Thanh Niên • 21/09/2026 05:50

Bữa ăn bán trú 35.000 - 40.000 đồng/ngày: Chất lượng ra sao?

Nhiều phụ huynh nghĩ 35.000 - 40.000 đồng tiền ăn bán trú đóng một ngày là chỉ có một bữa trưa và toàn bộ số tiền dùng để mua nguyên liệu phục vụ suất ăn. Thực tế như thế nào?

Các chi phí cho bữa ăn bán trú giá 35.000 - 40.000 đồng/ngày

PV Thanh Niên có mặt ở bếp ăn chính của Trường tiểu học Phan Đình Phùng (P.Bàn Cờ, TP.HCM). Nơi đây mỗi ngày nấu khoảng 1.500 suất ăn bán trú cho học sinh (HS) ở trường chính và 2 phân hiệu. Sau khi cơm nấu xong, lúc 9 giờ 30 sẽ có xe vận chuyển các suất ăn tới 2 phân hiệu. Tại nhà bếp, bảng điểm danh bán trú ghi rõ số lượng bao nhiêu HS ăn bán trú theo từng lớp, bao nhiêu suất cháo, sữa (nếu HS đăng ký), từ đó tính toán khẩu phần. Tại trường này, giá tiền ăn bán trú là 40.000 đồng/em/ngày cho cả bữa trưa và bữa xế. Số tiền bao gồm hết các chi phí nhiên liệu (gas, điện), gạo, dầu ăn, gia vị…, các loại thực phẩm và thuế.

Cán bộ quản lý một trường tiểu học cho biết thông thường bữa xế được tính toán 10.000 đồng, bữa trưa 30.000 đồng, đảm bảo tổng là 40.000 đồng cho 2 bữa/HS/ngày. Tuy nhiên, không phải ngày nào giá tiền bữa xế cũng "đều chằn chặn" là 10.000 đồng. Tùy theo món ăn, nhân viên trường học sẽ tính toán để cân đối, ví dụ hôm nay một hộp sữa tươi là 11.000 đồng, hôm sau bánh flan phải là 9.000 đồng/hộp, món bánh ngọt ăn xế hôm nay là 8.000 đồng, thì bữa xế hôm sau món nui là 12.000 đồng… để đảm bảo đúng - đủ với số tiền ăn hằng ngày của HS.

Tại một trường tiểu học ở P.Tân Mỹ, TP.HCM, giá tiền ăn bán trú một ngày của HS là 35.000 đồng. Nhà trường đặt suất ăn từ công ty cung cấp bên ngoài. Bữa xế thường là bánh bao, sữa tươi, bánh flan, bánh giò…, giá khoảng 10.000 đồng/ngày, như vậy giá tiền một suất ăn trưa khoảng 25.000 đồng/ngày. Tại một trường tiểu học ở P.An Hội Đông, TP.HCM, giá tiền ăn một ngày cũng chỉ 35.000 đồng/em, bao gồm cả bữa trưa và xế.

Cán bộ quản lý một trường học đặt suất ăn bên ngoài cho biết trong bối cảnh vật giá tăng cao, để đảm bảo một suất ăn 25.000 đồng/HS (đã bao gồm hết các chi phí nguyên vật liệu, nhiên liệu nấu, công cho người nấu, công vận chuyển, tiền thuế…), vừa đủ cho HS no, vừa đảm bảo an toàn thực phẩm, dinh dưỡng, nhà trường phải làm việc rất kỹ với nhà cung cấp suất ăn.

Nhân viên phụ trách công tác bán trú một trường tiểu học có nấu ăn tại trường cho biết 35.000 - 40.000 đồng/ngày là tiền cả bữa trưa và bữa xế và không phải toàn bộ chỉ để mua thịt, cá, sữa, rau… nấu cho HS. Trong đó, phải trừ đi chi phí nhiên liệu (gas, điện), thuế (thuế giá trị gia tăng khi mua nguyên liệu, thực phẩm…), thuế thu nhập doanh nghiệp nhà trường phải nộp (trước đây là 2% trên tổng các khoản thu, bao gồm cả tiền ăn của HS, năm học này chưa có hướng dẫn)…

Lãnh đạo một trường THCS tại trung tâm TP.HCM thu tiền ăn bán trú 40.000 đồng/HS/ngày cho biết mỗi phần ăn có giá khoảng từ 28.000 - 30.000 đồng (chiếm khoảng 70% tiền bữa ăn bán trú). Còn lại khoảng 10.000 - 12.000 đồng (khoảng 30%) là phần chi phí nhân công, thuế, lợi nhuận của doanh nghiệp… Hiệu trưởng này nói thêm đây là mức giá của nhà trường khi sử dụng thực phẩm thịt, cá là hàng "nóng, tươi sống trong ngày" còn nếu nơi khác sử dụng thịt đông lạnh nhập khẩu thì giá trị thực sẽ thấp hơn.

Tương tự, hiệu trưởng một trường THPT ở khu vực Thủ Đức cũ cũng cho hay với mức đóng 40.000 đồng, giá của mỗi bữa ăn khoảng 30.000 - 33.000 đồng.

Dinh dưỡng, định lượng theo nguyên tắc nào ?

Theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT TP.HCM, để tính toán khẩu phần, dinh dưỡng cho mỗi suất ăn, các trường sử dụng phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng, đánh giá được tỷ lệ các chất sinh năng lượng để tổ chức bữa ăn theo Hướng dẫn dinh dưỡng ban hành kèm theo Quyết định số 3958/QĐ-BYT ngày 25.12.2025 của Bộ Y tế. Đồng thời, hiện nay, các trường học thực hiện dự án "Bữa ăn học đường", do Bộ GD-ĐT, Ajinomoto, Viện dinh dưỡng VN cùng phối hợp thực hiện. Dự án có phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng, phù hợp với văn hóa ẩm thực địa phương.

Tại Trường tiểu học Thuận Kiều (P.Đông Hưng Thuận, TP.HCM), thực đơn và định lượng bữa ăn bán trú không chỉ được xây dựng trên một phần mềm mà nhân viên y tế còn tham mưu tạo lập thực đơn, tính định lượng dựa trên các tài liệu chuyên môn đã được tập huấn về dinh dưỡng, an toàn thực phẩm... Từ đó, trường cân đối, điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và điều kiện thực tế của HS. Từ năm học 2024-2025, nhà trường đã công khai thực đơn, định lượng, dinh dưỡng từng món ăn trên trang web trường. Năm nay, trường công khai hình ảnh suất ăn thực tế trên cả fanpage để phụ huynh dễ theo dõi, yên tâm hơn về bữa ăn hằng ngày của HS.

Tại Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng, P.Tân Định, TP.HCM (nơi có 1.086 HS ăn bán trú năm học này, trên tổng số 1.111 HS), nhà trường đặt từ công ty cung cấp suất ăn mang tới với giá tiền ăn 40.000 đồng/ngày/em, bao gồm bữa trưa và bữa xế. Khoảng 9 giờ 50 - 10 giờ mỗi ngày, xe của nhà cung cấp di chuyển tới trường. Nhân viên bảo mẫu từng lớp sẽ cầm sẵn tờ giấy in thông số, định lượng bữa cơm bán trú của lớp mình hôm đó (khối lượng cơm, canh, món mặn, món xào, món tráng miệng) để đối chứng với đơn vị cung cấp. Chỉ khi số lượng đủ, hình thức, đánh giá cảm quan món ăn đảm bảo mới ký nhận và giao cơm tới từng lớp. Trong hợp đồng với bên cung cấp suất ăn nêu rõ nếu nhà cung cấp giao thiếu định lượng suất ăn lặp lại lần thứ 2 sẽ thay đổi ngay đơn vị khác.

Một trường THCS tại khu vực trung tâm TP.HCM thì tổ chức bữa ăn bán trú cho khoảng 2.000 HS theo hình thức đơn vị cung cấp suất ăn có bếp nấu tại trường. Mỗi ngày, khoảng 5 giờ, đơn vị cung cấp suất ăn sẽ vận chuyển các nhóm thực phẩm, thịt, cá, rau củ quả, gia vị… đến trường. Ngoài bộ phận nhà bếp của công ty, hằng ngày sẽ có 2 bảo mẫu được phân công trực ghi nhận tiếp phẩm theo định lượng. Hai bảo mẫu này còn có trách nhiệm kiểm tra, giám sát cam kết của công ty chế biến sử dụng thực phẩm tươi sống chứ không phải thịt, cá đông lạnh.

Hiệu phó phụ trách bán trú của trường thường xuyên tham gia các lớp tập huấn do Sở GD-ĐT và Sở An toàn thực phẩm tổ chức để biết cách thức xây dựng thực đơn đảm bảo theo nhóm thực phẩm và định lượng về dinh dưỡng cho độ tuổi trên phần mềm dinh dưỡng. Đây là cơ sở để nhà trường giám sát việc sử dụng đúng khẩu phần ăn với học trò. "Lúc nào cũng có hiệu phó phụ trách bán trú quan sát đồng thời phân công nhân viên bảo mẫu tham gia giám sát tiếp phẩm và phân chia thức ăn cho HS nên bộ phận bếp ăn của công ty cũng phải dè chừng, không dám làm ẩu", hiệu trưởng nhà trường nói thêm.

Tại một trường THPT ở P.Thủ Đức sử dụng suất ăn công nghiệp do công ty chế biến thực phẩm cung cấp, hằng ngày khoảng 9 giờ 30, xe của công ty vận chuyển thức ăn đã nấu chín đến trường. Theo quy trình, cấp dưỡng của công ty sẽ chuẩn bị các khay ăn mẫu, nhà trường có bộ phận chịu trách nhiệm ăn thử, sau đó mới thực hiện chia khẩu phần bữa ăn bán trú cho khoảng 1.300 HS.

Hiệu trưởng trường này nhìn nhận, nhà trường sử dụng suất ăn công nghiệp nên không có điều kiện giám sát tại chỗ hằng ngày. Tuy nhiên trường sử dụng phần mềm quản lý bán trú, trong đó yêu cầu trước khi chế biến, khoảng 5 giờ sáng, đơn vị chế biến phải cập nhật số lượng thực phẩm cụ thể và cung cấp hồ sơ, giấy tờ chứng minh hàng có nguồn gốc, có hóa đơn thuế đúng theo quy định của nhà nước trên hệ thống.

Ngày 15.9, UBND TP.HCM ban hành danh mục các khoản thu và mức thu đối với dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động GD-ĐT trong trường công lập năm học 2026-2027. Tiền suất ăn trưa, xế của HS TP.HCM được quy định tối đa 40.000 đồng/em/ngày, áp dụng với HS cả bậc học mầm non - chuyên biệt; bậc tiểu học; THCS và bậc THPT trên toàn địa bàn thành phố, không phân biệt phường, xã, đặc khu.

Tại Trường tiểu học Phan Đình Phùng, P.Bàn Cờ, TP.HCM, bếp ăn chính mỗi ngày chuẩn bị khoảng 1.500 suất bán trú cho học sinh tại trường chính cùng hai phân hiệu. Sau khi cơm hoàn tất, khoảng 9 giờ 30, xe vận chuyển đưa các suất ăn đến hai phân hiệu theo số lượng đã được nhà trường thống kê. Bảng điểm danh bán trú ghi rõ từng lớp có bao nhiêu học sinh ăn trưa, bao nhiêu em đăng ký cháo hoặc sữa, qua đó giúp bếp tính khẩu phần tương ứng. Ở ngôi trường này, mỗi học sinh đóng 40.000 đồng một ngày cho cả bữa trưa và bữa xế, trong khoản tiền đó đã gồm gạo, thực phẩm, dầu ăn, gia vị, gas, điện cùng thuế. Nhân viên nhà trường tiếp nhận suất ăn do công ty cung cấp, sau đó đối chiếu số lượng, định lượng và tiêu chuẩn trước khi phân phát cho học sinh. Cách tổ chức cho thấy khoản tiền phụ huynh đóng không chỉ dùng mua thịt, cá, rau, sữa mà còn phải trang trải nhiều chi phí vận hành khác. Một cán bộ quản lý trường tiểu học cho biết thông thường bữa trưa được tính khoảng 30.000 đồng, còn bữa xế khoảng 10.000 đồng, tạo thành tổng mức 40.000 đồng mỗi học sinh mỗi ngày. Tuy nhiên, giá bữa xế không nhất thiết ngày nào cũng cố định đúng 10.000 đồng, bởi nhà trường thường cân đối giữa các món theo từng thực đơn. Hôm nay hộp sữa tươi có thể giá 11.000 đồng, ngày khác bánh flan 9.000 đồng, bánh ngọt 8.000 đồng hoặc món nui 12.000 đồng, miễn tổng chi vẫn phù hợp. Tại một trường tiểu học ở P.Tân Mỹ, TP.HCM, mức thu mỗi ngày là 35.000 đồng, bao gồm cả bữa trưa và bữa xế do công ty bên ngoài cung cấp. Bữa xế thường gồm bánh bao, sữa tươi, bánh flan hoặc bánh giò, với chi phí khoảng 10.000 đồng, nên phần tiền dành cho bữa trưa còn khoảng 25.000 đồng. Một trường tiểu học tại P.An Hội Đông cũng thu 35.000 đồng mỗi học sinh mỗi ngày, trong đó nhà trường phải tính toán để vừa đủ no, vừa đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và dinh dưỡng. Theo cán bộ quản lý phụ trách đặt suất ăn, mức 25.000 đồng cho một bữa trưa đã bao gồm nguyên vật liệu, nhiên liệu nấu, công người nấu, vận chuyển và thuế, vì vậy việc làm việc với nhà cung cấp phải rất chặt chẽ. Nhân viên phụ trách bán trú tại một trường có bếp nấu trực tiếp nhấn mạnh rằng 35.000 - 40.000 đồng là khoản tiền cho cả hai bữa, không phải toàn bộ đều chuyển thành thực phẩm trên khay ăn. Các khoản phải khấu trừ còn gồm gas, điện, thuế giá trị gia tăng khi mua nguyên liệu, thực phẩm và thuế thu nhập doanh nghiệp nhà trường phải nộp, trong khi năm học này chưa có hướng dẫn về mức thuế liên quan. Một hiệu trưởng trường THCS ở trung tâm TP.HCM cho biết với mức thu 40.000 đồng, giá trị phần ăn thực tế khoảng 28.000 - 30.000 đồng, tương đương khoảng 70% tổng tiền. Phần còn lại, khoảng 10.000 - 12.000 đồng, dùng cho nhân công, thuế và lợi nhuận của doanh nghiệp cung cấp suất ăn. Vị hiệu trưởng lưu ý mức tính này áp dụng khi trường sử dụng thịt, cá tươi sống trong ngày, còn nơi dùng thịt đông lạnh nhập khẩu thì giá trị thực của phần ăn có thể thấp hơn. Tại một trường THPT ở khu vực Thủ Đức cũ, hiệu trưởng cho biết mức đóng 40.000 đồng tương ứng với giá phần ăn khoảng 30.000 - 33.000 đồng, phần còn lại dành cho các chi phí liên quan. Những con số trên giúp phụ huynh hình dung rõ hơn vì sao cùng một mức tiền ăn, chất lượng và giá trị thực phẩm có thể khác nhau giữa các trường. Theo ghi nhận của Thanh Niên, bài toán bán trú không chỉ nằm ở số tiền mua thực phẩm mà còn liên quan quy trình đặt hàng, vận chuyển, chế biến, kiểm tra và phân bổ khẩu phần. Về dinh dưỡng, hướng dẫn của Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu các trường sử dụng phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng, qua đó đánh giá tỷ lệ các chất sinh năng lượng trong từng khẩu phần. Việc tổ chức bữa ăn được thực hiện theo Hướng dẫn dinh dưỡng ban hành kèm Quyết định số 3958/QĐ-BYT ngày 25.12.2025 của Bộ Y tế, đồng thời gắn với dự án “Bữa ăn học đường”. Dự án do Bộ GD-ĐT, Ajinomoto và Viện dinh dưỡng VN phối hợp thực hiện, cung cấp phần mềm xây dựng thực đơn cân bằng, phù hợp văn hóa ẩm thực địa phương, để nhà trường có thêm công cụ kiểm soát bữa ăn bán trú.

Xem thêm tại Thanh Niên