Một con tàu di chuyển trên eo biển Hormuz, ngoài khơi tỉnh Musandam của Oman - Ảnh: REUTERS
Các thuyền trưởng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đang được chào mời mức lương tới 100.000 USD (tương đương 2,6 tỉ đồng)/tháng, kèm khoản tiền thưởng 50.000 USD cho mỗi lượt qua eo biển, trong bối cảnh chủ tàu chật vật duy trì hoạt động qua một trong những nút thắt năng lượng nguy hiểm nhất hành tinh.
Báo Financial Times (FT) ngày 7-10 đưa tin những gói đãi ngộ khủng này xuất hiện khi Iran gia tăng tập kích tàu thương mại, còn các nước sản xuất dầu vùng Vịnh nỗ lực duy trì dòng chảy dầu thô qua eo biển.
Lương thủy thủ đoàn tăng vọt chỉ là một yếu tố trong làn sóng leo thang chi phí vận chuyển dầu qua Hormuz. Dữ liệu của FT cho thấy giá thuê tàu chở hàng qua eo biển tuần này lên tới khoảng 1,3 triệu USD/ngày, tăng phi mã so với 20.000 - 50.000 USD/ngày của năm ngoái.
Theo báo National, trong điều kiện thông thường, thuyền trưởng tàu dầu có thu nhập khoảng 15.000 USD/tháng, còn thủy thủ phổ thông chỉ nhận khoảng 1.500 USD.
Hiện thuyền viên hoạt động ở nam Biển Đỏ và vịnh Oman được trả gấp đôi, còn với hải trình qua thẳng Hormuz, lương thủy thủ phổ thông có thể cao gấp bốn đến sáu lần bình thường.
Phần lớn các chuyến đi qua eo biển hiện diễn ra theo hình thức đưa đón con thoi, với các đội tàu chuyên trách chạy khứ hồi liên tục.
Cơ chế này giúp thuyền viên bỏ túi khoản thu nhập khổng lồ trong nhiều tháng, nhưng đổi lại, họ phải đối mặt hiểm họa thường trực từ tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Rủi ro đã tăng đáng kể trong những tuần gần đây. Công ty an ninh hàng hải Vanguard ghi nhận ít nhất 14 vụ tấn công quanh khu vực Hormuz kể từ ngày 20-9, trong đó bốn tàu trúng hỏa lực từ ngày 3-10.
Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thống kê ít nhất 93 tàu bị tấn công kể từ khi xung đột Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28-2, khiến 24 thuyền viên thiệt mạng.
Dù nhận lương cao, nhiều thuyền viên chia sẻ rằng đãi ngộ hậu hĩnh không đồng nghĩa họ hoàn toàn tự nguyện lên tàu.
Ông Manoj Yadav, Tổng thư ký Công đoàn Thủy thủ Ấn Độ, tiết lộ với FT rằng một số chủ tàu dù đưa ra thù lao lớn vẫn đồng thời gây áp lực lên thuyền viên không muốn vào vùng nguy hiểm.
Phát biểu tại một hội nghị vận tải biển ở Anh, ông Scott Bergeron, Giám đốc điều hành hãng tàu hàng Oldendorff Carriers, nhấn mạnh việc tàu thuyền và thủy thủ đoàn trở thành mục tiêu tấn công là thực tế mới mà ngành hàng hải buộc phải đối mặt.
Hầu hết tàu hiện qua Hormuz vào ban đêm và tắt thiết bị định vị GPS để hạn chế nguy cơ bị nhắm bắn. Hải quân Mỹ cũng triển khai các năng lực phòng không dọc bờ biển Oman để bảo vệ tuyến đường này.
Công ty phân tích hàng hải Windward ước tính chỉ 13 tàu đi qua eo biển ngày 4-10, giảm mạnh so với 24 tàu của tuần trước. Trước khi xung đột bùng nổ, mỗi ngày trung bình khoảng 135 lượt tàu qua lại Hormuz, vận chuyển xấp xỉ 1/5 tổng nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Ngoại trưởng Iran tiết lộ cách duy nhất để chấm dứt chiến sự Mỹ - IranNgày 4-10, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột giữa nước này và Mỹ, trong bối cảnh đàm phán dường như đang rơi vào bế tắc.