ThS.BS Nguyễn Tuấn Long, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chẩn đoán bé bị thông liên thất quanh màng kèm phình vách màng. Đây là vị trí khuyết vách nằm gần van động mạch chủ và van ba lá. Lỗ thông có đường kính khoảng 8,3 mm ở phía thất trái và thu hẹp còn 4,6 mm ở phía thất phải do phình vách màng, tạo nên đường thông dạng phễu thay vì một lỗ tròn có kích thước đồng nhất ở hai phía.
Bác sĩ Long giải thích tim có bốn buồng, gồm hai tâm nhĩ và hai tâm thất. Bình thường, vách ngăn giữa hai tâm thất kín, giúp máu lưu thông theo đúng hướng. Khi có lỗ thông liên thất, do áp lực trong thất trái cao hơn thất phải, một phần máu giàu oxy sẽ đi từ thất trái sang thất phải rồi lên phổi, thay vì được bơm vào hệ tuần hoàn nuôi cơ thể.
Lượng máu đi qua lỗ thông nhiều thì máu lên phổi và trở về tim trái càng tăng, khiến tim phải làm việc nhiều. Tình trạng này kéo dài, thất trái có thể bị quá tải thể tích, dẫn đến giãn buồng tim. Về lâu dài, nếu không được điều trị, bé dễ tăng áp động mạch phổi, suy giảm chức năng tim.
Lượng máu qua phổi bệnh nhi cao gần gấp đôi lượng máu đi vào tuần hoàn hệ thống. Siêu âm ghi nhận thất trái giãn hơn bình thường.
Theo bác sĩ Long, ở giai đoạn nhũ nhi và những năm đầu đời, một số lỗ thông liên thất quanh màng có thể tự thu hẹp nhờ mô phình vách màng phát triển theo thời gian. Tuy nhiên, đến nay 4 tuổi lỗ thông của bé Ngọc vẫn còn tồn tại và đã bắt đầu gây ảnh hưởng lên tim. Để ngăn ngừa các biến chứng tiếp tục tiến triển, trẻ được chỉ định bít thông liên thất qua da.
Êkíp can thiệp bít thông liên thất qua da cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Qua đường mạch máu ở đùi, êkíp đưa dụng cụ chuyên dụng qua hệ thống ống thông vào tim, tiếp cận vị trí lỗ thông và triển khai che kín đường thông bất thường. Dụng cụ mở ra ở hai phía của vách liên thất, kẹp cố định quanh lỗ thông, ngăn dòng máu chảy bất thường từ thất trái sang thất phải.
Kết quả siêu âm tim, điện tim sau can thiệp cho thấy dụng cụ nằm đúng vị trí. Lỗ thông được bít kín, không ghi nhận dòng máu bất thường tồn lưu, chức năng co bóp cơ tim ổn định. Bé Ngọc xuất viện sau 2 ngày, tiếp tục dùng thuốc theo đơn, tái khám định kỳ.
Theo bác sĩ Long, thông liên thất là một trong những bệnh tim bẩm sinh thường gặp ở trẻ. Những lỗ thông nhỏ, không gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của tim có thể được theo dõi định kỳ, bởi một số trường hợp có thể tự đóng hoặc đóng khi trẻ lớn.
Trường hợp lỗ thông lớn hoặc gây dòng máu bất thường nhiều từ thất trái sang thất phải có thể làm tăng lượng máu lên phổi, gây quá tải và giãn buồng tim. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc đóng lỗ thông dựa trên vị trí, hình thái, mức độ ảnh hưởng đến tim phổi và tình trạng của trẻ.
Trẻ có thông liên thất quanh màng cần được theo dõi lâu dài do lỗ thông nằm gần van động mạch chủ, van ba lá và hệ thống dẫn truyền của tim. Một số trường hợp có thể xuất hiện hở van động mạch chủ hoặc rối loạn dẫn truyền trong quá trình diễn tiến bệnh.
Với trẻ có chỉ định đóng thông liên thất, phương pháp can thiệp được lựa chọn dựa trên đặc điểm giải phẫu và tình trạng cụ thể. Sau can thiệp, trẻ vẫn cần tái khám theo chỉ định.
Ly Nguyễn
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp