Tại phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT do Ủy ban Văn hóa - Xã hội tổ chức ngày 20.9, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Bộ trưởng làm rõ việc triển khai các quy định về tuyển dụng, quản lý, sử dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái, thuyên chuyển nhà giáo; chính sách tiền lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ và thu hút nhà giáo đến công tác tại các vùng khó khăn; đặc biệt là tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ theo cấp học, môn học, địa bàn.
"Cần giải pháp căn cơ, làm rõ công tác dự báo nhu cầu giáo viên gắn với biến động dân số, mạng lưới trường lớp, cơ chế tuyển dụng, điều tiết và sử dụng đội ngũ, bảo đảm ở đâu có học sinh ở đó phải có giáo viên", bà Thanh nhấn mạnh.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị làm rõ việc triển khai các quy định liên quan đến sử dụng đội ngũ giáo viên
ẢNH: ANH TUẤN
Cần thống nhất giao sở GD-ĐT chủ trì tuyển dụng giáo viên
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn dẫn Nghị quyết 248 về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển GD-ĐT giao cho giám đốc sở GD-ĐT quyền tuyển dụng, điều động giáo viên.
"Chúng tôi tin rằng đây là giải pháp rất quan trọng. Thời gian qua, một số địa phương tiến hành tuyển dụng tập trung mang lại rất nhiều ưu điểm: tuyển dụng một lần theo chỉ tiêu của các địa phương, các trường; giáo viên có nhiều nguyện vọng và một lần tuyển dụng được nhiều chỉ tiêu", ông Sơn nói.
Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, việc một số địa phương phân cấp cho các xã, phường tuyển dụng giáo viên là chưa phù hợp với Nghị quyết 248. Nếu một tỉnh, thành phố có trên 100 xã, phường thì phải tổ chức hơn 100 lần hội đồng thi tuyển dụng.
Hơn nữa, khi xã, phường tổ chức tuyển dụng cho các trường sẽ gặp khó khăn do chỉ tiêu có hạn, trường không tuyển được mà giáo viên cũng không trúng tuyển, gây căng thẳng.
"Các địa phương cần thực hiện đồng bộ, thống nhất việc giao sở GD-ĐT chủ trì tổ chức tuyển dụng chung", Bộ trưởng đề nghị.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn tại phiên giải trình
ẢNH: ANH TUẤN
Ông Hoàng Minh Sơn cũng nêu khi giám đốc sở GD-ĐT được quyền điều động, luân chuyển giữa các xã, phường, không nhất thiết một giáo viên lên vùng khó khăn 5 - 10 năm mới được về, mà có thể điều động 1 - 2 năm rồi quay về.
Bằng cách này, vùng sâu vùng xa luôn có đội ngũ giáo viên tốt. Việc điều động, luân chuyển giáo viên giữa các trường trên cùng địa bàn giúp giảm chênh lệch khoảng cách chất lượng giữa các trường, giảm áp lực chọn trường, chọn lớp và giảm áp lực dạy thêm, học thêm.
Thiếu hơn 104.000 giáo viên nhưng hơn 40.000 biên chế chưa tuyển
Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT tại phiên giải trình, trong năm học 2025 - 2026, các địa phương đã tuyển dụng được 15.000 giáo viên cho các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập nhưng tình trạng thiếu và mất cân đối cơ cấu giáo viên vẫn chưa được khắc phục.
Tính đến tháng 6.2026, cả nước còn thiếu 104.500 giáo viên mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức. Trong đó, giáo viên THCS thiếu nhiều nhất, lên gần 42.500 người.
Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, việc này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có công tác quy hoạch, dự báo nhu cầu giáo viên ở một số địa phương chưa theo kịp biến động quy mô học sinh, lớp học và dịch chuyển dân cư.
Quy trình phân bổ biên chế, tuyển dụng còn mất nhiều thời gian; nguồn tuyển đối với một số môn học, địa bàn còn hạn chế; một số địa phương chưa tuyển dụng hết biên chế được giao hoặc thực hiện tinh giản biên chế còn cơ học.
Việc học sinh được lựa chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp ở cấp trung học phổ thông cũng làm phát sinh tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ giữa các môn học.
Trong khi đó, đến ngày 31.5 năm nay, cả nước còn hơn 40.000 biên chế giáo viên được giao nhưng chưa tuyển dụng.
"Thời gian tới, Bộ GD-ĐT tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ rà soát nhu cầu biên chế giáo viên giai đoạn 2027 - 2031, đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc tuyển dụng, sử dụng và phát triển đội ngũ", Bộ trưởng GD-ĐT báo cáo.