Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp - Ảnh: N.NAM
Báo Tuổi Trẻ đặt câu hỏi về việc Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61 với quy định trạm sạc công cộng phải được thiết kế sẵn sàng dùng chung cho các xe điện tương thích, công khai giá hoặc cách tính tiền.
"Vậy hiểu quy định cho phép dùng chung là thế nào? Với doanh nghiệp đã đầu tư có lo ngại về cạnh tranh, khó đảm bảo quyền lợi chủ thể kinh doanh đã đầu tư. Đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn quy định trên và có quan điểm ra sao về vấn đề này?" - phóng viên nêu.
Quy định để an toàn, doanh nghiệp tự quyết hình thức kinh doanh?
Ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, cho biết việc xây dựng quy chuẩn nhằm định hướng tiếp cận ngành công nghiệp xe điện là một ngành công nghiệp mới với hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, hành lang pháp lý để đảm bảo hệ thống vận hành.
Theo đó các quy chuẩn được xây dựng hướng tới các mục tiêu chính, bao gồm: An toàn, tương thích, minh bạch cho người sử dụng và bảo vệ hệ thống điện và hướng tới hệ thống sạc thông minh.
Ông Quân nhấn mạnh quy chuẩn sẽ tập trung vào mục tiêu an toàn là hàng đầu. Bao gồm an toàn phòng cháy chữa cháy, an toàn về điện, an toàn cho người dùng và phương tiện.
Đối với quy định về tính tương thích, ông Quân cho hay các trạm sạc được quy định theo các tiêu chuẩn để có một hệ thống thống nhất. Như tại Châu Âu, quy định yêu cầu tất cả các hãng điện thoại (kể cả Apple của Mỹ hay các hãng Trung Quốc) đều phải dùng chuẩn Type-C.
"Quy chuẩn này cũng định hướng các hãng xe vào Việt Nam phải tuân theo một chuẩn nhất định" - ông Quân nói.
Cũng theo ông Quân, thông tư chỉ đưa ra các quy định về quy chuẩn kỹ thuật. Còn hình thức kinh doanh của các nhà đầu tư thế nào tùy thuộc vào mục tiêu của doanh nghiệp. Người tiêu dùng có thể thỏa thuận với nhau trong việc chia sẻ trạm sạc đó.
Về việc tại sao không đưa trạm sạc vào công trình xây dựng trong thông tư này, ông Quân cho hay trong quá trình xây dựng quy chuẩn, Bộ Công Thương đã lấy ý kiến các Bộ, ngành (trong đó có Bộ Xây dựng) và phân định rõ trách nhiệm.
Theo đó, quy chuẩn này chỉ tập trung vào trụ sạc (một bộ phận cấu thành trạm sạc). Tất cả trụ sạc trong công trình xây dựng bắt buộc phải tuân theo quy chuẩn này.
Với một trạm sạc nằm trong công trình xây dựng thì liên quan đến pháp luật về công trình xây dựng, pháp luật về phòng cháy chữa cháy và phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của từng bộ ngành liên quan.
Lo nhiều cách hiểu quy chuẩn "đảm bảo khả năng kỹ thuật để dùng chung"
Thông tư 61 được Bộ Công Thương ban hành, đưa ra quy định nguyên tắc áp dụng là trạm sạc phải bảo đảm khả năng kỹ thuật để dùng chung cho các phương tiện giao thông chạy điện có cổng sạc tương thích với loại đầu, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật mà trạm sạc hỗ trợ.
Tuy nhiên, phản hồi tới Tuổi Trẻ, một số chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng lo ngại quy định trên sẽ là yêu cầu bắt buộc về việc dùng chung với các trạm sạc. Bởi nếu hiểu "bảo đảm khả năng kỹ thuật để dùng chung" thành "bắt buộc phải cho dùng chung hạ tầng" thì đã mở rộng QCVN từ quy chuẩn kỹ thuật sang hạn chế quyền tự quyết định hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp.
Như vậy, quy định này được xem là không phù hợp với các quy định về quyền tự do kinh doanh tại Hiến pháp, tinh thần Nghị quyết số 68 về "không can thiệp hành chính vào hoạt động sản xuất, kinh doanh trái với nguyên tắc thị trường".
Cùng đó là các nguyên tắc "không tạo rào cản không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại" tại Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Nguyên tắc về quyền tự quyết định hoạt động đầu tư kinh doanh và bảo hộ quyền sở hữu tài sản của nhà đầu tư theo Luật Đầu tư.
Đồng thời, doanh nghiệp cho rằng quy định tương thích kỹ thuật không đồng nghĩa với quyền được sử dụng trạm. Bởi xe có thể kết nối được về kỹ thuật nhưng muốn sạc vẫn phải được chủ đầu tư/đơn vị vận hành xác thực quyền sử dụng, trên cơ sở điều kiện dịch vụ và thỏa thuận thương mại giữa các bên.
Trạm sạc xe điện phải chuẩn hóa an toàn trong 24 tháng theo quy chuẩn mớiTất cả các trạm sạc xe điện công cộng đang hoạt động trên toàn quốc sẽ có 6 tháng để rà soát và tối đa 24 tháng để hoàn thành khắc phục các tiêu chuẩn an toàn theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện mới.