghỉ hưu, cho biết bà bị kẻ giả danh nhân viên liên bang lừa rút hơn 200.000 USD tiền hưu trí. Sau khi không nhận được trợ giúp từ FBI và cảnh sát địa phương, Bivins tiếp tục được thông báo phải nộp thuế 80.000 USD cho khoản tiền này. Bà phải bán nhà, chuyển vào căn hộ một phòng ngủ và hiện vẫn trả dần khoản thuế bằng tiền kiếm được từ việc bán chăn thủ công.
Trước năm 2018, một số nạn nhân trộm cắp hoặc gian lận có thể khấu trừ khoản thiệt hại khỏi thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, một điều khoản trong Đạo luật Cắt giảm Thuế và Việc làm được áp dụng từ năm 2025 khiến nhiều tổn thất cá nhân do lừa đảo không còn đủ điều kiện được giảm trừ thuế.
Kẻ lừa đảo gửi tin nhắn tình cảm với Brian Glick ở Ballston Lake, New York, trước khi lừa của ông 575.000 USD. Ảnh: AP
Kathy Stokes, phụ trách phòng chống gian lận của AARP, tổ chức bảo vệ quyền lợi người cao tuổi tại Mỹ, cho rằng nhiều người đang phải nộp "khoản thuế họ không đáng phải chịu và không có khả năng trả". Quốc hội Mỹ đang xem xét dự luật cho phép nạn nhân lừa đảo được giảm số thuế phải nộp tương ứng với khoản tiền đã mất.
Không chỉ đối mặt với nghĩa vụ thuế, các nạn nhân còn gặp khó khăn khi làm việc với ngân hàng. Các ngân hàng không phải lúc nào cũng chịu trách nhiệm khi khách hàng tự xác nhận giao dịch dưới sự thao túng của kẻ lừa đảo. Theo luật hiện hành của Mỹ, nạn nhân chỉ được hoàn tiền nếu tiền bị rút khỏi tài khoản mà không có sự cho phép của họ.
Alice Lin, 83 tuổi, là người duy nhất trong số 58 nạn nhân được phỏng vấn lấy lại thành công một phần tài sản.
Sau khi chồng mất, bà làm quen với một người đàn ông trên mạng, rồi được thuyết phục rút tiền và đầu tư vào các nền tảng tiền số. Lin sau đó kiện JPMorgan Chase, cho rằng ngân hàng không bảo vệ khách hàng cao tuổi và không có cảnh báo trước các giao dịch lớn và bất thường.
Hai bên đạt thỏa thuận với số tiền không được tiết lộ. JPMorgan Chase cho biết ngân hàng đã áp dụng nhiều lớp cảnh báo và quyết định dàn xếp chủ yếu dựa trên chi phí kiện tụng.
Alice Lin nghỉ tay khi chăm sóc vườn hoa hồng tại Alhambra, California, hôm 9/5. Ảnh: AP
Tiền số cũng khiến việc thu hồi tài sản trở nên khó khăn hơn. Các khoản tiền có thể nhanh chóng được chuyển đi, trộn lẫn với các giao dịch khác hoặc qua các nền tảng ở nước ngoài, nơi pháp luật Mỹ khó áp dụng.
Giới chức Mỹ đang tăng cường ứng phó làn sóng lừa đảo trực tuyến. Quốc hội Mỹ đã xem xét hơn 10 dự luật liên quan, trong khi Bộ Tư pháp cũng thành lập lực lượng chuyên trách nhằm cắt hạ tầng phục vụ các đường dây lừa đảo trực tuyến.
Tuy nhiên, nỗ lực này hiện vẫn phân tán. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ cho biết ít nhất 13 cơ quan liên bang cùng xử lý các khía cạnh khác nhau của lừa đảo nhưng chưa có định nghĩa chung, con số thiệt hại thống nhất hay chiến lược toàn quốc.
Cục Điều tra Liên bang (FBI) trung bình nhận gần 3.000 đơn trình báo tội phạm mạng mỗi ngày qua IC3, cổng tiếp nhận khiếu nại về tội phạm Internet của cơ quan này. Donna Gregory, cựu lãnh đạo FBI phụ trách IC3, cho biết cơ quan này chỉ có khả năng điều tra khoảng 10-12% số trường hợp được báo cáo.
Hà Linh (Theo AP, PBS)